Última revisión
08/07/2021
Sentencia ADMINISTRATIVO Nº 222/2021, Tribunal Superior de Justicia de Galicia, Sala de lo Contencioso, Sección 4, Rec 15183/2020 de 19 de Abril de 2021
GPT Iberley IA
Copiloto jurídico
Relacionados:
Tiempo de lectura: 25 min
Orden: Administrativo
Fecha: 19 de Abril de 2021
Tribunal: TSJ Galicia
Ponente: FERNANDEZ LEICEAGA, FERNANDO
Nº de sentencia: 222/2021
Núm. Cendoj: 15030330042021100233
Núm. Ecli: ES:TSJGAL:2021:2447
Núm. Roj: STSJ GAL 2447:2021
Encabezamiento
Modelo: N11600
PLAZA GALICIA S/N
ABOGADO ABOGADO DEL ESTADO
PROCURADOR D./Dª.
A Sección 004 da Sala do Contencioso-Administrativo do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia pronunciou a
A CORUÑA, dezanove de abril dous mil vinte e un.
No recurso contencioso-administrativo que, co número 15183/2020, presentado por Dº Jose Ignacio, representado polo procurador Sra.Díaz Amor, dirixido polo letrado Dª Nadia Vassallo , contra o acordo de 08.01.2020 do TEAR. É parte a Administración demandada o TEAR/AEAT, representado polo avogado do Estado.
É relator o Ilmo. Sr. D. FERNANDO FERNANDEZ LEICEAGA.
Antecedentes
Fundamentos
O Sr. Jose Ignacio era vogal do consello de administración de Adegas Dia Noite SL dende o 08.11.2002. As débedas xurdiron nos anos 2009/10.
Declaración de FALLIDO de 24.04.2013.
Dende o 4T 2011 tódalas autoliquidacións presentadas son negativas e a última é do ano 2015. Baixa na TXSS dende o ano 2010 e sen contas bancarias dende ese ano; Baixa provisional no rexistro mercantil dende o 27.12.2012.
Non formulou alegacións no expediente de derivación de responsabilidade.
A derivación de responsabilidade o é pola causa do art. 43.1.b, é decir, pola situación de cese na actividade da sociedade, a existenza de débedas, e o feito de non facer nada para pagalas.
Son causas de disolución entre outras segundo o art. 363 , Real Decreto Lexislativo 1/2010, do 2 de xullo (redacción art. 1 Lei 25/2011, de 1 agosto), a) Polo cesamento no exercicio da actividade ou actividades que constitúan o obxecto social. En particular, entenderase que se produciu o cesamento tras un período de inactividade superior a un ano, b) Pola conclusión da empresa que constitúa o seu obxecto. c) Pola imposibilidade manifesta de conseguir o fin social. d) Pola paralización dos órganos sociais de modo que resulte imposible o seu funcionamento. É dicir, non é necesario que a sociedade incorra nalgún suposto de disolución; a mera inactividade do administrador ante a existencia de débedas tributarias pendentes en caso de cesamento na actividade supón o nacemento da responsabilidade.
O recorrente non nega que a sociedade estea inactiva, indicando a AEAT que esto acontece dende o ano 2010.
Polo tanto, a partir do momento do cesamento, o administrador debe tutelar os intereses da AEAT de forma prioritaria, fronte ao resto de acredores se non quere incorrer en responsabilidade tributaria. Para iso ha de efectuar o pago, o adiamento ou fraccionamiento ou a comunicación á Administración das obrigacións tributarias pendentes ofrecendo bens para que esta última poida tomar medidas cautelares sobre os mesmos, instar o estado legal de suspensión de pagos ou a quebra voluntaria, así como a propia disolución da entidade. Tal e como sinala a AN na súa Sentenza do 24 de outubro de 2019 ( JUR 2019, 307213) a responsabilidade subsidiaria regulada no art. 43.1. b) da LGT derívase da consideración por parte da Administración tributaria de que, antes do cesamento dos administradores, a sociedade cesou nas súas actividades e non fixeron o necesario para promover a disolución e liquidación da entidade.
