Auto Penal Nº 310/2020, A...io de 2020

Última revisión
17/09/2017

Auto Penal Nº 310/2020, Audiencia Provincial de Pontevedra, Sección 5, Rec 397/2020 de 17 de Julio de 2020

nuevo

GPT Iberley IA

Copiloto jurídico


Relacionados:

Tiempo de lectura: 28 min

Orden: Penal

Fecha: 17 de Julio de 2020

Tribunal: AP - Pontevedra

Ponente: FARIÑA CONDE, VICTORIA EUGENIA

Nº de sentencia: 310/2020

Núm. Cendoj: 36057370052020200209

Núm. Ecli: ES:APPO:2020:942A

Núm. Roj: AAP PO 942/2020

Resumen:
FRUSTACION EJECUCION(TODOS LOS SUPUESTOS)

Encabezamiento


AUD.PROVINCIAL SECCION N. 5
PONTEVEDRA
AUTO: 00310/2020
-C/ LALIN Nº 4-1º VIGO
Teléfono: 986 817162-63
Correo electrónico:
Equipo/usuario: RF
Modelo: 662000
N.I.G.: 36038 37 2 2020 0500062
RT APELACION AUTOS 0000397 /2020
Juzgado procedencia: XDO. DE INSTRUCIÓN N. 4 de VIGO
Procedimiento de origen: DILIGENCIAS PREVIAS PROC. ABREVIADO 0001062 /2020
Delito: FRUSTACION EJECUCION(TODOS LOS SUPUESTOS)
Recurrente: Belinda , Juan Pablo
Procurador/a: TORRES GOBERNA, ANDREA ESTEVEZ SANTORO
Abogado/a: D/Dª ,
Recurrido: MINISTERIO FISCAL, Abelardo , Adrian
Procurador/a: D/Dª , PATRICIA CABIDO VALLADAR , MARIA TAMARA UCHA GROBA
Abogado/a: D/Dª , ,
AUTO Nº310/20
ILMOS./AS. SRES./SRAS
Presidente/a
D. LUIS BARRIENTOS MONGE
Magistrados
Dª VICTORIA EUGENIA FARIÑA CONDE (PONENTE)
D. JOSE RAMON SANCHEZ HERRERO
En VIGO-PONTEVEDRA, a diecisiete de julio de dos mil veinte.

Antecedentes


PRIMERO.- En la causa referenciada se dictó por XDO. DE INSTRUCIÓN N. 4 de VIGO auto de fecha 11.2.20 por el que se decreta la apertura del juicio oral y se requiere a los acusados para que se preste fianza.



SEGUNDO.- Contra dicho auto se interpuso por la representación procesal de Dª. Belinda Y de D. Juan Pablo recurso de reforma y subsidiario de apelación, el recurso de reforma fue desestimado por auto de fecha 12.3.20, habiéndose admitido el recurso subsidiario de apelación, y remitiéndose en su virtud a este Tribunal con emplazamiento de las partes.

Siendo Ponente el/la Iltmo./a. Sr./Sra. D/Doña. VICTORIA EUGENIA FARIÑA CONDE.

Fundamentos


PRIMERO- Se formula recurso de apelación contra el auto de 12-3-2020 que confirma el de 1-2-2020 en el que se decretaba la apertura del juicio oral y requerir a los acusados para que solidariamente en el plazo de una audiencia presten fianza en cantidad de 594.473,33 euros para asegurar las responsabilidades pecuniarias que en definitiva pudieran imponérseles en cualquiera de las clases señaladas en los art.591y 783.2 de la LECRIM. Se solicita por el apelante Dª Belinda la revocación del auto en el sentido de dejar sin efecto la fianza o subsidiariamente que se imponga ésta en la cuantía de 20.000 euros, dejando sin efecto el carácter solidario de la misma. Por su parte el recurrente D Juan Pablo solicita la revocación del auto en igual sentido que la anterior recurrente con la única diferencia de que la cuantía en que se pide que se fije la fianza, de no dejarla sin efecto ,es la de 30.000 euros. D. Abelardo , Dª Petra , Dª Susana y Dª Adelina se adhieren a los anteriores recursos solicitando que se revoque el auto en lo relativo a la imposición de medidas cautelares, dictando uno nuevo que deje sin efecto las medidas cautelares impuestas.



