Auto Penal Nº 222/2009, A...yo de 2009

Última revisión
29/05/2009

Auto Penal Nº 222/2009, Audiencia Provincial de Pontevedra, Sección 2, Rec 176/2009 de 29 de Mayo de 2009

nuevo

GPT Iberley IA

Copiloto jurídico

Relacionados:

Tiempo de lectura: 12 min

Orden: Penal

Fecha: 29 de Mayo de 2009

Tribunal: AP - Pontevedra

Ponente: BARREIRO PRADO, JOSE JUAN RAMON

Nº de sentencia: 222/2009

Núm. Cendoj: 36038370022009200307

Resumen:
SOBRE SUSTANCIAS NOCIVAS PARA LA SALUD

Encabezamiento

AUD.PROVINCIAL SECCION N. 2

PONTEVEDRA

AUTO: 00222/2009

AUDIENCIA PROVINCIAL DE PONTEVEDRA

Sección nº 002

Rolo: 0000176 /2009-M

Procedencia: JDO.1A.INST.E INSTRUCCION N.1 de CAMBADOS

Proc. de orixe: DILIGENCIAS PREVIAS PROC. ABREVIADO nº 0000648 /2007

ILMOS/AS SRS/AS MAXISTRADOS/AS

D. Juan Ramón Barreiro Prado, Presidente

Dª Mª Mercedes Pérez Martín Esperanza

Dª Rosario Cimadevila Cea

A U T O Nº 222

Pontevedra, vinte e nove de maio de dous mil nove

Antecedentes

Primeiro.- Na causa arriba mencionada o Xulgado de Instrución núm. 1 de Cambados ditou un auto con data do 18 de abril de 2009 , no que acorda a prisión provisional comunicada e sen fianza de Isaac como presunto responsable dun delito contra a saúde pública, polo que debe quedar a disposición do Xulgado.

Segundo.- Contra o dito auto o procurador de instancia, na representación de Isaac , formulou un recurso de reforma, que foi desestimado por auto do 29 de abril de 2009 , e notificado interpúxose recurso de apelación, e admitido a trámite, remitíronse as actuacións a este Tribunal para a súa resolución.

Expón o parecer da Sala o maxistrado relator don Juan Ramón Barreiro Prado.

Fundamentos

Primeiro.- Por medio dun auto do 18 de abril de 2009, o Xulgado de Instrución número 1 de Cambados decretou a prisión provisional comunicada e sen fianza de Isaac .

Mediante outro auto da mesma data poñíase en coñecemento deste a adopción da referida medida cautelar persoal, coa parcial omisión do contido do auto anterior para salvagardar o segredo da causa, consonte o artigo 506.2 da Lei de axuizamento criminal .

Recórrese agora directamente en apelación contra a actual situación de prisión provisional sen fianza de Isaac .

Segundo.- Nunha das últimas ocasións que tivo o Tribunal Constitucional para tratar a lexitimidade da prisión provisional, na súa Sentenza 152/2007, do 18 de xuño , lembraba que:

Desde la STC 128/1995, de 26 de junio , este Tribunal viene afirmando que la prisión provisional es una medida cautelar cuya legitimidad constitucional, en tanto que limitativa del derecho a la libertad personal ( art. 17.1 CE ) de quien aún goza del derecho a la presunción de inocencia, exige, como presupuesto, la existencia de indicios racionales de la comisión de un delito por parte del sujeto pasivo; como objetivo, la consecución de fines constitucionalmente legítimos y congruentes con la naturaleza de la medida (riesgo de fuga, de obstrucción del normal desarrollo del proceso o de reiteración delictiva); y como objeto, que se la conciba tanto en su adopción como en su mantenimiento como una medida de aplicación excepcional, subsidiaria, provisional y proporcionada a la consecución de dichos fines (por todas, SSTC 128/1995, de 26 de julio, FFJJ 3 y 4; 66/1997, de 7 de abril, FJ 4; 33/1999, de 8 de marzo, FJ 3; 47/2000, de 17 de febrero, FJ 3 ; o más recientemente STC 35/2007, de 12 de febrero, FJ 2 ).

