Sentencia Civil Nº 88/200...ro de 2009

Última revisión
26/02/2009

Sentencia Civil Nº 88/2009, Audiencia Provincial de Pontevedra, Sección 6, Rec 3303/2007 de 26 de Febrero de 2009

Relacionados:

Tiempo de lectura: 13 min

Orden: Civil

Fecha: 26 de Febrero de 2009

Tribunal: AP - Pontevedra

Ponente: ALFAYA OCAMPO, JUAN MANUEL

Nº de sentencia: 88/2009

Núm. Cendoj: 36057370062009100353

Resumen:
MATERIAS NO ESPECIFICADAS

Encabezamiento

AUD.PROVINCIAL SECCION N. 6

PONTEVEDRA

SENTENCIA: 00088/2009

AUDIENCIA PROVINCIAL

SECCIÓN SEXTA

SEDE EN VIGO

CIVIL

Rolo: 3303/07

Procedemento de orixe: ORDINARIO 1004/06

Órgano de procedencia: 1ª INSTANCIA Nº 13 DE VIGO

A Sección Sexta da Audiencia Provincial de Pontevedra con sede en Vigo, composta polos maxistrados, D. Juan Manuel Alfaya Ocampo, D. Julio Picatoste Bobillo e Dª Magdalena Fernández Soto pronunciou

NO NOME DO REI

a seguinte

SENTENZA Nº 88/09

Vigo, vinte e seis de febreiro de dous mil nove.

VISTOS en grao de apelación, ante a Sección Sexta da Audiencia Provincial de Pontevedra, os autos do xuízo Ordinario 1004/06 procedentes do Xulgado de 1ª Instancia Núm. 13 de Vigo ós que correspondeu o rolo 3303/07, nos que aparece como parte

apelante-demandado PROMOTORA PROCALVI S.A. representada polo/a procurador/a D./D.ª SILVIA DOMÍNGUEZ DOMÍNGUEZ

e asistida do/da letrado/a D./D.ª CESAR A. PÉREZ NISTAL e como parte contra da que se apela e demandante COMUNIDADE

PROPIETARIOS AVDA. BALAIDOS, Nº 4 DE VIGO representada polo/a procurador/a D./D.ª JOSE V. GIL TRÁNCHEZ e asistida

do/da letrado/a D./D.ª JOSE M. CID CID. É o maxistrado relator D. Juan Manuel Alfaya Ocampo, quen expresa o parecer

da Sala.

Antecedentes

Primeiro: O Xulgado de 1.ª Instancia Núm. 13 de Vigo, con data do 3 de maio de 2007, ditou unha sentenza coa seguinte parte dispositiva:

"Se estima parcialmente la demanda presentada por el Procurador D. José Vicente Gil Tránchez en nombre y representación de la Comunidad de Propietarios Avd Balaídos nº 4 contra la Promotora PROCALVI S.A. representada por la Procuradora Dña Silvia Domínguez Domínguez.

Se condena a la demandada a realizar cuantos obras resulten necesarias para solucionar los daños y deficiencias relacionados en el hecho cuarto de la demanda y en el informe pericial aportado por la actora, exclusivamente en los pisos 1º G, 2º B, 2º D; 3º D; 6º C y 7º E y las fisuras que se encuentran en el pasillo de los trasteros.

No ha lugar a imposición de costas debiendo cada parte satisfacer las causadas a su instancia y las comunes por mitad."

Segundo: Contra a dita sentenza o/a procurador/a D./D.ª Silvia Domínguez Domínguez, en representación de D./D.ª PROMOTORA PROCALVI S.A., presentou un recurso de apelación, que foi admitido en ámbolos efectos, consonte o disposto no artigo 455 da Lei de axuizamento civil (LAC ).

Logo de cumpri-los trámites legais, eleváronse as presentes actuacións á Audiencia Provincial de Pontevedra e correspondéronlle por quenda de reparto a esta Sección Sexta con sede en Vigo. Sinálase para a deliberación do presente recurso o día cinco de febreiro de dous mil nove.

Terceiro: Na tramitación desta instancia cumpríronse tódalas prescricións e termos legais.