SEGUNDO- Esta sección ya ha tenido ocasión de pronunciarse sobre la posibilidad de recurrir el auto de apertura del juicio oral en relación al pronunciamiento de éste relativo a la fijación de la fianza, así en el auto 112/2019 de 20 de febrero decíamos sobre esta cuestión '... En principio tiene razón el Ministerio Fiscal al señalar que contra la decisión de requerir fianza civil al acusado no cabe recurso alguno, a tenor de lo dispuesto en el art. 783.3 de la LECr., que establece que 'contra el auto que acuerde la apertura de juicio oral no se dará recurso alguno, excepto en lo relativo a la situación personal, pudiendo el acusado reproducir ante el órgano de enjuiciamiento sus pretensiones no atendidas', lo que nos llevaría a desestimar el recurso formulado, pues es sabido que cualquier causa de inadmisión constituye causa de desestimación.

Corresponde desarrollar ese argumento, pues la juzgadora no ha elaborado su rechazo al recurso sobre este razonamiento Así, sobre esta materia coexisten dos posiciones diferenciadas en la jurisprudencia, una primera que sí permite interponer recurso contra la decisión relativa a medidas cautelares, sobre todo aplicando el principio del favor recurso en caso de duda, pues éste se admite con carácter general respecto a dichas medidas civiles ( arts.

764.1 y 766 LECr.), pues lo contrario llevaría a sostener la recurribilidad o no, dependiendo del momento en que por el Juzgado se acuerde la adopción de la medida cautelar civil.

Ahora bien, la postura mayoritaria, es la que entiende aplicable el tenor literal del precepto, negando que pueda articularse recurso alguno frente al Auto mencionado, salvo en lo relativo a la situación personal del imputado.

Entre ellas, el Auto de esta Sección núm. 552/2014 de 20 mayo, que afirmó que ha sido el propio legislador el que expresamente ha regulado la cuestión y establecido, sin duda en aras de la brevedad dada la fase en que se encuentra el procedimiento a estas alturas, pendiente tan sólo de los escritos de calificación para su remisión al órgano de enjuiciamiento, que la vía de impugnar cualquier otra decisión diferente de la personal es mediante su reproducción ante ese otro órgano, de forma indubitada se está negando la posibilidad de recurrir tal decisión, bien mediante reforma, bien mediante apelación. Más recientemente hemos avalado esta posición en el Auto núm. 222/2018 de 16 mayo.' En el referido auto decíamos: 'auto polo que se acordou a apertura de xuízo oral, e esas esixencias de fianza, establecía na súa parte dispositiva que contra o mesmo non cabía recurso algún salvo no referido á situación persoal 'y a lo dispuesto en relación con las fianzas respecto de las que podrán interponer recurso de reforma en el plazo de tres días'. O auto de dous de xaneiro de dous mil dezaoito resolveu os recursos de reforma contra o auto de oito de setembro de dous mil dezasete presentados polas dúas entidades aseguradoras no sentido de desestimalos. Pero, previamente, resolve no mesmo auto diversos recursos contra a providencia de 11 de outubro de 2017 pola que se admitiron eses recursos de reforma. Neste punto manifesta que procede desestimar as queixas pola admisión dos recursos de reforma proclamando 'al ser ya unánime la doctrina jurisprudencial en el sentido de que en relación con dicha resolución [a contemplada no artigo 783 da LACrimLegislación citadaLECRIM art. 783 ] y a parte de la expresa mención legal de la posibilidad de recurso contra en relación con la situación personal del acusado asímismo debe admitirse el recurso en relación con la fianza para el aseguramiento de responsabilidades civiles establecida en dicha resolución '.

Pese á unanimidade xurisprudencial que proclama o auto impugnado, resulta obrigado valorar se realmente cabe recurso contra esa decisión.

O artigo 783 da Lei de Axuizamento CriminalLegislación citadaLECRIM art. 783 establece no seu punto terceiro o seguinte: 'Contra el auto que acuerde la apertura del juicio oral no se dará recurso alguno, excepto en lo relativo a la situación personal, pudiendo el acusado reproducir ante el órgano de enjuiciamiento las peticiones no atendidas.'.

Nunha interpretación literal do precepto a regra parece clara en canto ao suposto de feito e ás consecuencias previstas legalmente. En primeiro lugar a referencia que realiza o punto 3º do artigo 783 reproducido é diáfano en canto é o auto que se regula nese precepto o que queda excluído da posibilidade de recurso. O artigo non exclúe desa posibilidade de recurso só a concreta decisión de apertura de xuízo oral senón todo contido dese auto. Tan é así, que o mesmo artigo ten que excluír expresamente un dos contidos do auto desa previsión. E o que exclúe é o referido á situación persoal. Se resulta preciso expresar esa excepción é dado que, de non existir, tamén a decisión relativa á situación persoal quedaría excluída da posibilidade de recurso. Polo tanto, se a dicción do artigo afirma que o que non é susceptíbel de recurso é o auto e só queda excluído o relativo á situación persoal, parece que se debe entender que todo o resto de contidos propios do auto tampouco poden ser obxecto de impugnación por vía de recurso.

