Sentencia Civil 73/2023 A...o del 2023

Última revisión
10/04/2023

Sentencia Civil 73/2023 Audiencia Provincial Civil de Pontevedra nº 3, Rec. 1013/2021 de 07 de febrero del 2023

nuevo

GPT Iberley IA

Copiloto jurídico

Relacionados:

Tiempo de lectura: 69 min

Orden: Civil

Fecha: 07 de Febrero de 2023

Tribunal: AP Pontevedra

Ponente: IGNACIO DE FRIAS CONDE

Nº de sentencia: 73/2023

Núm. Cendoj: 36038370032023100029

Núm. Ecli: ES:APPO:2023:125

Núm. Roj: SAP PO 125:2023

Resumen:
OTRAS MATERIAS CONTRATOS

Encabezamiento

AUD.PROVINCIAL SECCION N. 3

PONTEVEDRA

SENTENCIA: 00073/2023

Modelo: N10250

/ROSALÍA DE CASTRO NÚM. 5-2-IZQ. (PONTEVEDRA)

-

Teléfono: 986805127/28/29/30 Fax: 986805123

Correo electrónico: Seccion3.ap.pontevedra@xustiza.gal

Equipo/usuario: MC

N.I.G. 36006 41 1 2019 0000598

ROLLO: RPL RECURSO DE APELACION (LECN) 0001013 /2021

Juzgado de procedencia: XDO.1A.INST.E INSTRUCIÓN N.3 de CAMBADOS

Procedimiento de origen: ORD PROCEDIMIENTO ORDINARIO 0000122 /2019

Recorrente: Esperanza

Procuradora: Marta Robes Cabaleiro

Avogado: Ricardo Manuel Gómez Loureda

Recorrido: Banco Santander, SA

Procuradora: Gemma Alonso Fernández

Avogada: Alicia Fernández Rivas

SENTENZA NÚM. 73 /2023

MAXISTRADOS DO TRIBUNAL

Ilmo. Sr. don Jaime Esaín Manresa, presidente

Ilmo. Sr. don Francisco Javier Romero Costas

Ilmo. Sr. don Ignacio de Frías Conde (relator)

Pontevedra, 7 de febreiro de 2023

Foron vistos en grao de apelación ante esta Sección Terceira da Audiencia Provincial de Pontevedra os autos de procedemento ordinario núm. 122/2019, procedentes do Xulgado de Primeira Instancia e Instrución núm. 3 de Cambados , aos cales correspondeu o rolo de recurso de apelación (LAC) 1013/2021. Nel aparecen, como parte apelante, dona Esperanza , representada pola procuradora dos tribunais dona Marta Robes Cabaleiro e asistida polo avogado don Ricardo Manuel Gómez Loureda, e, como parte apelada, Banco Santander, SA, representada pola procuradora dos tribunais dona Gemma Alonso Fernández e asistida pola avogada dona Alicia Fernández Rivas. A herdanza xacente e os herdeiros de Carlos María están en situación de rebeldía procesual.

É o maxistrado relator don Ignacio de Frías Conde.

Antecedentes

PRIMEIRO.- O Xulgado de Primeira Instancia e Instrución núm. 3 de Cambados pronunciou unha sentenza con data do 13 de outubro de 2021, cuxa parte dispositiva di:

"FALLO: ESTIMANDO LA DEMANDA interpuesta por BANCO SANTANDER SA, representada por el procurador Dª Gemma Alonso frente a DOÑA Esperanza, con procurador Dª Marta Robes Cabaleiro y Letrada D. Ricardo Gómez Loureda Y HERENCIA YACENTE Y HEREDEROS DE Carlos María, en situación de rebeldía procesal; debo:

- Declarar la resolución del contrato de préstamo con garantía hipotecaria, descrito en el hecho primero de la demanda, por incumplimiento grave y esencial de la obligación de pago de la deudora.

- Se declara bien efectuado el vencimiento anticipado del referido contrato de préstamo, a causa de la pérdida del beneficio del plazo por parte de los prestatarios.

- Se condena a LA HERENCIA YACENTE Y HEREDEROS DESCONOCIDOS E INCIERTOS DE D. Carlos María y a DÑA. Esperanza, de forma solidaria, al pago de la cantidad SETENTA Y SEIS MIL OCHOCIENTOS CINCO EUROS CON TREINTA Y OCHO CÉNTIMOS DE EURO (76.805,38 €), en concepto de principal e intereses remuneratorios devengados hasta la resolución del contrato y cierre de la cuenta de préstamo.

- Se condena a la HERENCIA YACENTE Y HEREDEROS DESCONOCIDOS E INCIERTOS DE D. Carlos María y a DÑA. Esperanza, de forma solidaria, al pago de los intereses que se devenguen desde la fecha de recepción de la comunicación de resolución del contrato de préstamo y hasta su completo pago.

- Y se condene a la parte demandada a estar y pasar por las anteriores declaraciones, abonando a la actora las citadas cantidades; todo ello con expresa imposición de costas a la parte demandada."

SEGUNDO.- Contra a mencionada resolución interpuxo a parte demandada Esperanza este recurso de apelación, que foi substanciado na instancia de conformidade co establecido no artigo 457 e seguintes da Lei de axuizamento civil; eleváronse os autos e correspondeu a este Tribunal a súa resolución, o que deu lugar á formación do presente rolo. Ao non se celebrar vista pública nin práctica de proba, quedou o procedemento para votación e resolución.

TERCEIRO.- Na tramitación do recurso observáronse e cumpríronse todas as prescricións de carácter legal.

Fundamentos

PRIMEIRO.- Recorre unha das partes codemandadas contra a sentenza acolledora da demanda pronunciada no xuízo ordinario de resolución contractual e reclamación de cantidade por incumprimento dun contrato de préstamo.

Trátase dun recurso extenso, ensarillado e reiterativo, que dificulta a distinción dos aspectos concretos de discrepancia coa resolución de instancia, os cales, non obstante, trataremos de identificar.

A parte demandante oponse ao recurso e manifesta a súa conformidade co contido da sentenza impugnada.

SEGUNDO.- Comeza o recurso cunha exposición de antecedentes que se consideran omitidos na resolución de instancia, determinantes, ao xuízo da apelante, dun "error patente, ilógico y contrario a derecho".

Neste senso, sinala a apelante que a demandante presentou no seu día unha demanda de execución hipotecaria, en cuxo seo a hoxe apelante formulou oposición invocando a nulidade das cláusulas de vencemento anticipado e limitativa de xuro, ou cláusula chan, cuantificando a cantidade indebidamente cobrada pola entidade bancaria en aplicación desta última nun importe de 12 253,35 euros, ao cal habería que sumar os xuros legais desde a data dos cobramentos indebidos. En primeira instancia acolleuse parcialmente a oposición e declarouse a nulidade de ambas as cláusulas. Engade que a Audiencia Provincial desacolleu o recurso de apelación.

