Sentencia Contencioso-Administrativo Nº 130/2018, Tribunal Superior de Justicia de Galicia, Sala de lo Contencioso, Sección 2, Rec 4439/2016 de 28 de Marzo de 2018

Encabezamiento

T.S.X.GALICIA CON/AD SEC.2

A CORUÑA

SENTENCIA: 00130/2018

-T.S.J.GALICIA CON/AD SEC.2ª

A CORUÑA

SENTENZA: /2018

RELATOR: D. FERNANDO FERNÁNDEZ LEICEAGA

RECURSO NUMERO: PROCEDEMENTO ORDINARIO núm. 4439/2016

RECORRENTE: Dª Carla

ADMINISTRACION DEMANDADA: CONCELLO DE PONTEDEUME/CONSELLERÍA DE MEDIO AMBIENTE E ORDENACIÓN DO TERRITORIO

NO NOME DE EL-REI

A Sección 002 da Sala do Contencioso-Administrativo do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia pronunciou a

SENTENZA

Ilmos./as. Sres./as. D./Dª

MARIA AZUCENA RECIO GONZÁLEZ- PTE

FERNANDO FERNÁNDEZ LEICEAGA (R )

CARMEN NÚÑEZ FIAÑO ( R )

A CORUÑA a veintioito de marzo de dous mil dezaoito.

No recurso contencioso-administrativo que, co número 4439/2016, presentado por Dª Carla , representado polo procurador Sra. Tedin Noya, dirixido polo letrado Dº Pérez Maldonado, contra o acordo a Orde 27.05.2016: PXOM de Pontedeume . É parte a Administración demandada a CONSELLERÍA DE MEDIO AMBIENTE E ORDENACIÓN DO TERRITORIO , representado polo letrado da Xunta e o CONCELLO DE PONTEDEUME asistido polo letrado da Deputación.

É relator o Ilmo. Sr. D. FERNANDO FERNÁNDEZ LEICEAGA.

Antecedentes

PRIMEIRO. -Admitiuse a trámite o recurso, e practicáronse as dilixencias oportunas, presentado o recorrente a súa demanda, na que solicitou que se acollera integramente o recurso.

SEGUNDO. -Conferido traslado á parte demandada, solicitouse a desestimación do recurso, de conformidade cos feitos e fundamentos de dereito consignados na contestación da demanda.

TERCEIRO.- Recibíndose o asunto a proba e declarado concluso o debate escrito, quedaron as actuacións sobre a mesa para resolver.

CUARTO. -Na sustanciación do recurso observáronse as prescricións legais, sendo a súa contía indeterminada .

Fundamentos

PRIMEIRO.-Aínda que o acto, formalmente, recorrido é a Orde de 27.05.2016 de aprobación definitiva do Plan Xeral de Ordenación municipal de Ponteedeume, en realidade, o que se recorre é a cualificacion das fincas catastrais NUM000 e NUM001 coma solo rústico de proteccion de costas.

A recorrente é a propietaria de ámbalas dúas fincas e cingue a súa reclamacion a 2.100,60 m2 que considera que deben cualificarse coma SOLO URBANO NON CONSOLIDADO incluido no polígono denominado NUM002 .

Sostén que a determinación do que é SOLO URBANO está condicionada pola realidade física existente e considera que a súa propiedade reúne as características comprendidas na definición do art. 11 LOUGA: A) URBANIZACIÓN con existenza dos servizos urbanísticos establecidos legalmente e b) integración na malla urbana.

Verbo da 1ª, a súa propiedade conta cos mesmos servizos que as colindantes ( cualificadas como solo urbano non consolidado ): rede de distribucion de auga potable, de districuión de enerxía electrica e de saneamento.

O letrado da administración - Xunta e Deputación - desmonta os seus argumentos, a superficie de ámbalas dúas parcelas - case toda- está afectada pola servidume de proteccion do dominio marítimo; a parte excluida é a de 2.100 - non afectada- mais carece das características do art. 11 LOUGA: non está integrada na malla urbana, non está consolidada a edificacion nas da superficie e carece de rede de sumidoiros. Pola contra reúne as caracteristicas do art. 32.2.e da LOUGA.