En ocasións afírmase que o contido propio do auto que prevé o artigo 783 da LACrimLegislación citadaLECRIM art. 783 sería a decisión de apertura e os outros contidos serían accidentais e idénticos a decisións que poden ser adoptadas noutros momentos procesuais.

Hai que matizar entón que contidos ten o auto no que se decide a apertura de xuízo oral dentro dun procedemento de Dilixencias previas ademais desa decisión de apertura.

Concretamente, de acordo co artigo 783 LACRimLegislación citadaLECRIM art. 783 : ' Al acordar la apertura de juicio oral resolverá el Juez de Instrucción sobre (I) la adopción, modificación, suspensión o revocación de las medidas interesadas por el Ministerio Fiscal o la acusación particular, tanto en relación con el acusado como respecto de los responsables civiles, (II) a quienes, en su caso, exigirá fianza, si no (III) la prestare el acusado en el plazo que se le señale, (IV) así como sobre el alzamiento de las medidas adoptadas frente a quienes no hubieren sido acusados.

(V) En el mismo auto señalará el Juez de Instrucción el órgano competente para el conocimiento y fallo de la causa.' Pese á redacción un tanto confusa do artigo, conclúese da súa lectura que é contido propio do auto, ademais da decisión sobre apertura de xuízo oral, os outros cinco pronunciamentos indicados: sobre medidas interesadas por unha parte, sobre requirimento de fianza á persoa acusada, sobre requirimento de fianza ao responsábel civil para o caso de que aquela non a preste, sobre alzamento de medidas e sobre órgano competente.

Así (I) debe decidir sobre medidas instadas polas acusacións tanto de natureza civil como penal, sendo evidente que as medidas ás que se refire son desa dobre natureza pois a referencia a medidas sobre responsábeis civís só pode ir referida a medidas dese contido civil. Este primeiro suposto faise depender no texto legal da petición de parte.

Sen embargo existen outros dous que son regulados como necesarios e non pendentes da petición de parte : o requirimento de fianza ao acusado e o mesmo requirimento aos responsábeis civís en caso de non prestar fianza o acusado. Efectivamente, alterando a orde de mención, o contido (III) refírese á petición de fianza ao acusado no prazo que se lle indique, mención na que se da por suposta esa esixencia pois a mesma non deriva de petición de parte algunha, senón de esixencia legal. E inmediatamente antes o punto (II) advirte que tamén será requirida esa fianza ao responsábel civil ' en su caso '.

Ademais desa expresión no mesmo artigo 783 da LACrimLegislación citadaLECRIM art. 783 dos contidos indicados como propios deste auto, existe un argumento de carácter sistemático que diferenza este requirimento de prestación de fianza de outras previsións reguladas na mesma Lei de Axuizamento Criminal de esixencias de fianzas.

O auto de apertura de xuízo oral que agora analizamos é ditado unha vez finalizada a instrución. É sabido que a decisión que se adopta ao abeiro do artigo 779 da mesma Lei supón pór fin á instrución. No caso de decidir continuar polos trámites dos artigos 780 e seguintes, esa decisión, ao mesmo tempo que pon fin á instrución, supón unha primeira valoración xudicial do resultado da mesma afirmando que existen indicios suficientes de que teñan sucedido uns feitos con caracteres de delito. Ademais, o ditado do auto de apertura de xuízo oral supón tamén que teñen sido presentado escrito de acusación e que o mesmo enténdese que xustifica esa decisión de apertura. Son xa que logo dous os filtros de control xudicial que ten pasado a tese da acusación que é base da decisión de requirir a prestación de fianza.

Polo que acabamos de indicar entendemos que non cabe equiparar absolutamente o requirimento de fianza consecuencia desa apertura coa adopción de medidas cautelares propia da instrución contemplada no artigo 764 da Lei de Axuizamento CriminalLegislación citadaLECRIM art. 764 . Neste último precepto o que se regula é a posibilidade de adopción de medidas cautelares de carácter civil polo xuíz de instrución e durante a mesma instrución (en cumprimento das finalidades da propia instrución que contempla o artigo 299 da Lei). É dicir a lei prevé esas medidas antes dos filtros propios doLegislación citadaLEC art. 299 artigo 779Legislación citadaLEC art. 779 e 783 da Lei e requirindo entón atender aos presupostos propios dese tipo de medidas regulados na Lei de Axuizamento CivilLegislación citadaLEC art. 783 á que se remite, sen que esa remisión conste no artigo 783. Entendemos que cabe afirmar que non son idénticas unha situación e outra pola diferenza que existe nos filtros xudiciais que ten pasado a hipótese da acusación en cada caso. E, por iso mesmo, non reclaman a mesma regulación en canto á posibilidade de recursos.