É certo que se esixe unha conduta culposa dos administradores , como unha inobservancia das obrigacións que a normativa impón ante o feito da finalización da actividade empresarial ou da existencia de estados de iliquidez ou insolvencia. STSJ Cataluña núm. 1038/2010, do 11 de novembro de 2010 ( JT 2011, 304 ) . Agora ben, non se esixe, a diferenza do suposto de sociedade en funcionamento do art. 43.1.a) , que o administrador realice unha conduta que teña como resultado unha infracción tributaria para a sociedade. É certo que, como pon de relevo algún pronunciamiento xudicial, a Lei non esixe «a existencia de infracción tributaria, nin por tanto mala fe ou neglixencia grave nos administradores para que a derivación sexa posible» e é que a débeda tributaria non ten que estar pendente por cometer unha infracción a sociedade. O que penaliza o precepto é a falta de colaboración coa Facenda Pública tras o cesamento, de forma que se esta prodúcese de forma efectiva impídese a súa aplicación. Non esquezamos que o cesamento na actividade dunha sociedade non acompañado de actuación algunha do administrador manifesta, por si mesma, unha actitude neglixente, cando non de mala fe do administrador.
Esto é o que acontece no caso presente; a sociedade cesou - de feito- no ano 2010 sendo o recorrente vicepresidente do consello de administración e non consta que realizara actividade ningunha dirixida ó pagamento das débedas: pedindo suspensión/aprazamentos, ofrecendo bens ou liquidando, de xeito ordenado, a sociedade.
Esto é o que lle imputa a AEAT e, se ben é certo que o fai cunha fórmula xeral, que serviría para outros supostos, este supostos serían, coma o presente: cesamento da actividade da sociedade e inactividade do órgano de administración.
O dito lévanos a considerar que non existe nulidade - por indefensión - por defecto de motivación verbo da responsabilidade do recorrente.
Tampoco é causa de nulidade que a responsabilidade subsidiaria non se estenda a tódolos membros do consello de administración; a responsabilidade dos administradores de persoas xurídicas ten carácter subsidiario respecto ao debedor principal, pero solidario entre si no caso de que existan varios administradores. STSJ Madrid ( Sala do contencioso-administrativo, Sección 5ª), sentenza núm. 10959/2008 de 18 decembro ( JT 2009, 401) .
Esta solidariedade carreta que, a administración poida proceder contra todos ou só contra un ou varios, e logo entre eles se repartirán a responsabilidade
Verbo do motivo B; o recorrente procede a impugnar cada unha das débedas tributarias da entidade ADEGAS DIA E NOITE SL
O acto de declaración de responsabilidade ten que notificarse aos responsables, especificando o art. 174.4 da LGT o contido de tal acto de notificación indicándose a este respecto que devandito contido está integrado polo: a) texto íntegro do acordo de derivación de responsabilidade, con indicación do orzamento de feito habilitante e as liquidacións ás que alcanza mencionado orzamento. b) Medios de impugnación que poden ser exercitados contra tal acto, órgano ante o que houberen de presentarse e prazo para interpoñelosc) E lugar, prazo e forma en que debe satisfacerse o importe esixido ao responsable.
A notificación das liquidacións posibilita que os responsables poidan recorrer de novo as mesmas, sen límite de causas, non podendo a Administración establecer motivos limitados de impugnación, por non existir norma que llo permita, como declarou a xurisprudencia en reiteradas ocasións. Nin tan sequera aínda que fose a persoa que recibiu as notificación no nome da sociedade; a alegación ante a impugnación do acto de derivación de responsabilidade de circunstancias relativas ás actuacións inspectoras seguidas co debedor principal a pesar de ser procedente non obsta a iso que o responsable subsidiario houbese actuado como representante da sociedade debedora nas devanditas actuacións. Tribunal Supremo (Sala do contencioso-administrativo, Sección 2ª) Sentenza de 25 outubro 2013 ( RJ 2013, 7017 ) .
