Sentencia Contencioso-Administrativo Nº 233/2018, Tribunal Superior de Justicia de Galicia, Sala de lo Contencioso, Sección 4, Rec 15552/2017 de 02 de Julio de 2018

Encabezamiento

T.S.X.GALICIA CON/AD SEC.4

A CORUÑA

SENTENCIA: 00233/2018

-Equipo/usuario: IL

Modelo: N11600

PLAZA GALICIA S/N

N.I.G:15030 33 3 2017 0001480

Procedimiento: PO PROCEDIMIENTO ORDINARIO 0015552 /2017 /

Sobre:ADMINISTRACION TRIBUTARIA Y FINANCIERA

De D./ña. Edemiro

ABOGADOALFONSO CRISTOBAL MORENO LUGRIS

PROCURADORD./Dª. RAMON DE UÑA PIÑEIRO

ContraD./Dª. TRIBUNAL ECONOMICO-ADMINISTRATIVO REGIONAL DE GALICIA

ABOGADO ABOGADO DEL ESTADO

PROCURADOR D./Dª.

RELATOR: D. FERNANDO FERNÁNDEZ LEICEAGA

NO NOME DE EL-REI

A Sección 004 da Sala do Contencioso-Administrativo do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia pronunciou a

SENTENZA

Ilmos./as. Sres./as. D./Dª

JOSE MARIA GOMEZ E DIAZ CASTROVERDE-PTE

FERNANDO FERNÁNDEZ LEICEAGA

MARIA DEL CARMEN NÚÑEZ FIAÑO

A CORUÑA, dous de xulio dous mil dezaoito.

No recurso contencioso-administrativo que, co número 15552/2017, presentado por Dª Edemiro , representado polo procurador Sr. De Uña Piñeiro, dirixido polo letrado Dº.Moreno Lugris, contra o acordo de 29.06.2017 do TEAR. É parte a Administración demandada o TEAR/AEAT, representado polo letrado do Estado

É relator o Ilmo. Sr. D. FERNANDO FERNÁNDEZ LEICEAGA.

Antecedentes

PRIMEIRO. -Admitiuse a trámite o recurso, e practicáronse as dilixencias oportunas, presentado o recorrente a súa demanda, na que solicitou que se acollera integramente o recurso.

SEGUNDO. -Conferido traslado á parte demandada, solicitouse a desestimación do recurso, de conformidade cos feitos e fundamentos de dereito consignados na contestación da demanda.

TERCEIRO.- Recibíndose o asunto a proba e declarado concluso o debate escrito, quedaron as actuacións sobre a mesa para resolver.

CUARTO. -Na sustanciación do recurso observáronse as prescricións legais, sendo a súa contía 12.903,15 + 5.926,69 EUROS.

Fundamentos

PRIMEIRO.-O acto que se recorre é o acordo de 29.06.2017 do TEAR que rexeita a reclamación económico administrativa contra a liquidación/sanción IRPF ano 2011: non lle admiten que fose residente fiscal en Portugal no ano 2011 ó non achegalo certificado de residencia fiscal do art. 4 do Convenio Hispano-Portugues .

SEGUNDO.-O recorrente alega que no ano 2011 foi traballador transfronterizo, residindo en Portugal coma acreditou co: a) documento apostillado de residencia permanente de 05.04.2017, b) declaración de residencia fiscal, c) atestado de residencia do Presidente da Xunta da Union de Ferigresias de Mazedo de Cortes, d) certificado de residencia fiscal da Dirección Xeral de Impostos de Viana do Castelo e e) factura de consumo de auga e gas do ano 2011.

Sostén que ditas probas non foron consideradas pola AEAT e TEAR e que non concorre culpabilidade na súa conduta.

O letrado do Estado rebate a súa pretensión.

O debate, polo tanto, cínguese en determinar se o Sr. Edemiro residiu ou non en Portugal ó longo do ano 2011 durante mais de 183 días, xa que coma indica a doutrina, a residencia habitual convértese no elemento crave da definición legal do suxeito pasivo contribuínte do IRPF, respondendo ao principio de suxeición tributaria das persoas naturais nos gravames de natureza persoal pola residencia efectiva ( art. 11 LGT ).

É un concepto fiscal autónomo [segundo a SAN de 27 xuño 2002 ( JT 2003, 211) ], a residencia habitual é un concepto de configuración legal no que rexen criterios propios que non ten por que coincidir exactamente co concepto civil de veciñanza ou residencia, aínda que en ocasións utilicen o mesmo criterio. E tampouco hai que confundir a residencia habitual, como criterio territorial de suxeición ao imposto, co domicilio fiscal, como lugar de localización do obrigado tributario nas súas relacións coa Administración tributaria ( arts. 48 LGT e 40 CC ).

Para ser contribuínte do IRPF é necesario ter residencia habitual en territorio español, esta sería a regra xeral. Existen outras situacións nas que as persoas físicas sen ter residencia habitual en territorio español manteñen a súa condición de contribuínte do imposto ( art.8.2 ó art. 10 LIRPF ) ou, á inversa, tendo a súa residencia en España, non ten a calidade de contribuínte do imposto ( art. 9.2 LIRPF ) e, noutros casos, tendo residencia en España ou o estranxeiro pode optar por ser non contribuínte ou contribuínte do imposto, respectivamente ( art.93 LIRPF e art.46 TRLIRNR).