Outra previsión legal aparece dentro do Procedemento Ordinario ou Sumario no artigo 589 da LECrimLegislación citadaLECRIM art. 589 . Neste caso a Lei exprésase tamén en termos imperativos en canto ao requirimento de prestación de fianza (' se mandará por el Juez que preste fianza bastante para asegurar las responsabilidades pecuniarias '), e tamén en canto ao importe mínimo a esixir (' no podrá bajar de la tercera parte más de todo el importe probable de las responsabilidades pecuniarias '). Esta decisión debe relacionarse co artigo 384 da mesma Lei pois ambas son consecuencia do mesmo suposto de feito. Aquel artigo 589 establece esa consecuencia 'c uando del sumario resulten indicios de criminalidad contra una persona '; e o 384 refire que deberá ser ditado o chamado auto de procesamento ' desde que resultare del sumario algún indicio racional de criminalidad contra determinada persona '. En ambos casos, polo tanto, existe un filtro xudicial sobre a entidade dos indicios que xustifica non acudir aos presupostos propios das medidas cautelares civís en canto xa é premisa desa decisión o que poderíamos equiparar ao presuposto denominado ' fummus boni iuris '. Existe, pois, certa coincidencia co caso da decisión regulada no artigo 783 da LACrimLegislación citadaLECRIM art. 783 o que permite entender que o fundamento do carácter imperativo da decisión é idéntico. Agora ben, esa coincidencia é só parcial, pois no caso do artigo 783 da LACrimLegislación citadaLECRIM art. 783 , como xa indicamos, a decisión é tomada despois de finalizada a instrución, valorada a procedencia da continuación da causa e valorada a procedencia de abrir xuízo oral ante escritos de acusación xa presentados. É máis, o órgano xudicial chamado a adoptar a decisión no artigo 589 é diferente do chamado a decidir sobre a procedencia da apertura de xuízo oral pois esa decisión no caso do Sumario é competencia da Audiencia Provincial nun momento posterior. Esa diferenza co caso do artigo 589 permitiría explicar a diferenza na réxime de recursos.

No referido ao aseguramento da eventual responsabilidade civil dun terceiro diferente ao responsábel penal, contamos coa regulación dos artigos 615Legislación citadaLECRIM art. 615 a 619 da Lei de Axuizamento CriminalLegislación citadaLECRIM art. 619 . Sitúanse no Título X do Libro III referido ao Sumario e aparecen regulados antes da conclusión do mesmo. As apreciacións sobre esta regulación e a súa proximidade ou distancia coas decisións do artigo 783 son as mesmas que indicamos no caso das previsións doLegislación citadaLECRIM art. 783 artigo 589 sempre da LACrimLegislación citadaLECRIM art. 589 . Debendo engadir que, neste caso, a diferenza é que durante a instrución do Sumario a Lei fai depender esas medidas da petición de parte.

Recollendo o afirmado ata o momento obtemos que a Lei establece no artigo 783 o ditado dun auto con diversos contidos que lle son propios. Que prevé, no seu punto terceiro, unha regra clara que exclúe da posibilidade de recurso ese auto salvo nun contido concreto referido á situación persoal da persoa acusada.

Que entre esas decisións están a referida ás medidas cautelares que teñan sido instadas polas partes, pero tamén, como algo diferente, a de requirir da prestación de fianza á persoa acusada e, para o caso de que non a preste esta, aos terceiros responsábeis civís. Que ese requirimento non é idéntico á posibilidade de adoptar medidas cautelares de carácter civil durante a instrución de dilixencias previas que contempla o artigo 764, nin á previsión imperativa de prestación de fianza durante a instrución de sumarios que contemplaLegislación citadaLECRIM art. 764 o artigo 589 sempre da LACrimLegislación citadaLECRIM art. 589 . Que, polo tanto, que nestes últimos si caiba a presentación de recursos non supón que teña que ser recoñecida esa posibilidade no caso da decisión que acompaña á de apertura de xuízo oral.

Segundo.- O tema que estamos analizando é obxecto de certo debate na xurisprudencia das Audiencias provinciais. Se atendemos ás decisións do último ano podemos observar que existen dúas formas de interpretación da norma pasando a expor algúns exemplos de ambos.