Retera este criterio o Tribunal Supremo, Sentenza núm. 539/2018 de 3 abril ( RJ 2018, 1316 ) : Ante a impugnación do orzamento de feito habilitante para a derivación de responsabilidade, así como das liquidacións ás que alcanza devandito orzamento, non poden limitarse tales facultades pola circunstancia de ser o declarado responsable administrador da sociedade cando aquelas liquidacións ou acordos foron adoptados. Ademais, esíxese que os órganos de revisión poñan a disposición do reclamante a totalidade dos documentos que integran os procedementos seguidos co debedor principal.
O responsable tamén pode opoñer todos os motivos que puido exercitar no seu momento o debedor principal, como a impugnación das dilixencias de embargo por falta de notificación ao debedor principal das providencias de présa de que traen causa conseguindo con iso a anulación dos actos subseguintes do procedemento de présa e da declaración de responsabilidade subsidiaria. STSJ País Vasco 12 xaneiro 2009 ( JT 2009, 962 ) .
A cuestión no está totalmente pechada, tal e coma resulta do Auto TS de 28 maio 2020 ( JUR 2020, 174774) , que admite recurso de casación para a formación da xurisprudencia consiste en: 1. Determinar se, para os efectos da limitación impugnatoria contida no artigo 174.5, parágrafo segundo LGT é posible distinguir -do mesmo xeito que fai o parágrafo primeiro do mesmo precepto- entre 'orzamento de feito habilitante' e 'liquidacións'.
Resolvendo coa xurisprudenza existente, a STS 539/2018 estudia cal debe selo contido do expediente de derivación de responsabilidade;
Inclusive da resposta á alegación do letrado do Estado de que, a indefensión é imputable ó recorrente, quen puido solicitala ampliación do expediente.
A sentenza citada, ó respecto, conclúe:
Verbo dá actuación do recorrente, que non fixo alegacións non trámite correspondente e que foi, na vía dá reclamación económico administrativa, cando denuncia a ausencia de antecedentes, a sentenza conclúe: Polo demais, non pode aceptarse a tese segundo a cal debe rexeitarse a pretensión actora porque o interesado solicitou os antecedentes ex novo (ante o órgano de revisión económico-administrativo), sen facelo previamente ante a dependencia de recadación. Tal argumentación descoñece a extensión da revisión en vía económico- administrativa, que ten a amplitude prevista no artigo 237 da Lei Xeral Tributaria , a cuxo tenor as reclamacións e recursos 'someten a coñecemento do órgano competente para a súa resolución todas as cuestións de feito e de dereito que ofreza o expediente', sen que apareza limitación ou esixencia algunha en punto ao seu contido.
Do dito resulta que a ausencia de antecedentes no expediente só é imputable ó actuar administrativo.
Verbo da liquidación NUM000, a recorrente sostén que non se notificou a proposta de liquidación e o trámite de audiencia.
Figura no expediente a mención: notificouse a proposta de liquidación provisional e o trámite de alegación o 20.04.2013; a liquidación practicouse o 25.05.2013. Segundo recolle o TEAR as notificación foron electrónicas e non accedeu a elas, dándoas por rexeitadas.
Ó respecto consta no expediente que o 04.01.2001 notificaronlle que estaba encadrado no sistema de notificación electrónica; cousa que lle recordaron en notificación - recibida- de 01.06.2011, e tamén o 11.04.2012.
Figura no expediente que a liquidación do IVe ano 2009 de 25.03.2013 notificáronlla por vía electrónica o 27.05.2013 ( ás 19.29 horas ) sen que accederán á mesma no tempo concedido, dándoos por notificados o 07.06.2013. Notificación válida, o que determina a firmeza da liquidación para a sociedade.
Verbo da acreditación - coa correspondente certificación da notificación electrónica- da posta a disposición na dirección habilitada do trámite de audiencia e alegacións, esta non consta - e non se achega polo letrado do Estado- polo que, maila mención que existe na liquidación, non podemos dala por correta e, polo tanto, falarmos da ausencia dun trámite esencial, o que anula a liquidación para o recorrente.