Como o principal criterio de suxeición é a residencia, o artigo 9.1 da LIRPF dedícase a regular os criterios que determinarán que unha persoa física ten a súa residencia habitual en territorio español, entendéndose que iso ocorre cando se dea calquera das seguintes circunstancias:

Vinculación física co territorio: que permaneza máis de 183 días, durante o ano natural, en territorio español [ art. 9.1.a) LIRPF ].

Vinculación económica co territorio: que radique en España o núcleo principal ou a base das súas actividades ou intereses económicos, de forma directa ou indirecta [ art. 9.1. b) LIRPF ].

Vinculación da familia co territorio: que resida en España habitualmente o cónxuxe non separado legalmente e os fillos menores de idade que dependan daquel. Presunción iuris tantum [ art. 9.1. b ), segundo parágrafo LIRPF ].

Entre os dous primeiros criterios non existe prelación algunha en canto á súa aplicación, non son criterios excluíntes, nin subsidiarios, aínda que podemos atopar algunhas diferenzas en canto á carga da proba. O terceiro si é de aplicación subsidiaria, sendo de aplicación en defecto dos dous anteriores.

No caso presente, son o 1º e 3º criterio os que entran en xogo, e verbo do 1º.

Considérase que unha persoa ten residencia fiscal nun determinado Estado, cando está suxeito a tributación nel por obrigación persoal isto é, pola súa renda mundial, STSJ Asturias, do 28 de setembro de 2007 ( JT 2008, 256) , «polo que a demostración de tal feito esixe achegar o certificado de residencia expedido pola autoridade fiscal competente dese país, no que conste tanto a súa permanencia como as súas obrigacións fiscais no mesmo», STSJ de Madrid, núm. 10594/2008 de 23 xullo ( PROV 2008, 320835) e no caso de non ser posible obter devandito certificado, 'como proba idónea para iso, en caso de ser requirido para iso pola Administración tributaria española, poderá empregar todos os medios de proba admitidos en Dereito para acreditar a súa residencia' no novo país, sen que a Administración poida eliminar sen máis o datos declarados polo contribuínte que non poden ser rexeitados por 'unha simple negación ou meras conxecturas', senón que lle corresponde á Administración 'achegar indicios suficientes e serios que expliquen razoablemente a súa dúbida ou a súa negación' Sentencia do TSJ de Valencia, núm. 3244/2014 de 16 setembro ( PROV 2015,23409) .

Do dito resulta que existen dous criterios,un restrictivo- o da DXT-:en canto á acreditación , haberá que achegar uncertificado de residencia emitido pola autoridade fiscal competente do país onde se di residir, segundo Ress. DXT 21 febreiro 1998 ( PROV 2001, 202250) ; de 24 setembro 1998 ( PROV 2001, 202487) ; de 21 abril 1999 ( PROV 2001, 216676) ; de 7 novembro 2001 ( PROV 2002, 104831) e núm. V1525-08 de 24/07/2008 ( PROV 2008, 327192) , carecendo de valor probatorio unha fotocopia sen autenticar do certificado expedido polo Consulado, RTEAC de 04/12/1998, Non serven o permiso de residencia nin o de traballo, Res. DXT de 30 novembro 1999 ( PROV 2001, 216084) ou o certificado estranxeiro non apostilado Sentenza do TSJ de Valencia, núm. 3244/2014 de 16 setembro ( PROV 2015, 23409) .

O certificado de residencia fiscal debe expresar:

1º)Que a persoa ten a súa residencia fiscal no Estado que o expide.

2º)Que a persoa está suxeita a imposición no devandito Estado pola súa renda mundial.

3º)Que se expide pola Autoridade fiscal competente.

4º)Se existe convenio para evitar a dobre imposición ( CDI), que a persoa é residente no sentido do Convenio.

e en -outro mais amplo- sentido contrario, «despréndese con claridade a residencia do recorrente fora de España, a teor do seu cartón de residencia, por estar expedidos os seus pasaportes no Consulado de Marsella, por así certificalo o propio Cónsul de Marsella e por así notificalo no seu momento á Delegación de Facenda de Madrid aos oportunos efectos», SAN de 28 novembro 2002 ( JT 2003, 243) .

Comoterceiro criterioe baixo a configuración dunha presunción « iuris tantum» , (admite proba en contrario) o art 9.1 b), parágrafo 2º da LIRPF , establece que se presumirá, que o contribuínte ten a súa residencia habitual en territorio español cando, de acordo cos criterios anteriores (permanencia superior a 183 días ou radicación do núcleo principal de intereses económicos), residan habitualmente en España o cónxuxe non separado legalmente e os fillos menores que dependan daquel , STSJ de Madrid, núm. 1248/2009 de 30 xuño ( JT 2009, 1364) .