Continúa relatando que o 25 de marzo de 2019 a demandante presentou a actual demanda de resolución do contrato de préstamo e afirma que "a fecha de cierre es decir el 17-08-2017 el prestatario no ayudaba nada y una vez efectuado en un segundo el recálculo del préstamo sin cláusula suelo resultó que de repente los prestatarios pasaron en 5 minutos y ese mismo día a adeudar... -2779,55 euros de intereses ordinarios -6845,55 euros de principal". E engade: "En consecuencia; desde 2014 a 2017, Banco Santander no liquidó el préstamo mensualmente ni cálculo cuotas pues judicialmente está pendiente de decisión la nulidad de la cláusula suelo y del vencimiento anticipado lo que no se resolvió hasta su resolución por la AP de Pontevedra".

Sinala que na contestación se alegou compensación e que se liquidaron, conforme ao contrato, mes a mes, as cantidades indebidamente cobradas na aplicación da cláusula chan e mais os xuros legais desde as datas dos cobramentos indebidos, cun resultado de 15 520,97 euros, liquidación que non foi impugnada pola entidade demandante na audiencia previa. Resume, a continuación, os diversos pronunciamentos da sentenza e a fundamentación destes, e destaca que non se efectúa pronunciamento respecto ao punto 5 da solicitude, relativo a que se poida executar a sentenza con cargo á garantía hipotecaria, o que implica, ao seu xuízo, que a petición foi desestimada, e con iso a demanda parcialmente acollida, cos correspondentes efectos na imposición de custas procesuais.

Con estes presupostos invoca seis motivos de apelación que abordaremos nos seguintes fundamentos de dereito.

TERCEIRO.- Nun primeiro motivo alega erro na aplicación do dereito por infracción dos artigos 1254, 1256 e 1125 do Código civil, en relación coa carga da proba sobre a presentación ao cobramento dos recibos mensuais do préstamo na conta do prestameiro, con infracción do artigo 281.4 da Lei de axuizamento civil (LAC).

Sinala que na sentenza se afirma que a reliquidación efectuada pola entidade demandante o 17 de xullo de 2017, dado o longo lapso de tempo transcorrido, implica un incumprimento do préstamo, o que infrinxe os termos do contrato, e deixa ao arbitrio do banco liquidar e compensar "o que lle dá a gana", omitindo o prazo, a quen incumbía a carga de probar a presentación ao cobramento dos recibos do préstamo emitidos desde a declaración de nulidade da cláusula chan, sen que consten cargados na conta dos prestameiros, nin acreditada a falta de saldo para pagalos, nin a notificación da liquidación aos prestameiros.

Nun segundo motivo, alega erro na aplicación do dereito por infracción do artigo 1196 do Código civil, verbo da compensación de débeda, en relación cos artigos 1103, 1101 e 1108, respecto aos efectos da nulidade da cláusula chan e a devindicación de xuros legais das cantidades cobradas en exceso desde as datas dos seus indebidos pagamentos.

Sinala que a sentenza dá por válida a reliquidación efectuada pola demandante sen ningún tipo de motivación ao respecto. E engade que aquela non é válida porque a entidade bancaria non devolveu as cantidades indebidamente cobradas por aplicación da cláusula chan nula desde o 4 de xaneiro de 2010 a xullo de 2014, cuxo importe ascendería a 12 253,35 euros, senón que reliquida pagándose a si mesma mediante amortización de principal e xuros sobre xuros, polo que devolveu unicamente 5064,58 euros e debe a suma de 7188,77 euros; nin devolveu os xuros legais das cantidades indebidamente cobradas, que ascenden a 3267,63 euros. Sinala que, segundo se afirma na demanda, a débeda a prol do banco por xuros ordinarios e principal vencido era de 9625,10 euros, mentres que o banco debía aos prestameiros 7188,77 euros indebidamente cobrados por aplicación da cláusula chan e 3267,63 euros de xuros legais, o que sumaba un importe de 10 456,40 euros, polo que o banco debía aos prestameiros 831,30 euros.

Nun terceiro motivo, alégase infracción dos artigos 1125 e 1129 do Código civil, respecto ás obrigas a prazo con relación ao artigo 1171 e concordantes no atinente ao pagamento, e inexistencia de culpa dos prestameiros, con infracción dos artigos 1104 e 1105 do Código civil, por estar pendentes desde novembro de 2014 a abril de 2017 da validez ou nulidade da cláusula chan.

Neste senso afirma que era o banco o que debía 831,30 euros aos prestameiros, e que, aínda que non fose así, ao estar sub iudice o proceso de execución hipotecaria desde novembro de 2014 ata abril de 2017, non existe responsabilidade por culpa por inexistencia de pagamentos no dito período. Reitera que non se probou a presentación ao cobramento dos recibos do préstamo emitidos desde a declaración de nulidade da cláusula chan, nin que consten cargados na conta dos prestameiros, nin acreditada a falta de saldo para pagalos, nin a súa devolución, o que incumbe ao prestamista, que ten a obriga de efectuar previamente as liquidacións conforme a dereito.

Nun cuarto motivo, alégase erro na aplicación do dereito por infracción do artigo 1124 do Código civil e a xurisprudencia que o desenvolve, dado o incumprimento previo do prestamista da súa obriga de emitir novos recibos e cargalos en conta despois de que a Audiencia Provincial confirmase a declaración de nulidade da cláusula chan, o que impide, ao seu xuízo, a resolución anticipada do préstamo por incumprimento ao abeiro do artigo 1124, por inexistencia de proba das liquidacións mensuais consonte o xuro variable pactado, emitindo recibos e cargándoos na conta bancaria asociada ao préstamo, polo que non existe incumprimento da obriga de pagamento nin se infrinxen os artigos 1104 e 1105 do Código civil.

Afirma a apelante que na sentenza, ao sinalar que houbo 43 impagamentos consecutivos desde febreiro de 2014 a agosto de 2017, se omite que en abril de 2017 se declarou a nulidade da cláusula chan, e, loxicamente, todos os cargos ou liquidacións desde a data de aplicación da cláusula chan deberían ser devolvidos e emitidos e cargados os recibos segundo o xuro variable pactado, que se omite tamén que o banco non recalculou consonte a lei e non emitiu novas liquidacións, nin as cargou en conta, nin probou a inexistencia de saldo para o seu pagamento ou negativa ao pagamento, e que se omite que debía 831,30 euros aos prestameiros, e que, aínda que non fose así, ao estar sub iudice o proceso de execución hipotecaria desde novembro de 2014 ata abril de 2017, non existe responsabilidade por culpa por inexistencia de pagamentos no dito período, polo que ningún incumprimento se pode achacar aos prestameiros, non existindo unha vontade rebelde ao cumprimento, ao non poder prosperar a acción resolutoria prevista que indica o artigo 1124 do Código civil.