b) Las decisiones relativas a la adopción y mantenimiento de prisión provisional han de expresarse a través de una resolución judicial motivada, motivación que ha de ser "suficiente y razonable", entendiendo por tal no la que colma meramente las exigencias del derecho a la tutela judicial efectiva, sino aquélla que respeta el contenido constitucionalmente garantizado del derecho a la libertad afectado, ponderando adecuadamente los intereses en juego -la libertad de la persona cuya inocencia se presume, por un lado; la realización de la administración de la justicia penal, en atención a los fines que hemos reseñado, por otro- a partir de toda la información disponible en el momento de adoptar la decisión y del entendimiento de la prisión provisional como una medida excepcional, subsidiaria y provisional.

Para ello, obviamente, la resolución judicial ha de expresar cuál es el presupuesto de la medida y el fin constitucionalmente legítimo perseguido. Y, en relación con la constatación del peligro de fuga, hemos destacado que deberán tomarse en consideración "además de las características y la gravedad del delito imputado y de la pena con que se le amenaza, las circunstancias concretas del caso y las personales del imputado", matizando que si bien en un primer momento la necesidad de preservar los fines constitucionalmente legítimos de la prisión provisional pueden justificar que se adopte atendiendo sólo a circunstancias objetivas como el tipo de delito y la gravedad de la pena, el transcurso del tiempo modifica el valor de este dato en la ponderación y obliga a tomar en consideración las circunstancias personales del sujeto privado de libertad y los datos del caso concreto (por todas, SSTC 128/1995, de 26 de julio, FJ 4; 66/1997, de 7 de abril, FJ 4; 47/2000, de 17 de febrero, FJ 3; 35/2007, de 12 de febrero, FJ 2 ).

Un bo resumo de tal doutrina máis recentemente aínda o fixo o mesmo Tribunal Constitucional na súa Sentenza 27/2008, do 11 de febreiro , segundo a cal:

Por ello la legitimidad constitucional de la prisión provisional exige que su aplicación tenga como presupuesto la existencia de indicios racionales de la comisión de una acción delictiva; como objetivo la consecución de fines constitucionalmente legítimos y congruentes con la naturaleza de la medida; y como fundamento la ponderación de las circunstancias concretas que, de acuerdo con el presupuesto legal y la finalidad constitucionalmente legítima, permitan la adopción de la medida ( SSTC 62/1996, de 16 de abril, FJ 5; 44/1997, de 10 de abril, FJ 5; 66/1997, de 7 de abril, FJ 4; 33/1999, de 8 de marzo, FJ 3, y 14/2000, de 17 de enero, FJ 4). En la STC 333/2006, de 20 de noviembre, FJ 3 , se concretó como constitutiva de estos fines la conjura de ciertos riesgos relevantes para el desarrollo normal del proceso o para la ejecución del fallo que parten del imputado: su sustracción a la acción de la Justicia, la obstrucción de la instrucción penal y, en un plano distinto, aunque íntimamente relacionado, la reiteración delictiva, pero lo que en ningún caso puede perseguirse con la prisión provisional son fines punitivos o de anticipación de la pena, o fines de impulso de la instrucción sumarial, propiciando la obtención de pruebas de declaraciones de los imputados, etc. Y, con cita en la STC 128/1995, de 26 de julio, FJ 2 , se concluyó que "todos estos criterios ilustrarían, en fin, la excepcionalidad de la prisión provisional que tantas veces ha subrayado este Tribunal.

A aplicación da anterior doutrina constitucional con motivo do recurso de apelación formulado por Isaac nun todo nos amosa a corrección da resolución da instancia e, xa que logo, a inexorable desestimación daquela impugnación.