Verbo da inexistencia de rede de sumidoiros e inserción da malla urbana, e suficiente a reproducción do contido da . STS 15.12.2005 , aínda que referida á lexislación estatal, a LOUGA ten unha redacción semellante: ; Así na STS do 18 de marzo de 2004 ( RJ 2004, 2746) dixemos que «a xurisprudencia consolidada vén esixindo que o sistema de evacuación de augas sexa capaz de servir non só á edificación que exista senón tamén á que poida construírse sobre os terreos, segundo establecen os artigos 21 a) do Regulamento de Plan e 2.1 a) do Real Decreto Lei 16/1981 , do 16 de outubro ( RCL 1981, 2519) ». Sentenza na que se engadía que «concretamente esta Sala Terceira ha declarado, entre outras, nas súas Sentenzas de 26 ( RJ 1998, 4265) e 29 de maio de 1998 ( RJ 1998 , 4201) , 29 de outubro de 1998 ( RJ 1998 , 8000) , 4 de maio de 1999 ( RJ 1999 , 3403) , 4 de maio de 2000 ( RJ 2000 , 4080) e 28 de febreiro de 2001 ( RJ 2001, 3283) , que os pozos negros ou fosas sépticas non enchen as esixencias do requisito legal de evacuación de augas, esixido polos citados preceptos».

Na STS do 28 de febreiro de 2001 sinalamos que «en todo caso, non é ocioso advertir que a inexistencia dun servizo de evacuación de augas, cumprindo as finalidades dese servizo con fosas sépticas, non permite afirmar, como sostén o recorrente, que se dispón dos servizos para que o chan sexa considerado como urbano».

Pola súa banda na STS do 4 de maio de 2000 expuxemos que o «dato sobre a ausencia de evacuación de augas é un dato de feito que non pode ser discutido en casación», engadindo que «faltando o servizo de evacuación de augas, o chan non puido ser clasificado como urbano polas Normas Subsidiarias, (nin, loxicamente, polo Plan Parcial de desenvolvemento nin polas Bases e Estatutos, instrumentos todos eles por outra banda inhábiles para clasificar chan), xa que os pozos negros ou fosas sépticas non serven para cumprir o requisito legal. (Por todas, sentenza deste Tribunal Supremo do 29 de outubro de 1998 [ RJ 1998, 8121] ), a cal razoa do seguinte modo: «En canto á evacuación de augas (e a pesar do que no seu día puidese interpretar o lexislador por tal, con criterios que poden verse alterados polo principio de interpretación sociolóxica recoñecido no art. 3º.1 do Código Civil , que prescribe que as Leis deben interpretarse tamén con arranxo á 'realidade social do tempo en que de ser aplicadas'), en canto á evacuación de augas residuais, repetimos, non hai dúbida de que, enos albores do século XXI, os mecanismos de pozos negros e fosas asépticas son absolutamente inadecuado Sentenza do Tribunal Supremo do 30 de xuño de 1989 ( RJ 1989, 4928) existía un aspecto de discriminación que non se dá no presente caso). Polo demais, as deste Tribunal de 26 e 29 de maio de 1998 chegan á mesma conclusión que agora mantemos».

E, na que acabamos de citar do 26 de maio de 1998, establecíase que «a xurisprudencia do Tribunal Supremo en sentenzas entre outras moitas do 3 de outubro e 19 de maio de 1995 ( RJ 1995, 7213) vén afirmando que para que un chan sexa considerado como urbano non abonda con que simplemente estea dotado de acceso rodado, abastecemento de augas, evacuación de augas residuais e subministración de enerxía eléctrica coas características adecuadas para servir á edificación que sobre el exista ou se constrúa senón tamén que o chan estea inserido na malla urbana, é dicir, que exista unha urbanización básica constituída por unhas liñas perimetrais ao servizo dunha rede de subministración de auga e enerxía eléctrica e de saneamento que poida servir ao terreo, e que este, pola súa situación non estea completamente illado do armazón urbanístico xa existente. A proba pericial practicada en autos é concluínte no sentido de afirmar: o abastecemento de auga obtense por un bombeo a partir dun pozo de profundidade 3 metros aproximadamente; a evacuación de augas residuais faise a unha antiga fosa aséptica existente nas traseiras das edificacións desta zona; a subministración de enerxía eléctrica realízase desde un transformador moi próximo ao edificio; a leira obxecto do presente informe dispón de acceso rodado constituído por unha chaira que se utiliza basicamente para aparcadoiro pero que proporciona acceso ata o edificio existente»

Este último pronunciamiento xurisprudencial sérvenos para enlazar coa afirmación que na sentenza realízase de que «a parcela actora atópase situada nunha zona illada do centro urbano, nunha especie de illa urbanisticamente consolidada á maneira dun polígono industrial afastado do centro urbano».