Nun quinto motivo, alégase erro na aplicación do dereito respecto ao resolto en materia de prescrición dos xuros remuneratorios anteriores ao mes de marzo de 2015 polo transcurso do prazo de cinco anos previsto no artigo 1966.3ª do Código civil, en relación co artigo 1969 e cos artigos 1256 e 7, todos do dito código, sobre a validez e cumprimento dos contratos.

Argumenta que é contrario a dereito situar como o día inicial do cómputo do prazo a data de peche da conta e envío de burofax de reclamación, pois a devindicación do nacemento da obriga de pagamento é mensual, polo que, para os efectos do artigo 1969, o tempo da prescrición comeza desde a liquidación e devindicación de cada cota mensual de xuros. En caso contrario, se o acredor non liquida anticipadamente o préstamo, converte os xuros en imprescritibles á súa vontade. Engade que non existiu nin unha soa comunicación extraxudicial, nin de cumprimento, nin de liquidacións, nin de resolución por incumprimento do pagamento das liquidacións mensuais, polo que non existe causa para "vulnerar el derecho al pago aplazado que asiste al prestatario". Neste senso, os burofax que se remiten, un é a un domicilio incorrecto ou non contractual e o outro non consta recibido. Argumenta que do seu contido se extrae que non se comunica ou notifica recálculo ningún das cotas mensuais dos recibos do préstamo, "tal y como obligó al Banco la Audiencia Provincial de Pontevedra", senón unicamente un saldo debedor sen determinación da súa orixe nin das liquidacións mensuais previas. Por iso, conclúe, os xuros remuneratorios devindicados con anterioridade ao 25 de marzo de 2015, por un importe de 1484,51 euros, estarían prescritos.

Finalmente, no sexto e derradeiro motivo, alégase infracción do artigo 394 da LAC, en materia de custas procesuais, por entender que o acollemento da demanda non foi total, senón parcial, ao non se acoller o punto quinto da solicitude, dado que foi omitido na sentenza un pronunciamento ao respecto. Aléganse, ademais, dúbidas de feito e de dereito porque foi declarada nula a cláusula chan, sen que conste a acreditación do cargo na conta dos recibos emitidos e a anulación dos anteriores recibos nulos.

CUARTO.- Como se pode comprobar, nos diversos motivos reitéranse e mestúranse os mesmos argumentos, polo que entendemos que resulta conveniente abordar todos eles de forma conxunta, agás os relativos á excepción de prescrición e ás custas, por afectar cuestións que deben ser tratadas separadamente.

Comezaremos por sinalar que non se invoca na demanda como fundamento da acción exercitada a cláusula de vencemento anticipado por falta de pagamento, cuxa nulidade xa foi declarada polo seu carácter abusivo, senón que se alude ao incumprimento grave e esencial da obriga de pagamento ( art. 1124 do Código civil) e á perda do beneficio do prazo ( art. 1129 do Código civil).

Neste senso debe distinguirse entre os pactos contractuais e as normas legais, de forma que a nulidade da cláusula non impide ao acredor dar por resolto o contrato se o debedor incumpre unha obriga fundamental, como é o caso. Todos os ordenamentos xurídicos permiten ao acredor resolver o contrato ante incumprimentos esenciais. O artigo 1124 do noso Código civil prevé a facultade de resolver as obrigas recíprocas para o caso de que un dos obrigados non cumprir o que lle incumbe; e o artigo 1129 fai perder ao debedor o beneficio do prazo concedendo acción ao acredor con carácter preventivo cando existe un risco real de impagamento, canto máis cando o impagamento xa se produciu. E estes son os preceptos legais en que a parte demandante funda a acción exercitada. E a eles se refire a sentenza impugnada.

En supostos como o presente, o incumprimento da obriga esencial de amortización das cotas polo prestameiro, nunha reclamación que se interpuxo tras o impagamento de 43 cotas, faculta, no marco do artigo 1124 do Código civil, para resolver o vínculo, como entende a máis recente xurisprudencia do Tribunal Supremo, tal e como se resolveu na instancia.

Sostiña esta Audiencia Provincial en sentenzas do 26 de maio de 2016, do 23 de xuño de 2016 e do 6 de abril de 2017, entre outras, que a gravidade do incumprimento en relación coa contía e duración do contrato de préstamo, sen a máis mínima vontade de cumprir, xustificaba a perda do beneficio do prazo para o debedor e que o acredor reclamase integramente a débeda pendente, sen que isto supuxese aplicación dunha cláusula nula. O efecto do "vencemento anticipado" produciríase por aplicación do artigo 1129 do Código civil, pois, aínda que, consonte o artigo 1125 do Código civil, a regra xeral é a de que " as obrigacións para cuxo cumprimento se sinalase un día certo só serán exixibles cando o día chegue", o artigo 1129 prevé diversas excepcións, nas cales " perderá o debedor todo dereito a utilizar o prazo", entre elas cando, despois de contraída a obriga, resulte insolvente, salvo que garanta a débeda.

Con posterioridade pronunciouse a STS do 11 de xullo de 2018, na cal se admite a aplicación do artigo 1124 do Código civil e a resolución do contrato por incumprimento esencial do prestameiro. Sinalaba o noso alto tribunal na dita resolución o seguinte:

"SEGUNDO.- Doctrina de la sala sobre la aplicación del art. 1124 CC a los contratos de préstamo

El art. 1124 CC se refiere a la facultad de resolver las obligaciones «recíprocas» para el caso de que uno de los obligados no cumpliere lo que le incumbe. Este remedio legal frente al incumplimiento solo se reconoce, por tanto, en los contratos con prestaciones recíprocas, contratos de los que surgen vínculos recíprocamente interdependientes, en los que la obligación de una parte pueda considerarse causa de la de la otra ( art. 1274 CC ).

El art. 1124 CC refiere la facultad resolutoria como remedio frente al incumplimiento de una de las partes cuando medien entre ellas vínculos recíprocos. Cuando no es así y del contrato solo nace obligación para una de las partes, no hay posibilidad de resolver conforme al art. 1124 CC y el ordenamiento establece las condiciones en que se puede poner fin a la relación. Basta recordar los arts. 1733 y 1736 CC para el mandato, los arts. 1775 y 1776 CC para el depósito o los arts. 1749 y 1750 CC para el comodato. En ocasiones, la ley atribuye un derecho de retención como garantía del cumplimiento de obligaciones que nacen «ex post», que dan lugar a créditos que por no nacer necesariamente del contrato no son correspectivos y, como tales, no permitirían aplicar la resolución por incumplimiento ( art. 1730 CC para el mandato, art. 1780 CC para el depósito; no así para el comodato, para el que, apartándose de los precedentes históricos, el art. 1747 CC niega al comodatario la facultad de retener la cosa prestada aunque el comodante le deba algo, incluso aunque lo debido sean gastos cuya satisfacción corresponda al comodante).