Non cómpre poñer en dúbida a concorrencia dos requisitos esixidos no artigo 503.1.1º e 2º da Lei de axuizamento criminal . Isto é, e enténdase que só para os efectos da resolución do presente recurso de apelación, os seguintes: a existencia duns feitos que presentan os caracteres dun delito contra a saúde pública, previsto e penado nos artigos 368 e 369.1.2ª e 6ª, e 370 do Código penal , do que se tira a posibilidade de impoñer unha pena privativa de liberdade ben notoriamente superior aos dous anos de prisión; así como que na causa constan motivos bastantes para crer responsable criminalmente de tal figura delituosa a persoa contra a que, precisamente, se ditou o auto de prisión, como o demostra, sobre todo, o contido das conversas telefónicas e o resultado dos diversos seguimentos e dispositivos de vixilancia, dos cales se colixe que o apelante formaba parte dunha asociación con outras persoas que tiña como finalidade o transporte de droga ata a costa galega, para a súa posterior introdución e difusión a terceiras persoas, sen que ao respecto se poidan efectuar maiores precisións dado o segredo que se mantén das actuacións.

Agora ben, a carón de tales requisitos a lei esixe, para ditar e manter tan drástica medida cautelar persoal como é a privación da liberdade, que con esta se persiga algunha das finalidades que tamén no citado artigo 503 da LACrim se prevén. E verbo dos amentados fins, a xuíza a quo reflectiu o de asegurar a presenza do imputado no proceso ( artigo 503.1.3º.a da LACrim ), co que á forza debemos coincidir polas razóns expostas na instancia e, sobre todo, dada a gravidade das penas de posible imposición. Así mesmo, e no momento actual da causa, resulta evidente o risco da ocultación, alteración ou destrución das fontes de proba relevantes para o axuizamento ( artigo 503.1.3º.b da LACrim ) nun caso en que as actuacións están declaradas secretas, existe un bo número de persoas imputadas, e outras tantas pendentes de testemuñar.

Terceiro.- En canto á ausencia de motivación da resolución contra a que se recorre, e a que non se dá explicación dos motivos polos que se conclúe coa necesidade de ditar a prisión provisional do apelante, a STC 12/2007, do 15 de xaneiro , lembraba ao respecto que:

[...] "la notificación de las resoluciones judiciales tiene por objeto el conocimiento por los interesados del mandato judicial que aquéllas comportan, lo que puede obtenerse mediante la comunicación de su parte dispositiva, pero tiene igualmente otras finalidades, entre ellas la de que las partes puedan conocer las razones o fundamentos de la decisión para, en su caso, impugnarlos, oponiendo frente a unas y otros los argumentos que estimen procedentes y ejercitando su derecho de defensa. Por ello, si los hechos en los que se funda la resolución o los fundamentos jurídicos que le sirven de apoyo no son conocidos por las partes, las posibilidades de impugnación de éstas quedan reducidas a un ámbito puramente formal o han de basarse en meras conjeturas o suposiciones, en detrimento de una eficaz tutela judicial" ( STC 18/1999, de 22 de febrero, F. 4 ).

Precisamente, en esta Sentencia que se acaba de citar, y que la representación procesal cita en apoyo de sus pretensiones, este Tribunal señalaba también que:

"la restricción del principio de publicidad que supone la declaración de secreto de sumario no debe significar la atribución al Instructor de la facultad de omitir la tutela de los derechos fundamentales de los sujetos afectados, sino un instrumento para asegurar el éxito de la investigación, que debe emplearse con la necesaria cautela, evitando extenderse más allá de los límites materiales que sean imprescindibles. Conforme a este criterio, el secreto del sumario autoriza para impedir la publicidad de la situación y resultados de la instrucción judicial y, por ello, permite al Juez no incluir información sobre esos aspectos en las resoluciones que dicte y que haya de notificar a las partes, pero no autoriza sin más a ocultarles todos los fundamentos fácticos y jurídicos de aquéllas. Por ello el Instructor bien hubiera podido dictar un Auto de prisión en el que se hiciera referencia de forma escueta a la concurrencia de los presupuestos fácticos (objetivos y subjetivos) y jurídicos que hacen necesaria la adopción de la medida cautelar; se fundamentara su decisión evitando consignar detalles o datos de hecho que pudieran perjudicar la marcha de las investigaciones; y se permitiera, en cambio, conocer al afectado las razones básicas que habían determinado su prisión a efectos de hacerle posible proceder, en su caso, a la impugnación del Auto por la vía procesal adecuada.

