Sentencia Administrativo Nº 185/2008, Tribunal Superior de Justicia de Galicia, Sala de lo Contencioso, Sección 4, Rec 15060/2008 de 02 de Abril de 2008

Encabezamiento

T.S.J.GALICIA CON/AD SEC.4

A CORUÑA

SENTENCIA: 00185/2008

PONENTE: D. FERNANDO FERNANDEZ LEICEAGA

RECURSO: RECURSO DE APELACION 15060/2008

APELANTE: HIDROELECTRICA DE OUROL, S.L.

APELADO: CONCELLO DE OUROL

NO NOME DO REI

A Sección 004 da Sala do Contencioso-Administrativo do Tribunal Superior de Xustiza pronunciou a seguinte

SENTENZA

Ilmos. Sres. D.

JOSE MARIA GOMEZ Y DIAZ CASTROVERDE

FERNANDO FERNANDEZ LEICEAGA

JOSE MANUEL RAMIREZ SINEIRO

A CORUÑA, dous de Abril de dous mil oito.

Na apelación que co número RECURSO DE APELACION 15060/2008 está pendente de resolución ante esta Sala, ANTES

TRAMITADO NA SECCIÓN TERCEIRA COMO AP NÚM. 7027/2007 e que foi interposto pola entidade HIDROELECTRICA DE

OUROL, S.L., dirixida polo letrado don RAMON LUIS RUA PEON, contra SENTENZA de data quince de Febreiro de dous mil

sete ditada no procedemento PO 626/2005 polo XULGADO DO CONTENCIOSO Núm.1 de LUGO sobre INADMISION DE

RECURSO CONTRA RESOLUCION DO CONCELLO DE OUROL SOBRE CORRECCION ERRO MATERIAL EN CALCULO DA

BASE IMPOÑIBLE LICENZA URBANISTA E IMPOSTO CONSTRUCCIONS. É parte apelada a Administración demandada, o

CONCELLO DE OUROL, dirixido polo letrado don PABLO LUIS LOIS BOEDO.

É relator o Ilmo. Sr. D. FERNANDO FERNANDEZ LEICEAGA.

Antecedentes

PRIMEIRO.- O Xulgado de instancia ditou a resolución referenciada anteriormente, que na parte dispositiva di: "Que inadmito, por tratarse de un acto consentido y firme, el recurso contencioso-administrativo interpuesto por la procuradora doña Mónica Sexto Rivas, en nombre y representación de Hidroeléctrica de Ourol, S.L.; contra la resolución de la Junta de Gobierno Local del Concello de Ourol, de 7 de noviembre de 2005, que acuerda aprobar el informe técnico municipal que determina que se procede a la corrección del error material detectado en el cálculo de la base imponible para el cálculo de la tasa de licencia urbanística y para el importe del ICIO, de tal forma que queda fijada en 4.310.017?57 euros, así como aprobar el nuevo importe de la liquidación de la tasa por expedición de licencias que asciende a 86.200?35 euros, así como el nuevo importe de la liquidación del impuesto de construcciones, instalaciones y obras que asciende a 103.440?42 euros. Sin expresa condena en costas".

SEGUNDO.- Notificada a mesma, interpúxose recurso de apelación que foi tramitado en forma, co resultado que obra no procedemento. Acordouse dar traslado das actuacións ó ponente para resolver polo turno que corresponda.

Fundamentos

PRIMEIRO.- Non se aceptan os da sentenza recorrida.

Segundo resulta do expediente, o 11.08.2005 a Xunta de Goberno Local aprobou a liquidación do ICIO e taxa de licenza de obra polo parque eólico Ourol. Notificación de 16 (taxa) e 17/08 (ICIO).

Escrito de 23.09 de rectificación de erro material - a base impoñible debe selo presuposto de obra civil - e acordo municipal de 07.11.2005 que aproba o informe do técnico municipal e establece unha nova base impoñible e unha nova liquidación: ICIO (103.440,42 euros) e Taxa (86.200,35 euros).

O Concello alegou que o recurso de reposición de 23.09 presentouse fora de prazo, polo que estamos ante un acto firme e consentido, sen que a rectificación de erros permita entrar a discuti-la base impoñible da taxa e imposto. O Xulgado acolleu esta pretensión.