O mesmo debemos decir verbo da falta de motivación da liquidación; coma indica o recorrente, a liquidación do IVE do ano 2009 realizouse consonte cos datos declarados por otras empresas no modelo 347 - que non coinciden cos declarados pola empresa ADEGAS DIA E NOITE SL -.
Sostén que, o feito de non figuralos modelos 347 (e otras probas das que partiu a AEAT ) equivale a falta de motivación e imposibilidade de contrastar este datos e, inclusive que se poden estar facendo imputación incorrectas por trimestres erróneos, con cita da resolución do TEAC 15.07.2016.
É certo que, a non incorporación da integridade dos expedientes que, orixinaron a débeda que se lle reclama o administrador, impide facer este contraste, e consonte o dito na STS 539/2018 procede anulala liquidación para o recorrente.
O mesmo debemos concluir verbo da liquidación de xuros de mora NUM001, en relación coa ausencia da declaración de retencións e ingresos a conta da empresa - modelo 110, que lle impediría comprobala regularidade da liquidación practicada.
En todo caso, case que tódalas reclamación serían anulables por defectos nas notificación.
Verbo da notificación ( e o mesmo acontece coa concesión da suspensión/fraccionamento de pago
O recorrente nega - e acredita- que fose empregada da sociedade, nin tampoco figura dentro dos membros do Consello de administración - ou apoderados- que reflicte o acordo de derivación de responsabilidade.
O Regulamento do servizo de correios RD 1829/1999, no caso de notificación a persoas xurídicas, só prevé, no art. 44 , a entrega ó representante ou empregado; e se ben poidera ser que actuara en representación alguén cun poder suficiente, sería necesario facer constar esta circunstancias - poder notarial e data.
O non constar en que calidade actuaba - só figura autorizado, e negarlle validez o recorrente, era a administración quen estaba obrigada a demostrar que a notificación realizouse consonte as esixencias legais e regulamentarias e o non facelo, non procedía derivala responsabilidade ó recorrente.
Polo tanto, neste punto acollémolo recurso, sendo innecesario, polo tanto, entrar a avalialas incidencias da providenza de prema derivada da liquidación.
Liquidacion NUM003: xuros de mora derivados da solicitude de aprazamento/fraccionamento.
Reproducimos o dito verbo da motivación da liquidación; en relación coa notificación, esta consta practicada na persoa de Jaime- empregado. O mesmo acontece coa concesión do aprazamento, exped. NUM004.
O que acontece, o mesmo que no caso anterior, é que a recorrente acredita que no ano 2009 a sociedade non tiña ningún empregado con eses datos, e por aplicación do art. 44 RD 1829/1999 resulta obrigado acollelo recurso neste punto.
As alegacións verbo das Liquidacion NUM005- NUM006, NUM007,solicitude de aprazamento ( exped. NUM008 ), liquidación NUM009, , liquidación NUM010, e liquidación NUM011 debémolas acoller - tamén- por defectos nas notificación.
As notificación deben cumplir esixencias de tipo formal, mais tamén material, xa que a súa finalidade é posibilitalo coñecemento do contido dos actos administrativos.
Consonte co art. 110.2 Lei 58/2003:
Maila apariencia, o indicado artigo, non concede unha liberdade absoluta á administración para proceder a facela notificación onde considere mais oportuno, senón que, o precepto debe ser interpretado consonte as esixencias constitucionais de todo acto de comunicación: debe ter coma finalidade procuralo coñecemento do acto administrativo e, para esto, debe procederse a facela notificación onde haxa mais garantías de que esta sexa efectiva ( esixencia material ). No caso dunha sociedade, e de resultar infructuosas as notificacións no seu domicilio o procedente é facer intento no domicilio dalgún administrador
A identificación destos é sinxela:, constaría no rexistro mercantil. O seu enderezo, se non figura actualizado no rexistro mercantil é fácil de obter coa colaboración da AEAT.