En estos contratos que se acaban de mencionar, salvo en el comodato, que es esencialmente gratuito, puede fijarse retribución y, entonces, nos encontramos ante dos obligaciones recíprocas, para las que podrá valorarse si el incumplimiento de una de las partes es esencial de modo que ya no resulte exigible a la otra seguir vinculada.

Por lo que se refiere al préstamo (mutuo), que es el contrato que aquí nos interesa, si el prestatario no asume otro compromiso diferente de la devolución de la cosa (señaladamente dinero), no es aplicable el art. 1124 CC . En todo caso, si se produce alguna de las circunstancias previstas en el art. 1129 CC , el prestatario (mutuario) pierde el derecho a utilizar el plazo, de modo que el crédito será ya exigible.

La situación es diferente cuando el prestatario que recibe el dinero asume, junto al de devolverlo, otros compromisos. En estos casos, el que el prestamista haya entregado el dinero con antelación no suprime la realidad de que su prestación no aparece aislada, como una obligación simple, y la razón de su prestación se encuentra en la confianza de que la otra parte cumplirá sus compromisos. Esto es así incluso en los casos de préstamos sin interés en los que el prestatario haya asumido algún compromiso relevante para las partes (como el de dedicar el dinero a cierto destino o devolver fraccionadamente el capital, en ciertos plazos fijados). La afirmación de la posibilidad de que el prestamista pueda resolver el contrato, supone un reconocimiento de que se encuentra en la misma situación que tendría quien ya ha cumplido la obligación que le incumbe.

En particular, en el préstamo con interés cabe apreciar la existencia de dos prestaciones recíprocas y, por tanto, es posible admitir la posibilidad de aplicar, si se da un incumplimiento resolutorio, el art. 1124 CC , que abarca las obligaciones realizadas o prometidas. Este precepto no requiere que las dos prestaciones se encuentren sin cumplir cuando se celebra el contrato ni que sean exigibles simultáneamente.

El simple hecho de que el contrato de préstamo devengue intereses es un indicio de que el contrato se perfeccionó por el consentimiento, con independencia de que tal acuerdo se documente con posterioridad, como sucede en el caso litigioso que da lugar al presente recurso de casación. De este modo, quien asume el compromiso de entregar el dinero lo hace porque la otra parte asume el compromiso de pagar intereses, y quien entregó el dinero y cumplió su obligación puede resolver el contrato conforme al art. 1124 CC si la otra parte no cumple su obligación de pagar intereses.

Pero, aun en los casos en los que, en atención a las circunstancias, pudiera entenderse que el contrato no se perfeccionó hasta la entrega, de modo que no hubiera podido el prestatario exigirla, la prestación de entrega del dinero es presupuesto de la de restituirlo y hay reciprocidad entre el aplazamiento de la recuperación por parte del prestamista y el pago de los intereses por el prestatario.

...

2.- Partiendo de los hechos probados y del incumplimiento esencial de Previndal, el debate se centra en la aplicación del art. 1124 CC al contrato de préstamo.

Por lo expuesto en el anterior fundamento de esta sentencia, es criterio de la sala que, producida la entrega de dinero a cambio de una restitución fraccionada más el pago de intereses retributivos, el incumplimiento esencial del prestatario permite liberar al prestamista de permanecer vinculado por el contrato, puesto que la subsistencia del préstamo, por lo dicho, depende del pago de una retribución que nace del propio contrato.

Es por tanto correcta la resolución del contrato celebrado entre las partes por el incumplimiento de Previndal, por lo que procede desestimar el recurso de casación y confirmar la sentencia recurrida.

3.- Hay que observar, finalmente, que ninguno de los pronunciamientos anteriores de esta sala a los que se refiere la demandada ahora recurrente apoya su postura.

Así, la sentencia 1192/1997, de 22 de diciembre , es verdad que niega que el art. 1124 CC fuera aplicable, pero como el recurrente recibió una suma de dinero con el compromiso de constituir hipoteca que no cumplió, considera aplicable el art. 1129 CC y confirma la sentencia que estimó la demanda de resolución. Y la sentencia 416/2004, de 13 de mayo , tras declarar que el art. 1124 CC no era aplicable al préstamo, recalificó la acción como de cumplimiento anticipado y, acreditado el incumplimiento contractual al no haberse abonado cantidad alguna de los plazos pactados, confirmó la sentencia que estimó la demanda de resolución del contrato de préstamo.

La sala ha admitido expresamente que el impago de intereses remuneratorios puede ser causa de resolución (en la sentencia de 8 de junio de 1992, Rc. 540/1990 , en un caso en el que consideró que no hubo incumplimiento resolutorio por la fundada creencia de haber aceptado la otra parte un compás de espera para discutir una renegociación de la deuda). Y cuando se ha hecho eco en el pasado de la tesis que excluye la aplicación del art. 1124 CC al préstamo por considerarlo real y unilateral, ha sido decisivo que, en el caso, no se hubiese incumplido ninguna de las obligaciones contractuales ( sentencia 495/2001, de 22 de mayo )."

QUINTO.- O primeiro que debemos sinalar é que a apelante parte de varios presupostos erróneos.

En primeiro lugar, os prestameiros non exercitaron acción ningunha. No anterior procedemento de execución hipotecaria, loxicamente, a acción hipotecaria exercitábaa a prestamista, sen que coubese o exercicio de acción ningunha de nulidade de cláusulas contractuais ou condicións xerais á prestameira no ámbito do dito proceso. Isto implica que os efectos da declaración de nulidade da cláusula chan se limitan á súa inaplicabilidade ás cotas aínda non pagadas, pero, respecto ás cantidades aboadas en exceso, resulta necesario o exercicio da oportuna acción polos prestameiros para que lles sexan restituídas. Como non se exercitara a dita acción, non existía débeda ningunha do banco cos prestameiros que puidese ser compensada.

É no ámbito deste proceso, no marco da contestación á demanda, onde se invoca a compensación daquelas cantidades. Pois ben, mesmo non se opoñendo de forma expresa na solicitude da contestación tal excepción de compensación, o certo é que, no feito sexto da contestación, páxinas 8 a 18, se alega a compensación das cantidades indebidamente aboadas en virtude da cláusula chan desde o 4 de xaneiro de 2010 ata o 24 de xullo de 2014, e dos xuros legais das ditas cantidades desde as datas dos seus respectivos cobramentos.

Debemos acudir, pois, ao artigo 408 da LAC, que dispón que " se, fronte á pretensión demandante de condena ao pagamento de cantidade de diñeiro, o demandado alega a existencia de crédito compensable, esta alegación poderá ser controvertida polo demandante na forma previda para a contestación á reconvención, aínda que o demandado só pretenda a súa absolución e non a condena ao saldo que ao seu favor puider resultar".