O auto da Audiencia Provincial de Ciudad Real de 16 de xuño de 2017 (ROJ AAP CR 330/2017) remítese a decisións previas da mesma Audiencia para reiterar que considera que non cabe recurso contra a decisión de prestación de fianza e o seu importe.

A Audiencia Provincial de Huesca en auto de 9 de xuño de 2017 (ROJ AAP HU 94/2017) tamén rexeita a posibilidade do recurso. No mesmo sentido a de León da mesma data (ROJ AAP LE 703/2017).

O Auto da Audiencia Provincial de Logroño de 9 de outubro de 2017 (ROJ AAP LO 394/2017Jurisprudencia citadaAAP, La Rioja, Sección 1ª, 09-10-2017 (rec. 19/2017)) analizaba tamén a cuestión recollendo diversas posturas sobre a materia e concluíndo que non cabe admitir o recurso.

O Auto da Audiencia Provincial de Madrid de 23 de xuño de 2017 (ROJ AAP M 2586/2017) tamén recolle diversas resolucións sobre a materia para concluír na imposibilidade de interposición de recurso.

En todo caso, debemos mencionar que tamén existen resolucións que optan por interpretar como posíbel ese recurso contra a decisión de prestación de fianza.

O Auto da Audiencia Provincial de A Coruña de 9 de outubro de 2017 (ROJ AAP C 1004/2017Jurisprudencia citadaAAP, A Coruña, Sección 1ª, 09-10-2017 (rec. 561/2017) ), se ben no caso rexeita o recurso por ir dirixido contra un sobresemento que, mencionado no auto de apertura, fora acordado nun auto anterior firme, manifestaba: 'Una interpretación coherente y amplia del mencionado precepto admite la posibilidad de recurso en aquellos aspectos o cuestiones que exceden del propio contenido de apertura de juicio oral y no constituyen el contenido esencial de la resolución, esto es, aquellos pronunciamientos accesorios respecto a la decisión principal que se han articulado en la resolución. '. Non compartimos esta afirmación se dela quere extraerse a consecuencia de entender que a prestación de fianza é un deses 'pronunciamientos accesorios' aos que se refire. Xa expusemos argumentos contrarios a esa interpretación como é que o requirimento de prestación de fianza é contido propio e substancial do auto regulado no artigo 783, que é o auto e non a decisión de apertura o que o punto terceiro dese artigo exclúe da posibilidade de recurso, e, finalmente, que non é idéntica esa decisión a outras previsións de prestación de fianza durante a instrución. Agora ben, a propia Audiencia de A Coruña en auto de 18 de decembro de 2017 (ROJ AAP C 1252/2017) da mesma sección, aínda reproducindo o mesmo parágrafo que acabamos de indicar, afirma que a decisión de requirir a prestación de fianza non é susceptíbel de recurso algún, co que parece que ese parágrafo non pretendía dicir o contrario e que esta última é a posición desa sección.

A Audiencia Provincial de Granada en auto de 23 de outubro de 2017 (ROJ AAP GR 1117/2017Jurisprudencia citadaAAP, Granada, Sección 2ª, 23-10-2017 (rec. 579/2017) ) admite a posibilidade de recurso afirmando: ' Esta Audiencia, en sintonía con otras, ha admitido que los pronunciamientos sobre responsabilidad civil contenidos en dicho auto de apertura de juicio oral son susceptibles de recurso, y que la excepción al régimen general de impugnación establecida en el art. 783.3 LECrim Legislación citadaLECRIM art. 783.3 debe limitarse a la decisión de acordar la apertura de juicio, pero no alcanza a otros pronunciamientos como, en este caso, la responsabilidad civil, en la medida en que podrían haber sido formulados en una resolución distinta sometida a dicho régimen general de impugnación. '. Fronte a eses argumentos debemos indicar, como dixemos antes, que a previsión do punto terceiro do artigo 783 da LACrimLegislación citadaLECRIM art. 783.3 non fai esa diferenza cando establece a norma excluínte do recurso. Pero, sobre todo, reiterando o afirmado antes, que non compartimos que a decisión sobre prestación de fianza poida ser formulada noutra resolución pois o artigo 783 require que sexa adoptada nesa resolución e faino pois non é idéntica a natureza desa decisión (polos presupostos nos que se funda e a situación do control xudicial neste momento) que a natureza doutras medidas contempladas na Lei para outros momentos.