Fundamentos

Primeiro: Fronte á sentenza ditada en primeira instancia, condenatoria da Promotora demandada, Promotora Procalvi, S. A., se alza esta última polo canle do presente recurso de apelación, reproducindo a mesma liña defensiva que a mantida naquela instancia, invocando, en primeiro lugar, a falta de lexitimación do Presidente da Comunidade de Propietarios para promovela acción de responsabilidade por ruina do artº 1.591 do Código Civil . Aduce, en definitiva, a recorrente que existen tres copropietarios que non autorizaron a aquel para o exercicio desa acción, en canto afectantes os vicios ruinóxenos aos elementos privativos, exclusivamente, das vivendas de devanditos comuneiros.

Pois ben, ante todo debemos facer duas puntualizacións: A) A primeira, que o titular da vivenda 2º H xa reparou pola sua conta os defectos, téndose entón renunciado no trámite da Audiencia Previa á pertinente acción, polo que a sentenza nada di neste punto. B) E a segunda, que temos que considerar que a dona da vivenda 3ª D autorizou ao Presidente a formulala demanda reitora deste preito, en reclamación dos vicios habidos nesa vivenda, como colíxese da declaración prestada pola propia interesada como testemuña, e moi especialmente da Xunta de Propietarios de data 23 de marzo de 2.003, na que xa se poñen de manifesto o problema dos vicios , a necesidade de reclamar dos responsables da construcción, e, en fin, a autorización ao Presidente da comunidade para efectuala reclamación, todo iso co asentimento unánime de todolos copropietarios presentes na reunión daquela data, entre os que atopábase aquela copropietaria (en esencia, folio 36).

O problema queda entón circunscrito a se a lexitimación do Presidente, posta en tela de xuizo pola apelante, comprendía a acción para reclamalos vicios habidos nos elementos privativos da terceira das vivendas, do 1º G. Problema que faise merecente dunha resposta afirmativa dada a condición orgánica desa presidencia, de que non hai constancia ningunha dunha oposición, e, en definitiva, de que a acción iría redundar nunha orde normal de sucedelas cousas, en beneficio desa propietaria, tal como polo demais ven a lembrala doctrina xurisprudencial.

Así, proclama a sentenza do T. S. de data 17-7-2006 que "el Presidente de la Comunidad está investido de un mandato suficiente para defender en juicio y fuera de él los intereses complejos de toda la Comunidad, no sólo en cuanto a lo que afecta a los elementos o intereses comunes, sino también de los propietarios en particular, salvo oposición expresa o formal de éstos, que no se da en el supuesto de autos ( STS 16-10-1995, que cita otras, como las de 12 de febrero de 1986 y 7 de diciembre de 1987 )".

Igualmente, a máis recente sentenza de 30-4-2008 sinala que "dice la sentencia de 18 de julio de 2007 , en línea con la jurisprudencia contenida, entre otras, en la Sentencia de 8 de julio de 2003 , que las Comunidades de Propietarios, con la representación conferida legalmente a los respectivos presidentes, ex artículo 13.3 de la Ley de Propiedad Horizontal , gozan de legitimación «para demandar la reparación de los daños causados tanto a los elementos comunes como a los privativos del inmueble - STS de 26 de noviembre de 1990 -, y no puede hacerse por los extraños discriminación en punto a si los distintos elementos objetivos son de titularidad dominical privada o común, pues tal cuestión queda reservada a la relación interna entre los integrantes subjetivos de esa Comunidad - STS de 24 de septiembre de 1991 -, sin perjuicio, por ello, de las obligaciones del Presidente de responder de su gestión - SSTS de 15 de enero y 9 de marzo de 1988 -, pero cuya voluntad vale como voluntad de la Comunidad frente al exterior - STS de 20 de abril de 1991 -». En definitiva, la jurisprudencia del Tribunal Supremo ha extendido las facultades del Presidente a la defensa de los intereses afectantes a los elementos privativos del inmueble, cuando los propietarios le autoricen. Lo anterior deriva de las peculiaridades de que gozan las facultades de representación conferidas legalmente a los Presidentes de las Comunidades de Propietarios. Según declaró la Sentencia de 19 de noviembre de 1993 , la Ley de Propiedad Horizontal, precisamente para evitar cuestiones de legitimación y en aras de una tutela efectiva y de la aplicación eficiente del régimen comunitario con respecto a la propiedad singular y a la colectiva, arbitró la fórmula de otorgar al Presidente de las Comunidades de Propietarios, carentes de personalidad jurídica, la representación de ellas en juicio y fuera de él, que lleva implícita la de todos los titulares y que no es la ordinaria que se establece entre representante y representado, sino la orgánica, en cuya virtud la voluntad del Presidente vale, frente al exterior, como voluntad de la Comunidad - SSTS de 27 de marzo, 17 de junio, 1, 3 y 14 de julio y 25 de septiembre de 1989 ).