A cuestión é se a referencia do artigo 408 inclúe só a compensación legal, ou tamén a xudicial.

Xa desde a sentenza do 7 de xuño de 1983, na compensación, como forma de pagamento abreviado por retorno e reciprocidade para a extinción das obrigas, veñen distinguíndose tres clases:

A) A legal, que é a regulada nos artigos 1195 a 1202 do Código civil, que é a que opera por imposición legal cando concorren todos e cada un dos requisitos que se enumeran nos artigos 1195 e 1196 do Código civil. É dicir, o efecto propio da compensación, extinguir ambas as débedas na cantidade concorrente ( art. 1202 do Código civil), só se produce cando as dúas persoas sexan acredoras e debedoras recíprocas e por dereito propio; e os seus créditos e débedas reúnan os requisitos de ser: principais (coa excepción prevista para o fiador), que consistan nunha cantidade de diñeiro (ou, sendo funxibles, da mesma especie e calidade), vencidas, líquidas, exixibles e non exista orde de retención ou contenda.

B) A xudicial, que se produce cando, á falta dalgún dos requisitos da legal, o demandado alega a existencia do crédito que fai valer con ocasión do reclamado na demanda iniciadora do xuízo (normalmente por vía reconvencional). Aínda que na compensación xudicial non se precise que as débedas compensables sexan líquidas e exixibles no momento de presentar o litixio, si resulta imprescindible a realidade do crédito do demandado fronte ao demandante.

C) A contractual, nova especie de compensación acollida ao abeiro da autonomía da vontade e da liberdade de contratación do artigo 1255 do Código civil, sen outros límites que os fixados polo dito precepto.

A alegada pola recorrente non é a compensación contractual, pois non existe ningún pacto de compensar as supostas débedas, nin tampouco a legal, xa que o suposto crédito que posuiría non é líquido, vencido e exixible, ao faltar a declaración xudicial da súa existencia, e dado que non foi reclamado ata este momento pola prestameira, senón a xudicial, pois o que pretende é que na sentenza se declare a existencia do crédito, é dicir, estase a exercitar a acción de restitución das cantidades indebidamente aboadas en virtude dunha cláusula nula. E, cuantificada esa cantidade, opoñer o crédito á demandante. Todo isto por vía de excepción.

Pois ben, como sinala a SAP de Pontevedra (Sección 6ª) do 10 de marzo de 2020, a regulación do artigo 408 da LAC inclúe non só a compensación legal, senón tamén a xudicial:

"En aras a resolver lo anterior la primera cuestión que se plantea es si la compensación judicial puede plantearse por la vía del art. 408 LEC o es precisa la reconvención.

El art. 408.1 LEC en relación al tratamiento procesal de la compensación establece que "Si, frente a la pretensión actora de condena al pago de cantidad de dinero, el demandado alegare la existencia de crédito compensable, dicha alegación podrá ser controvertida por el actor en la forma prevenida para la contestación a la reconvención, aunque el demandado sólo pretendiese su absolución y no la condena al saldo que a su favor pudiera resultar".

Es evidente que el precepto citado no distingue entre compensación legal y compensación judicial -cuando no se dan todos los requisitos del art. 1196 CC - y que la finalidad del legislador, según la doctrina mayoritaria, es que todo se resuelva en la misma sentencia, sin necesidad de remitir a las partes a un proceso distinto, la diferencia entre una y otra compensación está en que la judicial no produce sus efectos automáticamente, sino que debe ser declarada expresamente por el Tribunal, con base en la prueba practicada en el proceso y con efectos de cosa juzgada.

Esta es la doctrina que se desprende de la STS de 13 de junio de 2013 al sentar que la nueva Ley procesal le da a la compensación "un tratamiento procesal autónomo", a pesar de que sea tratada como "excepción", considerando que "goza de naturaleza sustantiva, sirviendo de cauce para introducir acciones y hechos nuevos, por lo que tiene sustanciación procesal como si de reconvención se tratase, por lo que carece de sentido exigir, como en la sentencia recurrida, que se formule reconvención expresa". Doctrina que también se infiere de las STS de 30 de diciembre 2011 y de 25 febrero 2015 . En fin, que a través del art. 408.1 LEC , se le da a la compensación un tratamiento nuevo y autónomo, al permitir introducir en el proceso, a través de la contestación a la demanda, por vía de excepción, hechos y acciones nuevas, gozando lo resuelto de la eficacia de cosa juzgada, al amparo del art. 222.2 del citado texto, y sin que la utilización del mencionado precepto cause indefensión alguna a la parte demandante, pues al otorgarle le ley un tratamiento autónomo le permite, como ha sido el caso, contestar a dicha compensación de forma escrita y ordena, como si de una contestación a la reconvención se tratara, garantizando así el principio de contradicción de las partes.

En definitiva, la doctrina del Supremo claramente permite la posibilidad de que la compensación se utilice por el demandado sin necesidad de reconvenir y que no se discrimine entre compensación legal y judicial, de hecho, la sentencia ya citada (de 13 de julio 2013 ) lo estima una "postura razonable, pues el actor podrá oponerse por los trámites de la contestación a la reconvención", es decir con posibilidad de oposición y alegación. Así las cosas, los tribunales no pueden exigir al demandado que canalice la pretensión de compensación judicial por la vía de la reconvención, pues de ser así, como se infiere de la sentencia tantas veces citada, se infringiría el derecho a la tutela judicial del demandado, al impedir una contestación judicial a una pretensión que fue formulada a través de un cauce procesalmente configurado por la ley."

Pois ben, introducida aquela alegación, o artigo 408.1 da LAC indica a previsión de que se dea traslado ao demandante na forma previda para a reconvención no artigo 407, aínda que, polos termos empregados, que non son taxativos senón facultativos, sen concretar se se refire a que se exixa logo da petición de parte ou á facultade discrecional do tribunal atendendo ao caso concreto. Neste caso, aínda que o xulgado non conferiu aquel trámite, o certo é que a parte demandante puido controvertelo se o considerase oportuno, mais gardou silencio ao respecto, polo que se debe entender introducida a compensación no proceso. Agora ben, isto só para os efectos de reducir ou neutralizar, de ser o caso, a cantidade reclamada, sen que os seus efectos se estendan a momentos anteriores en que, malia a débeda dos prestameiros, non se exercitou acción ningunha fronte á prestamista en reclamación daquelas cantidades.

SEXTO.- En segundo lugar, non é certo que a Audiencia Provincial obrigase a entidade bancaria, na súa resolución no procedemento de execución hipotecaria, a recalcular as cotas e comunicar tal reliquidación, senón que se limitou a desacoller o recurso de apelación e confirmar o auto pronunciado en primeira instancia, no cal tampouco se acordou tal cousa, senón que se limitou a declarar nulas tanto a cláusula chan como a de vencemento anticipado, e, en lóxica coherencia coa declaración de nulidade desta última, a sobreser a execución hipotecaria. Non existe, pois, o pronunciamento xudicial que alega a apelante.