Especialmente interesantes son varias decisións da Audiencia Provincial de Valéncia afirmando a posibilidade de interposición de recurso contra a decisión de requirir a prestación de fianza. O interese deriva da síntese que realizan das posicións sobre a materia que reproducimos tomándoa da sentenza de 12 de maio de 2017 (ROJ AAP V 1230/2017): 'Se han manejado como argumentos contrarios a la recurribilidad (AP Lleida 22.5.2012 y la citada por el MF AN Secc IV de 2.9.2015): 1.- El tenor literal del artículo 783 .3 de la LECr Legislación citadaLECRIM art. 783.3 , pues el acuerdo relativo a la fijación de fianza y su cuantía son propios de tal resolución conforme al apartado 2 del mismo precepto, y tanto respecto de los imputados como de los responsables civiles. Es más, el propio artículo, en su apartado 3, subsana la falta de recurso para el acusado, el cual puede reproducir ante el órgano de enjuiciamiento sus pretensiones no atendidas.

2.- La STC 54/1991, de 11 de marzo Jurisprudencia citadaSTC, Sala Segunda, 11-03-1991 (STC 54/1991) , señala que la exclusión de la posibilidad de recurso contra el auto de apertura de juicio oral no supone la quiebra del derecho al proceso con todas las garantías 'por el hecho de que contra el auto de apertura del juicio oral no se da recurso alguno'. En el contenido propio del auto de apertura del juicio oral se encuentra, conforme a lo establecido en el apartado segundo del artículo 783 de la LECr Legislación citadaLECRIM art.

783.2 , la decisión del Instructor de garantizar las posibles responsabilidades pecuniarias.

3.- Es cierto que, en una primera aproximación, el tenor literal del precepto puede suponer que la admisión o no del recurso tan solo dependa del momento en que por el Juzgado se acuerde la adopción de la medida cautelar, de manera que si lo es en un momento anterior o distinto al auto de apertura del juicio oral, sería susceptible de recurso mientras que si lo es en ésta última resolución no lo será, esta primera apreciación se desvanece si se tiene en cuenta que aquella resolución tiene lugar en lo que se ha denominado fase intermedia , de manera que por aquel entonces el Instructor no solo ha acordado la adecuación de las actuaciones al trámite previsto para el procedimiento abreviado sino que, además, se ha formulado ya escrito de calificación y ha habido una nueva valoración del Instructor al descartar cualquier otra posibilidad de las previstas en el propio artículo 783 de la Ley. Y a todo ello cabe añadir el que la propia Ley excluye, y además lo hace expresamente, la posibilidad de recurso frente a aquella resolución, con una única excepción, que es la relativa a la situación personal, mientras que en todo lo demás podrá replantearse ante el Órgano encargado del enjuiciamiento.

4.- Se podría presentar un escrito para que se valorará la pretensión de rebaja a través de la previsión del artículo 612 LECrim Legislación citadaLECRIM art. 612.

Argumentos favorables a la posibilidad de recurrir ( Auto AP Pontevedra de 1 de febrero de 2.006, Auto de 4 de julio de 2002 y 29.4.2005 AP de Castellón, y AP de Zaragoza en auto de 9 de enero de 2002): 1.- La fijación de fianza es un pronunciamiento que no integra el contenido del auto de apertura de juicio oral no susceptible de recurso, y por lo tanto lo correcto es que pueda resolverse sobre la fianza con la formación de la correspondiente pieza separada sobre responsabilidades civiles.

2.- Es posible ya en la fase de instrucción, acordar el aseguramiento de las responsabilidades pecuniarias de los que pudieran resultar responsables civiles directos o subsidiarios, acordándose tales medidas mediante Auto, y formalizándose en pieza separada. Al acordar la apertura del juicio oral, resolverá el Juez de instrucción sobre las medidas cautelares interesadas por el Ministerio Fiscal o la acusación particular, sin que sea necesario que lo haga en el mismo Auto. Así, puede incluirse en la parte dispositiva del mismo Auto o en resolución distinta dictada en pieza separada, el pronunciamiento de adopción, modificación, suspensión o revocación de medidas cautelares de carácter patrimonial para aseguramiento de las responsabilidades pecuniarias del acusado y de los que pudieran resultar responsables civiles, directos y subsidiarios.

3.- Solución que resulta acorde con la doctrina del Tribunal Constitucional que considera que el derecho de acceso a los recursos forma parte del derecho de tutela judicial efectiva consagrado en el artículo 24 de nuestra Constitución Legislación citadaCE art. 24 ( S.T.C. 2/89 Jurisprudencia citadaSTC, Sala Segunda, 18-01-1989 ( STC 2/1989) y 69/90 Jurisprudencia citadaSTC, Sala Primera, 05- 04-1990 ( STC 69/1990), entre otras muchas), lo que implica que debe siempre favorecerse el acceso a los recursos.