Debemos acolle-lo recurso neste punto e por dúas razóns: a) como indica a STS 28.04.2004 : Ello obliga a traer a colación lo vertido por el Tribunal Constitucional sobre la materia. En primer lugar mencionamos la significativa sentencia 43/1992, del 30 de marzo (RTC 199243 ). Dice la meritada sentencia «Así las cosas, habiendo resuelto de manera expresa la Administración el recurso de alzada, no sólo sin advertir incumplimiento alguno de los requisitos formales exigibles para entrar en la resolución del fondo de la cuestión, sino señalando expresamente que su interposición lo fue en tiempo y forma, resulta manifiesto que la decisión judicial de declarar inadmisible el recurso Contencioso-Administrativo, por haber adquirido firmeza el acto administrativo al apreciar que la alzada interpuesta contra el mismo fue extemporánea, entraña una aplicación formalista y excesivamente rigurosa que conduce a una sanción tan grave y desproporcionada como es cerrar el paso a la obtención por el recurrente de un pronunciamiento sobre el fondo, sin advertir que la propia Administración no encontró razón formal alguna para rechazar la admisibilidad del recurso de alzada y además, superando su anterior silencio resolvió de manera expresa mediante acto que dio lugar a que el recurrente ampliase su recurso contencioso a este último; circunstancias ambas que vician la resolución judicial que motiva el amparo de incompatibilidad con el principio de interpretación más favorable a la efectividad del derecho fundamental invocado por el demandante y, por consiguiente, disconforme con la garantía que en este sentido establece el art. 24.1 CE (RCL 19782836 ).

En definitiva, el órgano judicial no debió estimar que el acto impugnado había quedado consentido por no haber sido recurrido en tiempo, una vez que la Administración competente para conocer previamente del recurso de alzada expresamente rechazó esa extemporaneidad, viniendo de esta forma el acto posterior de la Administración a imposibilitar la posterior calificación de éste como acto firme y consentido y, por tanto, a imposibilitar la inadmisión del recurso Contencioso-Administrativo, razón por la cual, al no haberlo hecho así, puede concluirse, desde esta perspectiva, que la sentencia impugnada ha privado indebidamente al recurrente del derecho fundamental a la tutela judicial efectiva».

Neste caso o Concello acolleu o que era un auténtico recurso de reposición - así tamén o considera a sentenza (se excede do que é unha solicitude de rectificación - sen soster que era extemporáneo e expresamente indicou que dende o día da recepción da notificación retómanse o cómputo dos prazos legais determinados na lexislacion administrativas ós efectos de recurso; e b) o Concello non se limitou a facer unha rectificación de erros, senón que resolveu sobre o fondo da controversia e determina unha nova base impoñible e xira unha nova liquidación, polo que non pode falarse de acto firme e consentido.

SEGUNDO.- De acordo co artigo 85.10 LXCA é obrigado entrar a resolver sobre o fondo da cuestión.

A controversia se estende á base impoñible do ICIO e taxa pola licenza de obra.

O recorrente sostén que só pode formar parte da base impoñible o que é a estricta obra civil e non, como considera o Concello, os fustes doa aeroxeneradores, a instalación eléctrica e a preparación e zonas para acopio do material.

Compre subliñar que o propio recorrente no escrito de rectificación de erros inclúe na base impoñible o fuste que agora intenta excluir.

Apuntada esta cuestión, a xurisprudenza recente do TSX Galicia é contraria á pretensión do recorrente; así a febrero de 2008 recolleuse: Dito o anterior, debe comezar indicándose que con posterioridade ao ditado da citada sentenza do Tribunal Supremo do 15 de outubro de 2004 esta Sala perfilou o seu criterio sobre as pautas que deben presidir a determinación de cando ao custo de adaptación ou incorporació (instalación) dun elemento infraestructural á obra, construción ou instalación se debe engadir, para o cómputo na base impoñible do ICIO, o valor ou custo do elemento mesmo. Así, na sentenza do 26 de xullo de 2007 sinalabamos "Pois ben, sobre o que debe computarse na base impoñible do ICIO, e por derivación tamén na referida Taxa, que toma neste caso a mesma referencia de base ou presuposto que o ICIO (custo real e efectivo da construción, instalación ou obra), aspecto que non aclaraba o art. 103 da LHL na súa redacción aplicable ao caso, se ben a redacción actual vixente alude ao "custo de execución material daquela", aspecto sempre discutido e non pacífico, convén recordar a doutrina jurisprudencial sobre o particular, e así na sentenza do Tribunal Supremo do 30 de abril de 2001 dise:

"Esta Sala...En as Sentenzas de 1 de febreiro e 29 de xuño de 1994, xa tidas en conta por a aquí recorrida, e, máis recentemente, nas de 14 de maio e 15 de novembro de 1997 e 24 de maio (recurso de casación para unificación de doutrina 2747/94) e 5 de xullo (dous) e 24 de xullo de 1999 (recursos de casación 300, 335 e 4890 de 1994) ten declarado que "o custo real e efectivo da construción non está constituído, como a simple expresión gramatical do precitado art. 103.1 da Lei de Facendas Locais puidesen inducir a supoñer, por todos os desembolsos efectuados por os donos da obra e que a recoñezan como causa da súa realización, senón só por os que se integran no presuposto presentado por os interesados para o seu visado no Colexio Oficial correspondente, pois ao devandito proxecto refírese claramente o art. 104 da propia norma -a Lei de Facendas Locais se entende-...y ese proxecto componse das partidas que determinan o custo de execución material da obra, no que non inclúense os gastos xerais considerados no art. 68.a) do Regulamento Xeral da Contratación do Estado, aprobado por Decreto 3410/1975, de 25 de novembro , compostos por unha heteroxénea serie de elementos que só dun modo indirecto increméntano, nin tampouco a porcentaxe calculada como beneficio industrial do contratista, o gravame da cal significaría suxeitar a tributación tanto a riqueza representada por a obra como o volume de negocio do construtor, nin os honorarios profesionais, nin o IVE repercutido ao propietario por o construtor.

A estas exclusións, e por obedecer á mesma causa, ha de sumarse a dos importes correspondentes a equipos, maquinaria e instalacións construídos por terceiros fóra da obra e incorporados a ela, no sentido de non computar o valor do instalado aínda que si o custo da súa instalación - Sentenzas desta Sala do 18 de xuño de 1997 e demais en ela citadas-, e a do estudio relativo a seguridade e hixiene no traballo, malia que, en virtude do prevido no Real Decreto 555/1986, do 21 de decembro , ha de incluirse nos proxectos de edificación e obras, pero que, por ser gasto igualmente alleo ao estrito custo do concepto de obra civil, debe ser excluído do cálculo da base aquí cuestionada".

Pola súa parte, a STS do 17 de novembro de 2005 , establece que "entre as partidas que determinan o custo de execución material da obra non se inclúen tampouco o custo da maquinaria e instalacións mecánicas (si o custo da súa instalación ou colocación); tampouco se inclúe o custo das instalacións sobre a obra civil".

Malia a xeneralidade dos termos desta última sentenza, non pode esquecer que existen supostos en que determinadas instalacións, máquinas ou elementos infraestructurais son consubstanciais á obra ou instalación mesma, isto é, non poden concibirse de forma autónoma e independente daquelas, nese sentido, a STS do 5 de outubro de 2004 , ditada en recurso de casación para unificación de doutrina, ratificando o xa argumentado na de 16 de decembro de 2003 e outra anterior do 15 de febreiro de 1995, razoa que: "... para a inclusión do importe dos aparatos elevadores ou ascensores...o esencial é que tales instalacións, aparte de inseparables da obra (das vivendas, neste caso), figuren no mesmo proxecto de execución que serviu de base para obter a licenza de obras (como en este suposto de feito acontece), pois non pode reducirse a obra sometida ao ICIO á que integran as partidas de albanelaría (cimentación, estrutura, muros perimetrales, forxados, cubertas, tabiquería, etc.), senón que alcanza tamén a aquelas instalacións, como as de electricidade, ontanaría, saneamento, calefacción, aire acondicionado centralizado, ascensores e cantas normalmente discorren por conducións encaixadas, e serven, ademais, para prover á construción de servizos esenciais para a súa habitabilidade ou utilización".