SÉTIMO.- En terceiro lugar, mentres non deveu firme o auto pronunciado en primeira instancia, as cláusulas contractuais eran plenamente aplicables, de forma que existía a obriga de pagamento dos prestameiros nos termos pactados no contrato, sen que cumprisen con esta en ningún momento. Obsérvese que, se discrepaban do importe que había que aboar por entender inaplicable a cláusula chan, puideron acudir ao ofrecemento de pagamento e consignación das cantidades que considerasen debidas, consonte o artigo 1176 e seguintes do Código civil e o artigo 99 da Lei da xurisdición voluntaria, sen que desenvolvesen actividade ningunha en tal sentido, nin presentasen a oportuna demanda en reclamación das cantidades que consideraban indebidamente cobradas pola entidade bancaria. Neste senso, cómpre indicar que a propia escritura de préstamo hipotecario proporciona os parámetros matemáticos para liquidar as cotas, o que evidencian os propios escritos da apelante, tanto ao se opoñer á execución hipotecaria, como ao contestar a demanda neste procedemento, pois liquida as cantidades que correspondía pagar sen aplicación da cláusula chan. Por iso, non é admisible a alegación de que os prestameiros non obraron culposamente ao non pagar as cotas do préstamo.

Así, a inactividade dos prestameiros, que nin sequera ofreceron pagar a cantidade que entendían correcta, malia poder facelo aplicando os xuros remuneratorios pactados, sen o límite mínimo, que entendían nulo, fan irrelevante o invocado incumprimento da obriga de xirar novas liquidacións, que, en todo caso, só se podería entender operativo desde a resolución da Audiencia Provincial.

Neste senso, pronunciada esta en abril de 2017, catro meses despois, en agosto, efectúase a liquidación do saldo que é obxecto de reclamación, con inaplicación da cláusula chan, e sen que procedese descontar as cantidades cobradas en exceso, xa que non exercitou a parte prestameira acción dirixida á súa restitución, e efectuouse reclamación por burofax en setembro de 2017, sen que, malia iso, os prestameiros realizasen pagamento ningún, nin nese momento, nin no ano e medio transcorrido ata a presentación da demanda en marzo de 2019.

A pesar das alegacións do recurso, é sabido que é quen invoca o pagamento o que debe acreditalo. E, se o que se invoca é a renitencia do acredor a aceptar o pagamento, tamén debe acreditalo quen o invoca. Podía e debía a prestameira debedora acreditar non só a existencia de saldo na conta designada para pagar as cotas, achegando o correspondente extracto bancario ou solicitando a súa achega á entidade bancaria, o que non fixo, senón tamén a súa vontade de pagamento, exixindo que lle fosen cargados os recibos, e, se é o caso, como se dicía, acudindo ao ofrecemento de pagamento e á consignación, de ser necesario.

OITAVO.- Cómpre engadir, ante as alegacións da parte apelante de que non se recibiu o burofax remitido ao domicilio contractualmente pactado, que isto non priva neste caso de eficacia o requirimento efectuado nel, xa que se recoñece que é o domicilio correcto, pois, de feito, é o mesmo onde se recibe o emprazamento no presente xuízo ordinario, e consta no certificado de entrega que se deixou aviso, polo que puideron os prestameiros recollelo e recibilo, e, se non o fixeron, é única e exclusivamente imputable a eles, sen que alegasen causa ningunha de forza maior que llelo impedise, e sen que o falecemento dun deles sexa óbice ao respecto, xa que a outra prestameira, a apelante, é a súa esposa e, polo tanto, lexitimaria na súa herdanza, polo que tamén os seus sucesores puideron recibir o requirimento.

Neste senso, é doutrina constitucional reiterada ( SSTC 82/2000, do 27 de marzo; 145/2000, do 29 de maio; 149/2002, do 15 de xullo; 6/2003, do 20 de xaneiro; 55/2003, do 24 de marzo; 90/2003, do 19 de maio; 191/2003, do 27 de outubro; 43/2006, do 13 febreiro; 161/2006, do 22 de maio; e 93/2009, do 20 de abril) que os actos de comunicación producen plenos efectos cando a súa frustración se debe unicamente á vontade expresa ou tácita do seu destinatario, ou á pasividade, desinterese, neglixencia, erro ou impericia da persoa a que vai destinada, e neste caso non consta que a parte prestameira non recollese a comunicación remitida pola parte demandante e prestamista por algunha causa xustificada distinta da súa propia vontade obstativa á recepción do requirimento, ata o punto de que nin sequera se alegou causa ningunha que lle impedise recoller o burofax. No mesmo senso, cabe citar a sentenza da Sección 1ª desta Audiencia Provincial de Pontevedra do 10 de decembro de 2021.

E na recente STS do 29 de setembro de 2022, con cita doutras anteriores, afírmase:

"1. Como decíamos, lo que se plantea en el motivo primero, que denuncia la infracción del art. 22 LEC , es la cuestión relativa a la fehaciencia del requerimiento que no pudo ser entregado, pero del que se dejó aviso y que, finalmente, no llegó a conocimiento del destinatario, debido a su pasividad y voluntad de no recogerlo.

2. La cuestión ha sido abordada en una reciente sentencia que resuelve un recurso de casación interpuesto en un proceso de desahucio en el que litigaban las mismas partes que ahora lo hacen en este. Es la sentencia 493/2022, de 22 de junio , en cuyo fundamento de derecho tercero, concretamente en su apartado 3.2, anotamos el siguiente razonamiento:

"No ofrece duda que el requerimiento de pago de la renta debe llevarse a efecto de manera fehaciente a través de un medio que permita dejar constancia de su realización. Dicho de otra forma, que dé crédito a la realidad de su práctica. En este caso, el procedimiento empleado por la parte arrendadora reúne dicho requisito, en tanto en cuanto el burofax remitido es un instrumento idóneo a los pretendidos efectos, en tanto en cuanto acredita el contenido literal de la comunicación enviada, así como la identidad del remitente, del destinatario, del lugar o domicilio al que se dirige, así como el resultado de la entrega.

"Ahora bien, la cuestión debatida es otra. Es decir, si la forma en que se practicó el requerimiento es bastante para que el arrendatario tenga acceso a su contenido y, por lo tanto, desencadene su eficacia para impedir la enervación de la acción, cuando consta como no entregado y " dejado aviso".

"En el presente caso, el burofax no se remitió a domicilio erróneo, o en el que el demandado fuese desconocido, o del que se hallase temporalmente ausente por razones justificadas, o cuyo concreto contenido no constase. La sentencia recurrida da por acreditado que el servicio de correos dejó el oportuno aviso del requerimiento al alcance del demandado, y éste no justificó que fuera privado del acceso al mismo por un acto de un tercero.