Que esto era o procedente o acredita a propia actuación da AEAT que, logo de tódalas notificacións infructuosas á sociedade, intenta notificar algunhas ós administradores.
Do dito resulta que no caso da liquidación NUM005, NUM007, NUM010 e NUM012 a notificacion non valida o actuado previamente senón que, pola contra, acredita o actuar equivocado da administración, que só cumpre co principio de eficiencia ( menor custo nas notificacións ), mais non co principio de eficacia e servicio ós cidadáns.
A defectuosa actuación da administración tributaria no tema das notificacións ocasionou a imposibilidade de defensa da sociedade ( e dos seus representantes legais/sucesores ) e, polo tanto, supuxo a infracción do artigo 24 CE ó ocasionar indefensión, o que obriga a acollelo recurso o estarmos no suposto do art. 217.1 a) Lei 58/2003.
A única liquidación notificada ( intentada notificar ) ó administrador - logo de intentalo no domicilio da sociedade - é a
Verbo dos requisitos de forma nas notificacións enuméranse na STS , sec. 2ª, S 26-5-2011, rec. 5423/2008 e que poden ser resumidos, no que agora interesa, do seguinte modo:
I.- A eficacia as notificacións ofrece un importante grao de casuismo.
II.- Os actos de notificación constitúen un elemento fundamental da tutela xudicial efectiva sen indefensión garantida no art. 24.1 CE (RCL 1978, 2836) ( STC 55/2003). Verase este dereito afectado, por exemplo, a) cando o vicio na notificación dificultase gravemente ou impedido ao interesado o acceso ao proceso; b) cando falte a notificación persoal do inicio da vía de présa, aínda que se puido impugnar a liquidación tributaria; e c) cando no ámbito dun procedemento sancionador non se emprazou ao interesado, causándolle indefensión, a pesar de que podía ser localizado a partir dos datos que obraban no expediente ( STC 111/2006 ).
III.- Non se afecta ese dereito fundamental se, a pesar dos vicios de calquera gravidade na notificación, pode afirmarse que o interesado chegou a coñecer o acto ou resolución por calquera medio -e, por tanto, puido defenderse fronte ao mesmo-, ou non o fixo exclusivamente pola súa neglixencia ou mala fe ( STC 43/2006 ). As esixencias formais só se xustifican no sentido e na medida en que cumpran unha finalidade. Así, «cando se discute achega do cumprimento das formalidades legais, sobre o como han de facerse as notificacións, o decisivo non é que se cumpran esas previsións legais, senón que efectivamente o suxeito pasivo teña ou puidese ter coñecemento efectivo do acto notificado» ( STS do 7 de maio de 2009 ( RJ 2009, 5287 ) ( rec. cas. núm. 7637/2005 ).
IV.- Con carácter xeral, son dous os elementos para ponderar: 1) o grao de cumprimento pola Administración das formalidades establecidas na norma en materia de notificacións e 2) as circunstancias particulares concorrente en cada caso, entre as que necesariamente deben destacarse tres: a) o grao de dilixencia demostrada tanto polo interesado como pola Administración; b) o coñecemento que, non obstante o incumprimento na súa notificación de todas ou algunhas das formalidades previstas na norma, o interesado puidese ter do acto ou resolución por calquera medios; e, en fin, c) o comportamento dos terceiros que, en atención á proximidade ou proximidade xeográfica co interesado, poden aceptar e aceptan a notificación.
Así, con relación á dilixencia que ha de demostrar o obrigado tributario, díxose que corresponde aos obrigados tributarios realizar todas as actuacións necesarias dirixidas a procurar a recepción das comunicacións enviadas pola Administración tributaria, e, en particular, declarar o domicilio fiscal ou os seus cambios para facilitar unha fluída comunicación coas Administracións Tributarias ( Sentenza do 12 de decembro de 1997 ( rec. cas. núm. cas. en interese de lei 6561/1996). Polo que se refire á dilixencia que corresponde á Administración, a notificación edictal só pode ser empregada cando se ten a convicción ou certeza da inutilidade de calquera outra modalidade de citación. O deber de dilixencia do órgano xudicial á hora de indagar o domicilio non ten sempre a mesma intensidade, senón que varía en función do acto que se comunica e debe saberse que dita obrigación debe ponderarse en función da maior ou menor dificultade que o órgano xudicial atope para a identificación ou localización dos titulares dos dereitos e intereses en cuestión. En materia de sancións existe un especial deber de dilixencia da Administración, con relación ás cales, en principio, «antes de acudir á vía edictal», debe «tentar a notificación no domicilio que apareza noutros rexistros públicos » ( STC 32/2008).