Sin embargo, lo que no cabe es omitir en la notificación al detenido elementos esenciales para su defensa, lo que sin duda genera una situación que vulnera la letra y el espíritu de la Norma fundamental consagrada en el art. 24.1 CE , ya que, con independencia de que el demandante de amparo pudiera presumir o conocer los hechos que motivaron el Auto que acordó su prisión, bien por haber prestado previamente declaración sobre ellos, o bien por haberse celebrado la comparecencia prevista en el art. 504 bis 2) de la Ley de enjuiciamiento criminal , es un hecho incontrovertible que no se le dio traslado de la fundamentación jurídica de la resolución judicial adoptada" (F. 4).

El legislador ha extraído las consecuencias que se derivaban de la citada doctrina constitucional, tratando expresamente de conciliar "el derecho del imputado a conocer los motivos por los que se le priva de libertad y la necesidad del Estado de investigar eficazmente los hechos aparentemente delictivos", determinando que "[e]n ningún caso se omitirá en la notificación [del Auto de prisión dictado en unas actuaciones declaradas secretas] una sucinta descripción del hecho imputado y de cuál o cuáles de los fines previstos en el artículo 503 se pretende conseguir con la prisión" ( art. 506.2 LECrim , que trae causa de la Ley Orgánica 13/2003, de 24 de octubre , de reforma de la Ley de enjuiciamiento criminal en materia de prisión provisional [...].

Pois ben, consideramos que a resolución contra a que se recorre si que de xeito conciso, pero suficiente, reflicte os presupostos fácticos -obxectivos e subxectivos- e xurídicos que permitiron a adopción da medida de prisión sen fianza, con omisión daqueles detalles ou circunstancias que puidesen dar ao traste coa marcha das pescudas, mais permitíndolle coñecer ao afectado as súas razóns básicas. Estes presupostos son: a referencia á participación do apelante na organización criminal liderada inicialmente por Jeronimo , alias Cabezon , que foi constituída coa finalidade do narcotransporte ou tráfico ilícito de substancias estupefacientes ata as costas galegas; a mención dos seguimentos e dispositivos de vixilancia practicados e das intervencións telefónicas acordadas, co resultado da indiciaria participación activa do recorrente no amentado narcotransporte e tráfico ilícito de droga; e a tamén alusión ás circunstancias persoais do preso. Todo isto pon de relevo que a resolución contra a que se recorre si que reparou nos aspectos persoais e familiares de Isaac para, precisamente, tratar de conxurar todo perigo de fuxida pola súa parte no presente estado das actuacións. E non obsta ao dito o pretendido arraigo, dado que, como informou o fiscal, este mesmo non lle impediu, precisamente, verse inmerso nas presuntas actividades delituosas ás que agora se proclama alleo.

En conclusión, rexeitamos o recurso de apelación formulado sen prexuízo, claro está, de ulteriores valoracións.

Vistos os artigos de xeral e pertinente aplicación,

Fallo

Que cómpre rexeitar, como rexeitamos, o recurso de apelación interposto pola representación procesual de Isaac contra o auto do 18 de abril de 2009 ditado polo Xulgado de Instrución núm. 1 de Cambados, nas dilixencias previas procedemento abreviado núm. 648/07 , confirmando o devandito auto.

Devólvanselle as actuacións ao xulgado de procedencia xunto cun testemuño da presente resolución, contra a que non cabe recurso ningún, para a súa notificación e cumprimento.

Únase un testemuño desta resolución aos autos correspondentes e ao rolo de Sala.

Así, por medio deste auto, o acordamos, mandamos e asinamos.

Fórmate con Colex en esta materia. Ver libros relacionados.