"Por otra parte, no puede avalarse una conducta obstativa, contraria a los postulados de la buena fe, consistente en evitar las consecuencias legales de un acto jurídico. La sentencia de esta Sala 89/2020, de 6 de febrero , otorgó eficacia a una notificación de la fecha de la subasta de un inmueble al ejecutado, "con el resultado que en este caso fue de no hallarse su destinatario, al que el funcionario de Correos dejó el oportuno aviso", y de cuyo procedimiento de ejecución tenía constancia.

"En el supuesto que enjuiciamos, el recurrente tenía perfecto conocimiento, como es obvio, de que se hallaba en una situación de morosidad al adeudar las doce mensualidades de renta objeto de reclamación en el proceso y, por lo tanto, sometido a la eventualidad de ser judicialmente demandado. Sabía, igualmente, que le había sido remitida una notificación por medio de un burofax a través de los servicios de correos; y, pese a tenerla a su disposición optó por no recogerla, evitando, de esta forma, por acto dependiente de su voluntad, acceder a su contenido.

"Los actos de comunicación producen efectos cuando su frustración se debe, únicamente, a la voluntad expresa o tácita de su destinatario, o a la pasividad, desinterés, negligencia, error, o impericia de la persona a la que va destinada, y, en este caso, no consta que la parte demandada no recogiera la comunicación remitida por la arrendadora por alguna causa justificada distinta de su propia voluntad e interés.

"Como ha dicho el Tribunal Constitucional no se produce indefensión cuando la omisión o frustración de los actos de comunicación procesal tienen su causa en la falta de diligencia del afectado en la defensa de sus derechos e intereses, bien porque se ha colocado al margen del proceso mediante una actitud pasiva, bien cuando resulte probado que poseía un conocimiento extraprocesal de la existencia del litigio en el que no fue personalmente emplazado ( sentencias del Tribunal Constitucional núm. 149/2002, de 15 de julio , 6/2003, de 20 de enero , 55/2003, de 24 de marzo , 90/2003, de 19 de mayo , 191/2003, de 27 de octubre , 43/2006, de 13 febrero , 161/2006, de 22 de mayo , y 93/2009, de 20 de abril ).

"La naturaleza recepticia, que corresponde a toda notificación o requerimiento, legalmente practicado, exige la colaboración del destinatario, en el sentido de que admita y no obstaculice intencionada o negligentemente su recepción, de manera tal que la frustración de su práctica no responda a causas que le sean directamente imputables y no al requirente. No es posible que la eficacia de un acto jurídico penda de la voluntad del requerido.

"En la sentencia del Pleno de esta Sala 552/2010, de 17 de septiembre , con cita de otras muchas resoluciones, se conjugó, tratándose del contrato de opción de compra, el criterio de la recepción con el principio de auto-responsabilidad, o de razonable posibilidad de conocimiento de la aceptación por el requerido, y, en el mismo sentido, la sentencia 738/2016, de 21 de diciembre . El Código Civil proclama, en el art. 1119 del Código Civil , que "se tendrá por cumplida la condición cuando el obligado impidiese voluntariamente su cumplimiento".

"En definitiva, practicado el requerimiento fehaciente del art. 22 de la LEC , su no recepción, por causa imputable al arrendatario, no impide que desencadene su eficacia, y sin que exija una reiteración de su práctica para desencadenar eficacia jurídica, cuando la sentencia recurrida da por acreditado que quedó a su disposición mediante el correspondiente aviso. Cuestión distinta es que se demostrase que el arrendatario no pudo acceder a su contenido, lo que no es el caso"."

NOVENO.- Sentado o anterior, é obvio o incumprimento grave e reiterado das súas obrigas polos prestameiros ao non aboaren cota ningunha do préstamo desde febreiro de 2014 ata a actualidade, polo que a acción resolutoria debe prosperar, se ben se debe descontar da cantidade reclamada o importe esgrimido como crédito compensable, pois, declarada nula a cláusula que establecía un límite mínimo ao tipo de xuros, procedía a devolución das cantidades indebidamente aboadas polos prestameiros en tal concepto, cos correspondentes xuros legais desde as datas dos seus respectivos aboamentos, efectuándose liquidación na contestación á demanda, que non foi impugnada nin controvertida en canto á súa corrección pola prestamista, silencio que se debe entender como conformidade tácita, dado o establecido no artigo 408.1 en relación co artigo 405.2, ambos da LAC. Polo tanto, deben descontarse dos 76 805,38 euros reclamados os 10 456,40 euros do crédito compensable (páxina 7 do recurso de apelación), suma integrada por 7188,77 euros de cantidades indebidamente cobradas e 3267,63 euros de xuros legais sobre as ditas cantidades, o que implica que o recurso debe ser parcialmente acollido, de forma que o acollemento da demanda debe ser parcial por un importe de 66 348,98 euros.

DÉCIMO.- No quinto motivo de apelación, como indicabamos, alégase erro na aplicación do dereito verbo do resolto en materia de prescrición dos xuros remuneratorios anteriores ao mes de marzo de 2015 polo transcurso do prazo de cinco anos previsto no artigo 1966.3ª do Código civil, en relación co artigo 1969 e cos artigos 1256 e 7, todos do dito código, sobre a validez e cumprimento dos contratos.

Arguméntase que é contrario a dereito situar como o día inicial do cómputo do prazo a data de peche da conta e envío de burofax de reclamación, pois a devindicación do nacemento da obriga de pagamento é mensual, polo que, para os efectos do artigo 1969, o tempo da prescrición comeza desde a liquidación e devindicación de cada cota mensual de xuros. En caso contrario, se o acredor non liquida anticipadamente o préstamo, converte os xuros en imprescritibles á súa vontade.

Engade a parte apelante que non existiu nin unha soa comunicación extraxudicial, nin de cumprimento, nin de liquidacións, nin de resolución por incumprimento do pagamento das liquidacións mensuais, polo que non existe causa para "vulnerar el derecho al pago aplazado que asiste al prestatario". Neste senso, os burofax que se remiten, un é a un domicilio incorrecto ou non contractual e o outro non consta recibido. Argumenta que do seu contido se extrae que non se comunica ou notifica recálculo ningún das cotas mensuais dos recibos do préstamo, "tal y como obligó al Banco la Audiencia Provincial de Pontevedra", senón unicamente un saldo debedor sen determinación da súa orixe nin das liquidacións mensuais previas. Por isto, conclúe, os xuros remuneratorios devindicados con anterioridade ao 25 de marzo de 2015, por un importe de 1484,51 euros, estarían prescritos.

A primeira parte da argumentación do motivo está desconectada do razoado na sentenza contra a que se recorre para non apreciar a prescrición invocada, pois o que se argumenta nesta é que o prazo de prescrición de cinco anos foi interrompido pola remisión dos burofax do 13 e do 18 de setembro de 2017, aos cales aludiamos no fundamento de dereito oitavo, polo que o novo prazo de cinco anos non estaría transcorrido aínda ao se presentar a demanda o 25 de marzo de 2019.