V.- Os interesados soportan un deber de colaboración coa Administración na recepción dos actos de comunicación que aquela lles dirixa ( STS do 28 de outubro de 2004 ( rec. cas. en interese de lei núm. 70/2003).
VI.- Finalmente, e antes de abordar o presente caso, se as quebrantadas son formalidades de carácter secundario, debe partirse da presunción de que, en principio, o acto ou resolución chegou a coñecemento tempestivo do interesado, na medida en que as formalidades obviadas non se consideran garantías imprescindibles para asegurar que o destinatario recibe a tempo a comunicación, senón mero reforzo daquelas. Neste sentido, esta Sala sinalou que « non pode elevarse a rito o que non é máis que un requisito formal de garantía non determinante de nulidade, cando se trata dunha omisión intranscendente, en canto a realidade acredita o coñecemento polo destinatario do contido do acto e de todas as esixencias para a súa impugnación desde o momento da notificación » ( Sentenzas do 6 de xuño de 2006 ( RJ 2006, 6996 ) ( rec. cas. núm. 2522/2001), FD Terceiro ; do 12 de abril de 2007 ( RJ 2007, 4117 ) ( rec. cas. núm. 2427/2002), FD Terceiro ; do 27 de novembro de 2008 ( RJ 2008, 8041 ) ( rec. cas. núm. 5565/2006), FD Cuarto ; e do 16 de decembro de 2010 ( RJ 2010, 9143 ) ( rec. cas. núm. 3943/2007 ), FD Terceiro).
Neste caso cumprironse coas esixencias do art. 111. 112 LXT e concordantes da Lei 30/92 - intentos en horas distintas ( non estaba en vigor a Lei 39/2015 ) e aviso de deposito-, sen que o recorrente poña en dúbida que se intentou, tanto no domicilio da sociedade coma no do administrador, e ningún deles recolle o aviso nin acode as oficiñas de correios en prazo.
O dito nos leva a considerar que a notificación foi correta.
Mailo dito, a ausencia de antecentes da débeda - consonte co reflectido pola STS 539/2018 - obriga a acollelo recurso por provocar indefensión ó recorrente.
Verbo da
Ó acollelo recurso carece de sentido entrar a avaliar este motivo.
Por todo o exposto, en nome do Rey, pola autoridade que lle confire a Constitución, esta sala decidiu
Fallo
Que ACOLLEMOS o recurso contencioso-administrativo presentado por Dº Jose Ignacio contra a resolución de 08.01.2020 do TEAR (Resp.Subsidiria, exped. NUM014) anulándoa por contraria a dereito.
Non facemos declaración das custas.
Notifíquese ás partes e, no seu momento, devólvase o expediente administrativo á súa procedencia, con certificación desta resolución. Contra esta resolución teñen un recurso de casación ante a Sala Terceira do Tribunal Supremo. Devandito recurso haberá de prepararse ante a Sala de instancia no prazo de trinta días, contados desde o seguinte ao da notificación da resolución que se recorre, en escrito no que, dando cumprimento aos requisitos do artigo 89 da Lei Reguladora da Xurisdición Contencioso-Administrativa, tómese en consideración o disposto no punto III do Acordo da Sala de Goberno do Tribunal Supremo de data 20 de abril de 2016, sobre extensión máxima e outras condicións extrínsecas dos escritos procesuais referidos ao recurso de casación (B.Ou.E. do 6 de xullo de 2016).
Así o pronunciamos, mandamos e asinamos.
ç