Tal requisito, como a continuación expoñemos, ha de ser considerado como complementario do analizado da concorrencia dos servizos; a concorrencia destes -que no suposto de autos non acontece- non implica a clasificación dos terreos como urbanos se, ademais, non concorre o que analizamos da integración na malla urbana, pois, xustamente, son os mencionados servizos os elementos de cohesión da requirida malla urbana.

Na recente STS do 23 de decembro de 2004 reiteramos o concepto que de malla ou trama urbana xa se dese na STS do 7 de xuño de 1999 ( RJ 1999, 5529) : «que o chan estea inserido na malla urbana, é dicir, que exista unha urbanización básica constituída por unhas vías perimetrais e unhas redes de subministración de auga e enerxía eléctrica e de saneamento de que poidan servirse os terreos e que estes, pola súa situación, non estean completamente desligados do armazón urbanístico xa existente». A mesma STS, con todo, con cita doutras anteriores, sinala que tal concepto «ha de completarse con outras consideracións como as que se recollen na Sentenza desta Sala do 17 de novembro de 2003 ( RJ 2003, 8074) , nas que se di sobre esta cuestión o que segue: «Dunha xurisprudencia reiterada, plasmada a título de exemplo nas sentenzas de 3-1-1997 , 6-5-1997 ( RJ 1997 , 4051) , 23-3-1998 ( RJ 1998 , 3077) , 3-3-1999 , 28-12-1999 , 26-1-2000 , 3-5-2000 , 1-6-2000 , 20-11-2000 , 20-12-2000 , 4-7-2001 , 27-7-2001 , 27-12-2001 ( RJ 2001 , 5794) , 17-4-2002 ( RJ 2002, 4178 ) ó 25-7-2002 ( RJ 2002, 7484) , e ditada en interpretación dos artigos 78 a) do Texto Refundido da Lei do Solo de 1976 ( RCL 1976, 1192) , 10 a) do Texto Refundido de 1992, 8 a) da Lei 6/1998 ( RCL 1998, 959) e 21 a) e b) do Regulamento de Plan ( RCL 1978, 1965) , así como do tenor doutros preceptos, como son os artigos 184 a 187 e 225 daquel Texto de 1976, poden extraerse un conxunto de afirmacións susceptibles de ser condensadas nestes termos: as facultades discrecionales que como regra xeral han de recoñecerse ao planificador para clasificar o chan na forma que estime máis conveniente, teñen o seu límite no chan urbano, pois necesariamente ha de recoñecerse esa categoría aos terreos que achándose na malla urbana, por chegar a eles a acción urbanizadora, dispoñan de servizos urbanísticos (acceso rodado, abastecemento de auga, evacuación de augas e subministración de enerxía eléctrica) coas características adecuadas para servir á edificación que sobre eles exista ou se haxa de construír, ou se achen comprendidos en áreas consolidadas pola edificación, salvo que a existencia de tales servizos ou a consolidación da edificación tivesen a súa orixe en infraccións urbanísticas e aínda lle sexa posible á Administración impoñer as medidas de restauración da orde urbanística infrinxida». Doutrina ratificada pola posterior STS do 27 de abril de 2004 .

Nesta mesma liña expuxemos ( SSTS do 3 de febreiro [ RJ 2003 , 2044] e 15 de novembro de 2003 [ RJ 2003, 8159] ) que «a mera existencia nunha parcela dos servizos urbanísticos esixidos no artigo 78 LS non é suficiente para a súa clasificación como chan urbano se aquela non se atopa situada na malla urbana. Trátase así de evitar o crecemento do chan urbano pola soa circunstancia da súa proximidade ao que xa o é, pero con exoneración aos propietarios das cargas que impón o proceso de transformación dos chans urbanizables. E a propia sentenza recorrida recoñece claramente que a parcela en cuestión non se acha situada na trama urbana».