E no que respecta á segunda parte do motivo, debemos remitirnos ao razoado naquel fundamento de dereito respecto á eficacia da reclamación efectuada mediante os ditos burofax, e, tamén, ao razoado con anterioridade sobre a incorrecta interpretación da apelante do acordado polo auto desta Audiencia Provincial no proceso de execución hipotecaria e o comportamento dos prestameiros en canto ao (in)cumprimento das súas obrigas de pagamento.

Procede, pois, desacoller, o motivo de apelación examinado.

DÉCIMO PRIMEIRO.- Finalmente, no sexto e derradeiro motivo, impugna a apelante o pronunciamento sobre custas, alegando infracción do artigo 394 da LAC, por entender que o acollemento da demanda non foi total, senón parcial, ao non se acoller o punto quinto da solicitude, dado que foi omitido na sentenza un pronunciamento ao respecto. Aléganse ademais dúbidas de feito e de dereito porque se declarou nula a cláusula chan, sen que conste a acreditación do cargo na conta dos recibos emitidos e a anulación dos anteriores nulos.

Dado que, ao se acoller parcialmente o recurso, se estima parcialmente a demanda, debe acollerse tamén este motivo de apelación, pois, de conformidade co artigo 394 da LAC, isto implica que cada parte aboe as custas causadas á súa instancia e as comúns por metade.

Non obstante, en canto ao alegado no motivo, cabe sinalar que, se ben é certo que na sentenza non existe pronunciamento sobre o punto quinto da solicitude relativo a que poida executarse a sentenza con cargo á garantía hipotecaria, isto non implica que a petición fose desestimada, e, xa que logo, a demanda parcialmente acollida, senón que non se resolveu a cuestión. Se ás partes lles interesaba a resolución expresa de tal cuestión, deberon solicitar o complemento de sentenza consonte o disposto no artigo 215.2 da LAC. Como non o fixeron así, tal pretensión quedou imprexulgada, e, por iso, non foi nin acollida nin desacollida.

DÉCIMO SEGUNDO.- En materia de custas da apelación, o artigo 398 da LAC establece o seguinte:

"1. Cando sexan desestimadas todas as pretensións dun recurso de apelación, extraordinario por infracción procesual ou casación, aplicarase, en canto ás custas do recurso, o disposto no artigo 394.

2. En caso de estimación total ou parcial dun recurso de apelación, extraordinario por infracción procesual ou casación, non se condenará nas custas deste recurso a ningún dos litigantes."

No caso litixioso, ao se acoller parcialmente o recurso, non procede impoñer as custas deste a ningunha das partes.

Tras seren vistos os preceptos legais citados e demais de xeral e pertinente aplicación,

Fallo

Acollemos parcialmente o recurso de apelación interposto pola procuradora Sra. Robes Cabaleiro, en nome e representación de dona Esperanza, contra a sentenza pronunciada con data do 13 de outubro de 2021 polo Xulgado de Primeira Instancia e Instrución núm. 3 de Cambados no xuízo ordinario núm. 122/2019 (rolo núm. 1013/2021), a cal revogamos parcialmente, polo que queda redactada a súa parte dispositiva da seguinte forma:

"SE ESTIMA PARCIALMENTE LA DEMANDA interpuesta por BANCO SANTANDER, SA, entidad representada por la procuradora doña Gemma Alonso frente a DOÑA Esperanza, con procuradora doña Marta Robes Cabaleiro y letrado don Ricardo Gómez Loureda, y HERENCIA YACENTE Y HEREDEROS DE Carlos María, en situación de rebeldía procesal, Y SE ESTIMA PARCIALMENTE LA EXCEPCIÓN DE COMPENSACIÓN OPUESTA POR DOÑA Esperanza y se acuerda:

- Declarar la resolución del contrato de préstamo con garantía hipotecaria descrito en el hecho primero de la demanda, por incumplimiento grave y esencial de la obligación de pago de la deudora.

- Se declara bien efectuado el vencimiento anticipado del referido contrato de préstamo, a causa de la pérdida del beneficio del plazo por parte de los prestatarios.

- Se condena a la HERENCIA YACENTE Y HEREDEROS DESCONOCIDOS E INCIERTOS DE DON Carlos María y a DOÑA Esperanza, de forma solidaria, al pago de la cantidad de 66 348,98 euros , en concepto de principal e intereses remuneratorios devengados hasta la resolución del contrato y cierre de la cuenta de préstamo, una vez descontado el crédito compensable invocado por importe de 10 456,40 euros .

- Se condena a la HERENCIA YACENTE Y HEREDEROS DESCONOCIDOS E INCIERTOS DE DON Carlos María y a DOÑA Esperanza, de forma solidaria, al pago de los intereses que se devenguen desde la fecha de recepción de la comunicación de resolución del contrato de préstamo y hasta su completo pago.

- Y se condena a la parte demandada a estar y pasar por las anteriores declaraciones, abonando a la actora las citadas cantidades.

No se hace especial pronunciamiento sobre las costas de la primera instancia, de forma que cada una de las partes abonará las costas causadas a su instancia y las comunes por mitad."

Non se fai imposición das custas derivadas desta alzada.

Procédase á devolución do depósito constituído para recorrer.

Notifíquese esta resolución ás partes e fágaselles saber que esta sentenza poderá ser susceptible de recurso extraordinario por infracción procesual e de casación de concorreren os requisitos legais (arts. 469 e 477 e disposición derradeira décimo sexta LAC), que se interpoñerán, se é o caso, perante o Tribunal no prazo de 20 días, contados desde a notificación desta resolución.

Consonte a disposición adicional décimo quinta da Lei orgánica do poder xudicial, para a admisión do recurso deberase acreditar que se constituíu, na conta de depósitos e consignacións deste órgano, un depósito de 50 euros, agás que a parte recorrente sexa beneficiaria de xustiza gratuíta, o Ministerio Fiscal, o Estado, comunidade autónoma, entidade local ou organismo autónomo dependente.

Unha vez que a sentenza sexa firme, expídase un testemuño que será remitido cos autos orixinais ao xulgado de procedencia para os efectos oportunos.

Así, por esta nosa sentenza, pronunciámolo, mandámolo e asinámolo.

A difusión do texto desta resolución a partes non interesadas no proceso en que foi pronunciada só poderá levarse a cabo logo da disociación dos datos de carácter persoal que conteña o documento e con pleno respecto do dereito á intimidade, dos dereitos das persoas que requiran un especial deber de tutela ou da garantía do anonimato das vítimas ou prexudicados, cando proceda.

Os datos persoais incluídos nesta resolución non poderán ser cedidos nin comunicados con fins contrarios ás leis.

Fórmate con Colex en esta materia. Ver libros relacionados.