Finalmente, a sentenza de 16-10-95 declara que o Presidente "está investido de un mandato suficiente para defender en juicio y fuera de él los intereses complejos de toda la Comunidad, no sólo en cuanto a lo que afecta a los elementos o intereses comunes, sino también de los propietarios en particular; siendo para ello suficiente aducir que, en el caso de la discutida proyección, de ese mandato representativo del Presidente, sobre intereses particulares, ha de tenerse en cuenta el principio general de que con ello, está reportando unos indiscutibles beneficios a dichos comuneros, lo cual debe mantenerse, salvo que, en su caso, pudiera existir una oposición expresa o formal para que, en su nombre no pudiese proyectarse la defensa de esos intereses asumidos por dicho Presidente, conforme a una reiterada línea jurisprudencial, entre ellas Ss. 3-2-83; 23-11-84, 12-2-86; 7-12-87 y 9-2-87 , que avalan ese alcance total del mandato representativo".

Segundo: Invoca, en segundo termo, a Promotora apelante a excepción de prescripción,-propiamente plazo de garantía- por non terse revelado o vicio, na sua tese, no prazo de dez anos legalmente requerido, invocación que carece de consistencia pois, fronte a esa afirmación, o prazo non rematou, bastando para chegar a esta conclusión con traer a colación catro feitos: A) O certificado de final de obra, de data 18 de decembro de 1.995, e visado o 17 de xaneiro de 1.996 (folio 24). B) Que a demanda formúlase o 27 de outubro de 2.006. C) Que houbo duas reclamacións extraxudiciais intermedias, de datas sucesivas de 22 de xuño e 16 de decembro de 2.005, reclamacións expresamente admitidas pola demandada no seu escrito de contestación á demanda (feito primeiro, ao folio 82). D) Finalmente, e en conxunción coas anteriores circunstancias, os defectos constructivos, as solucións a adoptar e, en fin, as reclamacións contra da promotora, aparecen xa nas actas da Xunta de Propietarios de datas 3 de marzo de 2.003 -punto sexto da orde do dia-, 24 de marzo de 2.004 -punto cuarto- e 11 de novembro de 2.005 -punto terceiro- (folios 35 e seguintes). O motivo do recurso decae.

Terceiro: A recorrente alega, xa na cerne do asunto, que non estaríamos ante vicios ruinóxenos propiamente ditos -e, conseguintemente, non sería estimable a acción do artº 1.591 do Código Civil , única que se está promover- dado, por unha banda, a cativez do defectos apreciados, e por outra, que os mesmos, uns traen a sua causa duns defectos de mantemento, achacables á Comunidade de Propietarios (as humidades por filtracións nos trasteiros), e os outros son os normais producidos polo mero transcurso do tempo.

A formulación da parte lévanos necesariamente, tanto a facer unha incursión sobre a doctrina xusriprudencial referida ao concepto e alcance dos vicios ruinóxenos, como a determinar se á luz das probanzas practicadas os vicios observados na edificación de lite incardinaríanse dentro dese instituto da ruína.

Proclama a sentenza de 5-6-2008 que "la doctrina se esta Sala en relación a los declarados "vicios ruinógenos" se manifiesta, entre otras, en las sentencias de 13 de febrero de 2007, 26 de marzo de 2007 y 5 de junio y 10 de septiembre de 2007 , entre las más recientes. Conforme a la misma, se distingue, junto a las hipótesis de derrumbamiento total o parcial (ruina física) y de peligro de derrumbamiento o deterioro progresivo (ruina potencial), en las que se destaca el valor físico de la solidez, la denominada ruina funcional, que tiene lugar en aquellos supuestos en los que los defectos constructivos inciden en la idoneidad de la cosa para su normal destino, y, por consiguiente, afecta al valor práctico de la utilidad, como exigencia, junto a la seguridad, de una adecuada construcción. Se aprecia la ruina funcional cuando los defectos tienen una envergadura o gravedad que exceden de las imperfecciones corrientes haciendo inútil o impropia la cosa para su finalidad, así como aquellos otros que, por esa misma razón, constituyen una violación del contrato o inciden en la habitabilidad del edificio; lo que significa que, como se precisa en la Sentencia de 15 de diciembre de 2000 -con cita de otras anteriores-, la ruina funcional responde a un concepto superador del significado riguroso y estricto de arruinamiento total o parcial de la obra hecha, que configura un auténtica violación del contrato...tales deficiencias integran el concepto de ruina funcional descrito por la jurisprudencia de esta Sala, en la medida en que afectan significativamente a la habitabilidad del edificio... interesa resaltar que el concepto de ruina funcional gravita en torno a la idoneidad de la cosa para su normal destino y al valor práctico de la utilidad y seguridad de una adecuada construcción.... los desperfectos y deficiencias existentes trascienden de meras imperfecciones corrientes, y hacen difícil o penosa la normal utilización y habitabilidad del inmueble, convirtiendo su uso en irritante o molesto, y en tal sentido han de ser reputadas deficiencias".