4.- Si en virtud del 764.1 de la LECrim cualquier medida que tenga por objeto el aseguramiento de las responsabilidades pecuniarias se ha de acordar mediante auto, y se formalizarán en pieza separada, frente al cual cabe recurso de reforma y apelación a tenor de lo dispuesto en el art 766Legislación citadaLECRIM art.

766 , es evidente que el mismo recurso procederá cuando tal medida cautelar se adopte en el Auto de Apertura de Juicio Oral, lo contrario sería tanto como admitir la interposición o no de recurso dependiendo del momento en que por el Juzgado se acuerde la adopción de una medida cautelar.

5.- A tenor del art 764.1 el Juez de Instrucción debe formar pieza separada con testimonio del Auto de apertura de Juicio oral en lo relativo a la medida cautelar acordada, donde se debe tramitar la totalidad de las incidencias que surjan de la misma.

La clave de esta opción (Villafranca) que acepta la posibilidad de interponer recurso contra el pronunciamiento fijando las responsabilidades pecuniarias acordadas en el auto de apertura de juicio oral, se centra en que la ley procesal obliga al Juez de instrucción, desde el momento en que se acredita la existencia indicios de posible responsabilidad civil en la persona o personas imputadas, a proceder a la apertura de la pieza de responsabilidad civil, acordando la adopción de garantías, resolución que es esencialmente recurrible.

Lo que vienen a discutir esta opción es que la omisión por el Juez de Instrucción de proceder a la apertura de la correspondiente pieza de responsabilidad civil en su momento procesal oportuno, trasladando la fijación de la responsabilidad pecuniaria y su determinación al auto de apertura de juicio oral, puede ocasionar una grave consecuencia a las partes afectadas con dicha resolución, ya que dicha conducta lo que ocasiona es convertir una decisión judicial esencialmente recurrible en irrecurrible.

En este sentido el artículo 589 LECrim Legislación citadaLECRIM art. 589 establece: 'Cuando del sumario resulten indicios de criminalidad contra una persona, se mandará por el Juez que preste fianza bastante para asegurar las responsabilidades pecuniarias que en definitiva puedan declararse procedentes, decretándose en el mismo auto el embargo de bienes suficientes para cubrir dichas responsabilidades si no prestare la fianza. La cantidad de ésta se fijará en el mismo auto y no podrá bajar de la tercera parte más de todo el importe probable de las responsabilidades pecuniarias.', y el artículo 590 concluye: 'Todas las diligencias sobre fianzas y embargos se instruirán en pieza separada'. El artículo 764 en su apartado 1º dice: 'Asimismo, el Juez o Tribunal podrá adoptar medidas cautelares para el aseguramiento de las responsabilidades pecuniarias, incluidas las costas. Tales medidas se acordarán mediante auto y se formalizarán en pieza separada'.

Por ello una de las opciones que se ha propuesto valorar la posibilidad de considerar como recurrible el auto de apertura de juicio oral en aquellos procedimientos en los que se haya omitido, en toda la tramitación de la causa, la apertura de la pieza de responsabilidad civil, deduciéndose su irrecurribilidad cuando conste incoada la correspondiente pieza de responsabilidad civil, circunstancia que posibilita que la parte disconforme con su contenido puede interponer los recursos que considere adecuados al objeto de conseguir una valoración en segunda instancia de su alegaciones.

Como objeción a esta última opción entendemos que la petición que se efectúe en conclusiones provisionales podría ser significativamente distinta a la fijada en la pieza de responsabilidad civil.

A nuestro juicio, la omisión de lo preceptuado en el artículo 589 LECrim Legislación citadaLECRIM art. 589 (la referencia a indicios de crimnalidad en el caso de procedimiento abreviado pueden existir respecto de determinada persona antes del dictado del auto de previsto en el art 779.4 LECrim Legislación citadaLECRIM art. 779.4 ) no puede transformar en irrecurrible dicha decisión en perjuicio del investigado/acusado. Una decisión favorable a la irrecurribilidad, sin matización alguna, podría favorecer comportamientos procesales tendentes a privar del derecho al recurso al afectado. En otras palabras, las acusaciones podrían considerar conveniente no instar nunca la ejecución de la previsión normativa que recoge el artículo mencionado. Por otra parte, el artículo 612 LECrim Legislación citadaLECRIM art. 612 parece referirse a circunstancias sobrevenidas, vista su relación con el artículo 611.' Por ello esta Sección estima razonables los argumentos a favor de la recurribilidad del pronunciamiento a que se contrae el presente recurso de queja. ' É interesante valorar os cinco argumentos expostos nesa síntese da tese favorábel á aceptación do recurso.