Pola súa banda na STS do 7 de xullo de 2003 expuxemos que «a ' reviviscencia' do vello Texto de 1976 determina, así mesmo, a entrada en xogo dos artigos 23 a) do Regulamento de Plan e 2.1.a) do Real Decreto-Lei 16/81 ( RCL 1981, 2519) , que esixen o requisito da suficiencia dos servizos urbanísticos para que os terreos poidan ser considerados como chan urbano. Este criterio da suficiencia dos servizos, xunto co da inserción dos terreos na malla urbana, principio recolleito expresamente na Exposición de Motivos da Lei de Reforma do 2 de maio de 1975, viñeron marcando a xurisprudencia deste Tribunal en orde á clasificación do chan urbano, de xeito que cando, como ocorre no presente caso, os servizos non son suficientes para a edificación que haxa de construírse, ou séndoo non estean insertos na referida malla urbana, esta Sala vén negando a tales terreos a consideración de chan urbano». E na STS do 27 de xuño de 2003 ( RJ 2003, 5883) que «Se non conta con eses servizos un terreo non pode ser clasificado como chan urbano, pero aínda contando con eles tampouco se, ademais, o terreo non se atopa encadrado dentro da malla urbana, elemento que esta Sala pondera constantemente a fin de evitar o crecemento incontrolado do chan urbano con base no simple criterio da súa proximidade aos servizos xa establecidos polo esforzo urbanizador alleo ( sentenzas do 16 de abril de 2001 , 17 de setembro e 7 de xuño de 1999, e as que nesta última cítanse)»

SEGUNDO.-Con estes alicerces compre determinar se resulta acreditada a integración na malla urbana e a disposición do servizo de sumidoiros.

Segundo resulta do informe do equipo redator do PXOM a finca propiedade da recorrente carece de rede de sumidoiros, esta discorre polo lado contrario ó da parcela e remata o seu trazado na edificacion sita ó sureste da mesma.

O informe do perito xudicial ratifica que a rede se inicia/remata ó outro lado do camiño e carece, polo tanto, de rede de sumidoiro.

Verbo da integración na malla urbana; do resultado das fotografías e planos xuntados ós autos é evidente que falarmos de vivendas unifamiliares espalladas, xurdidas ó marxe do planeamento, mixturadas con fincas que manteñan os seus caracteres orixinarios, polo que non existe posibilidade de considerar insirida a propiedade da recorrente na malla urbana.

Verbo do trato dispar en referencia ás propiedades do polígono NUM002 ( cualificadas como solo urbano non consolidado ), como indica o perito, o polígono conta con tódolos servizos urbanísticos esixidos no art. 11.1.a LOUGA e, ademais, con alumeado público, e aínda que considera que a situación da parcela da recorrente é idéntica á da parcela vacante coa que linda polo SUR, concordamos cos letrados da administración en que o incumprimento das esixencias do art. 11 LOUGA impide atribuirlle a condición de solo urbano e que, a administración ten que establecelo límite entre un tipo e outro de solo nalgún punto, e ó determinalos límites do polígono NUM002 fixou os límites legalizables dunha urbanización xurdida ó marxe do planeamento, sen estar obrigada a extender esta legalización de xeito ininterrumpido, incluindo parcelas sen edificar.

O dito carreta que rexeitémolo recurso.

CUARTO.-Impoñenselle as custas ata a contía máxima de 1.500 euros para cubrilos custos de asistenza xurídica da administración, de conformidade co disposto no artigo 139 da Lei Xurisdicional .

Por todo o exposto, en nome do Rey, pola autoridade que lle confire a Constitución, esta sala decidiu

Fallo

Que REXEITÁMOLO recurso contencioso-administrativo presentado por Dª Carla contra a Orde de 27.05.2016 de Consellería de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio ( PXOM de Pontedeume ).

Impoñenselle as custas.

Notifíquese ás partes e, no seu momento, devólvase o expediente administrativo á súa procedencia, con certificación desta resolución. Contra esta resolución teñen un recurso de casación ante a Sala Terceira do Tribunal Supremo ou/e Tribunal Superior de Xustiza de Galiza. Devandito recurso haberá de prepararse ante a Sala de instancia no prazo de trinta días, contados desde o seguinte ao da notificación da resolución que se recorre, en escrito no que, dando cumprimento aos requisitos do artigo 89 da Lei Reguladora da Xurisdición Contencioso-Administrativa , tómese en consideración o disposto no punto III do Acordo da Sala de Goberno do Tribunal Supremo de data 20 de abril de 2016, sobre extensión máxima e outras condicións extrínsecas dos escritos procesuais referidos ao recurso de casación (B.Ou.E. do 6 de xullo de 2016).

Así o pronunciamos, mandamos e asinamos.

PUBLICACION. - A sentenza anterior foi lida e publicada o mesmo día da súa data, polo Ilmo. Sr. Maxistrado Relator D. FERNANDO FERNÁNDEZ LEICEAGA ao estar a celebrar audiencia pública a Sección 004 da Sala do Contencioso- Administrativo doTribunal Superior de Xustiza de Galicia. Dou fe. A CORUÑA, a veintioito de marzo de dous mil dezaoito.