Dentro do concepto de ruina funcional son encadrables os defectos do inmoble litixioso, pois: A) Se tratan de fisuras existentes en diversos habitáculos de sete vivendas, e no pasillo dos trasteiros, e de humidades en dous trasteiros, sí como na vivenda 6º C. Tal como infírese tanto da pericia aportada coa demanda, e rendida polo perito, Sr. Fructuoso , como do informe prestado polo Sr. Matías , aos folios 52 e seguintes, e 138 e seguintes, respectivamente. B) A causa das humidades a atopa o perito da actora, a dos trasteiros, nun defecto da cuberta do edificio, e mais concretamente no inadecuado tamaño da lima que recolle as augas, impedindo a sua correcta evacuación; e a das humidades da vivenda 6º C, despois das correspondentes calicatas feitas nela, nun defecto da cámara de aire por falta de ventilación ou por falta de illamento. Por outra banda, o perito proposto pola demandada coincide sobre a causa das humidades desta vivenda (folio 139). E damos preferencia, por outra, ao primeiro ditame sobre segundo en canto á orixe das humidades apreciadas nos faiados, pois o defecto de mantemento apuntado non pudo ser realmente apreciado por este último, dado o tempo transcorrido e o arranxamento realizado. A etioloxía é imputábel entón á Promotora demandada. C) A causa das fisuras é achacable por igual á Promotora, ainda que tomáramos como punto de partida o informe pericial prestado a instancia dela, pois nel se establece como causa das mesmas -dito iso de xeito resumido- un movimento de dilatación ou de vibramentoe do edificio -polo paso de vehículos pesados-, feitos que que tiñan que ser lóxicamente previstos por aquela Promotora e a Dirección Facultativa que contratou, adoptando entón as solucións constructivas procedentes para evitar eses defectos de futuro .

Cuarto: Non atopamos circunstancia ningunha de excepción para prescindir do criterio xeral do vencimento obxetivo, que para as custas procesuais desta alzada dispón o artº 398, en relación co artº 394, ambos da L. A. C ..

Por todo o exposto, e pola autoridade que a este Tribunal lle outorgan a Constitución e o pobo español,

Fallo

Que rexeitámolo recurso de apelación promovido por PROMOTORA PROCALVI S.A. representada pola Procuradora Sra. Domínguez Domínguez contra da sentenza ditada polo Xulgado de Primeira Instancia nº 13 de Vigo o día 3 de maio de 2007 , con expresa imposición das custas procesuais desta alzada á parte apelante.

Esta é a nosa sentenza, que asinamos, e que se redacta en galego consonte o establecido no art. 3.2 e 3 da Constitución española ; no art. 5.1, 2 e 3 do Estatuto de autonomía para Galicia, aprobado pola Lei orgánica 1/1981, do 6 de abril ; e nos arts. 1, 2, 6.3, e 7.2 e 3 da Lei 3/1983, do 15 de xuño , da Comunidade Autónoma de Galicia, de normalización lingüística.

Notifíqueselles ás partes a presente resolución, facéndolles saber que contra ela non cabe recurso ordinario ningún.

Devólvanselle os autos orixinais ó xulgado do que proceden, cun testemuño desta sentenza para o seu coñecemento e cumprimento.

PUBLICACIÓN: En la misma fecha fue leída y publicada la anterior resolución por el Ilmo. Sr/a. Magistrado que la dictó, celebrando Audiencia Pública. Doy fe.

DILIGENCIA: Seguidamente se procede a cumplimentar la notificación de la anterior resolución. Doy fe.

Fórmate con Colex en esta materia. Ver libros relacionados.