No referido ao 1º (que non integra o contido do auto de apertura) entendemos que o contido do artigo 783 da LACrimLegislación citadaLECRIM art. 783 permite afirmar que si é propio do auto que regula ese precepto a medida discutida. Ese artigo regula o contido do auto e establece, dentro del, ese requirimento de prestación de fianza. Ese contido si parece propio deste momento procesual, é dicir esa medida de aseguramento é consecuencia de que esteamos no momento en que se decide que a pretensión acusatoria concretada nos escritos correspondentes está xustificada. E, por último, o precepto non exclúe a decisión de apertura de xuízo oral da posibilidade do recurso senón que exclúe ao auto que se dita de acordo con el.

No referido ao 2º punto (carácter accidental da inclusión da decisión sobre medidas neste auto) entendemos que é máis sólido advertir que non se trata dunha medida (nin por fundamento nin por requisitos) equiparábel como idéntica ás posíbeis medidas cautelares adoptadas constante a instrución, e, ademais, que a prestación de fianza está regulada expresamente como algo diverso ás medidas que podería instar unha acusación como xa vimos antes.

No referido ao punto 3º (doutrina constitucional sobre o dereito ao recurso) dado que é sabido que esa mesma doutrina do Tribunal Constitucional advirte que non existe propiamente un dereito á existenza de recurso neste tipo de casos senón que se o lexislador opta por establecelo entón a súa aplicación formará parte do dereito á tutela xudicial efectiva. O que se discute neste caso é, precisamente, se o lexislador optou por excluílo.

No punto 4º entendemos que se reitera unha equiparación entre a adopción de medidas ex artigo 764 da LACrim e as deste momento candoLegislación citadaLECRIM art. 764 , primeiroLegislación citadaLECRIM art.

1 , o artigo 783 da LACrimLegislación citadaLECRIM art. 783 diferenza a adopción de medidas instadas por partes acusadoras da esixencia de fianza, e, segundo, non hai unha homoxeneidade de ambos momentos procesuais como vimos indicando xa varias veces. De aí que compartamos que as medidas sexan as mesmas e sexa accidental o momento no que se acordan.

O punto 5º tamén parte da mesma visión de que o decidido no caso de requirimento de fianza é unha medida cautelar idéntica ás previstas no artigo 764 da mesma Lei.

Non parece, da lectura de todas esas referencias xurisprudenciais que caiba afirmar que existe unanimidade no sentido de entender procedente a admisión de recurso contra o auto ditado en cumprimento do artigo 783 da LACrimLegislación citadaLECRIM art. 783 .

Na análise do conxunto de argumentos expostos, aínda recoñecendo a existenza dese debate e de argumentos a favor da outra opción, optamos por entender que o auto no que se acorda a apertura de xuízo oral e, ademais, requirir para a prestación de fianza non é susceptíbel de impugnación por medio dos recursos ordinarios e, polo tanto , a causa de inadmisión trócase en causa de desestimación nestes momentos '. Consideraciones las expuestas que nos llevan a la desestimación de los recursos de apelación y de la adhesión formulada.



TERCERO- No apreciando temeridad o mala fe en los apelantes y adheridos, no procede hacer expresa imposición de costas de esta alzada.

Por lo expuesto

Fallo

Desestimar el recurso de apelación formulado por Dª. Belinda y el formulado por D. Juan Pablo , así como la adhesión deducida por D. Abelardo , Dª Petra , Dª Susana y Dª Adelina contra el auto de fecha 12-3-2020 que confirma el de 1-2-2020 dictado por el Juzgado de Instrucción nº4 de Vigo en las DILIGENCIAS PREVIAS/ PROC.

ABREVIADO nº1062/2020 (Rollo de Apelación nº397/2020) que se confirma, sin hacer expresa imposición de costas de esta alzada.

Notifíquese el presente a las partes personadas, de conformidad con lo establecido en el artículo 248-4º de la L.O.P.J., haciéndoles saber que contra la misma no cabe recurso alguno.

Expídase testimonio de esta resolución al Juzgado de procedencia, tomándose las oportunas notas en los libros de registro de esta Sección.

Así por este nuestro auto lo acordamos, mandamos y firmamos. Doy fe.

Fórmate con Colex en esta materia. Ver libros relacionados.