Desta superficial, pero significativa xurisprudencia, pódese inferir que en determinados supostos deberá computarse na base impoñible tanto o custo de adaptación ou incorporación (instalación) do elemento infraestructural de que se trate á obra, construción ou instalación aos que vaia destinado, como o valor ou custo do elemento mesmo, en outros, pola contra, aínda estando prevista a súa concorrencia no presuposto da obra, construción ou instalación, deberá computarse na base impoñible, exclusivamente, o custo da súa instalación ou incorporación a aqueles.

Non cabe dúbida que tal labor interpretativo non pode quedar ao capricho ou arbitrio do aplicador do dereito, senón que ha de facerse caso por caso, atendendo a aquelas pautas daquela doutrina jurisprudencial, debendo advertirse que iso non sempre será unha tarefa doada, servindo de axuda os estándares da imprescindibilidad, a consustancialidad, a inseparabilidad, a externidad, a autonomía funcional, pero non aplicando con carácter exclusivo e excluínte cada un deles, senón conxugándoos na medida en que sexa preciso, en orde a lograr o verdadeiro alcance e identidade da base impoñible querida pola Lei, que é o custo do construído ou instalado". A aplicación deses estándares ao presente caso, na forma sinalada, fai que debamos considerar, con criterio distinto ao mantido na sentenza de este mesmo Tribunal de 2 de xuño de 2003, que o custo do equipamento eléctrico integrado polos apoios, cables e condutores, illadores, ferraxes, posta a terra e accesorios, no caso da Liña de Alta Tensión, e o custo do equipamento eléctrico integrado polos aerogeneradores, centros de transformación, rede colectora, posta a terra, telecontrol e medidas correctoras, nos casos dos Parques Eólicos "Monte Cabeza" e "Farelo", deben incluirse na base impoñible do ICIO porque non sendo dubidoso que varios de tales elementos son fabricados por un provedor e ensámblanse no terreo en que se emprazan tampouco é o que todos eles son elementos infraestructurais nos que prevalecen as notas de imprescindibilidad e consustancialidad á obra ou instalación mesma sobre as notas de externidad e autonomía funcional pois, como sinala a Administración recorrente, constitúen a esencia mesma das instalacións de que se trata, a súa razón de ser.

Aplicarmos estos principios ó caso de autos e debemos incluir na base impoñible do ICIO e taxa por licenza de obra os fustes dos aeroxeneradores e a instalacion eléctrica, o que obriga a confirma-lo acto municipal.

Tamén se sostén na demanda que a liquidación é nula por falta de motivación, máis resulta evidente que esta é unha cuestión nova que non se suscitou en vía administrativa: na solicitude de rectificación do erro material só se discutía a determinación da base impoñible, e, ademais, chega coa lectura do escrito de demanda para observar que o recorrente é consciente da formula adoptada polo Concello para face-la liquidación, polo que non sufrui ningún tipo de indefensión, non concorrendo causa ningunha de nulidade.

TERCEIRO.- A non se apreciar temeridade ou mala fe, non procede efectuar pronunciamento en orde á imposición das costas procesuais, de conformidade co disposto no artigo 139 da Lei Xurisdicional.

VISTOS os artigos citados e demais de pertinente aplicación,

Fallo

Que ACOLLEMOS PARCIALMENTE o recurso de apelación interposto por HIDROELECTRICA DE OUROL SL contra a sentenza de 15.02.2007 do Xulgado do contencioso núm.1 de Lugo, revogándoa por non concorre-la causa de non admisión de acto firme e consentido, e respecto do fondo da controversia REXEITÁMO-LO recurso contencioso administrador do letrado Sr. Rúa Peón, no nome de HIDROELECTRICA DE OUROL SL contra a resolución de 07.11.2005 da Xunta de Goberno Local do Concello de Ourol (liquidación ICIO e taxa de licenza de obra). Sin efectuar pronunciamento en orde á imposición das costas procesuais.

Notifíqueselles ás partes e, no seu momento, devólvanse as actuacións ó Xulgado de procedencia, con certificación desta resolución.

Así o pronunciamos, mandamos e asinamos.

PUBLICACION.- A sentencia anterior foi lida e publicada no mismo día da súa data, polo Ilmo. Sr. Maxistrado Relator D. FERNANDO FERNANDEZ LEICEAGA ó estar celebrando audiencia pública a Sección 004 da Sala do Contencioso- Administrativo do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia. Dou fe. A CORUÑA, dous de Abril de dous mil oito.