Non é propiamente un criterio para determinar a residencia dun contribuínte senón unha presunción relativa. Como tal presunción, dispensa da carga da proba á Administración, podendo destruírse pola achega de proba en contrario ( art. 108 LGT ). A proba en contrario poderá dirixirse tanto a probar a inexistencia do feito presunto como a demostrar que non existe a ligazón que ha de haber entre o feito que se presume (a residencia habitual do contribuínte) e o feito probado ou admitido que fundamenta a presunción (a residencia habitual do cónxuxe e os fillos menores que dependan del)/del). En definitiva, serve para destruír a presunción tanto a proba da non residencia habitual do cónxuxe e os fillos menores (por non darse nin a permanencia nin a radicación do centro de intereses económicos), como a proba do feito positivo contrario, isto é, a residencia fiscal noutro país, é dicir, acreditando que o suxeito é residente fiscal doutro país.

Neste sentido, a Resolución da DXT núm. 1936-00, de 30/10/2000 e a núm. 1127-02, de 25 xullo 2002 ( PROV 2002, 257510) ou á inversa, non se puido destruír, STSJ Asturias, do 28 de setembro de 2007 ( JT 2008, 256) ou STSJ de Galicia de 26 maio de 2003 ( JT 2004, 452) . debido á aplicación desta presunción o contribuínte pode ser considerado residente fiscalmente en España e noutro Estado, Res. DXT núm. 1302-00, de 21 xuño 2000 ( PROV 2001, 216365) , debido resolverse a través dos Convenios ou Tratados internacionais para evitar a dobre imposición , (Italia: Resolución da DXT núm. V0087-00, de 30/11/2000 [ PROV 2002, 60680] ; Alemaña: Resolución da DXT núm. 2044-04, do 2 de decembro de 2004 [ JT 2005, 209] e Resolución núm. V2987 de 22 decembro de 2011 [ PROV 2012, 54964] ); Holanda: Resolución da DXT núm. 0219-02, de 11/02/2002 [ PROV 2002, 104907] ); Reino Unido: Resolución da DXT núm. 1566, de 08/10/2003 [ PROV 2004, 9619] ; Chile: Resolución da DXT núm.V0449-09 de 05/03/2009 [ PROV 2008, 183073] ).

No caso que uno dos cónxuxes teña residencia habitual en España pero o seu cónxuxe e os fillos menores teñan residencia no estranxeiro, soamente será contribuínte o cónxuxe residente, non atraendo á súa familia a imposición en España, salvo que estean sometidos ao IRNR por aquelas rendas de fonte española ( Resolución da DXT núm. 21 do 24 de febreiro de 2003 [ JT 2003, 264] ).

Con estes alicerces debemos resolver se o recorrente acreditou dabondo que residiu en Portugal no ano 2011.

Resulta certo que o recorrente non achegou o certificado de residencia fiscal expedido polas autoridades de Portugal, mais achegou outras probas( documento de residencia, declaración fiscal, atestado do presidente da Xunta da Union de Ferigreses, certificado de residencia fiscal e facturas de consumo de auga(gas ) que non son tidas en conta pola administración.

Consideramos que estes documentos son determinantes, en especial, os certificados do SERVIZO DE FINANZAS de Monçao que acreditan, non só a residencial fiscal dende o ano 2010, senón que, dende esa data presenta as declaración RSI en Portugal, é dicir, non só reside en Portugal, senón que é alí onde fai as declaracións polos seus ingresos.

A esto engadimos o certificado do presidente da Xunta de Unións de Ferigreses.

Do dito resulta que, se ben o recorrente non achegou o certificado expresamente requerido no art. 4 do Convenio, acreditou, con proba suficiente, que no ano 2011 era residente en Portugal e alí tributaba polas súas rendas - obtidas por traballos en Portugal- polo que, entendemos acreditado que residiu en Portugal mais de 183 días, o que carreta que acollámolo recurso.

TERCEIRO.-Non facemos declaración das custas pola existenza de dúbidas de feito, de conformidade co disposto no artigo 139 da Lei Xurisdicional .

Por todo o exposto, en nome do Rey, pola autoridade que lle confire a Constitución, esta sala decidiu

Fallo

Que ACOLLÉMOLO recurso contencioso-administrativo presentado por Dº Edemiro contra a resolución de 29.06.2017 do TEAR (Liquidacion/sanción IRPF ano 2011, exped. NUM000 ) anulándoa por contraria a dereito.

Non facemos declaración das custas.

Notifíquese ás partes e, no seu momento, devólvase o expediente administrativo á súa procedencia, con certificación desta resolución. Contra esta resolución teñen un recurso de casación ante a Sala Terceira do Tribunal Supremo. Devandito recurso haberá de prepararse ante a Sala de instancia no prazo de trinta días, contados desde o seguinte ao da notificación da resolución que se recorre, en escrito no que, dando cumprimento aos requisitos do artigo 89 da Lei Reguladora da Xurisdición Contencioso-Administrativa , tómese en consideración o disposto no punto III do Acordo da Sala de Goberno do Tribunal Supremo de data 20 de abril de 2016, sobre extensión máxima e outras condicións extrínsecas dos escritos procesuais referidos ao recurso de casación (B.Ou.E. do 6 de xullo de 2016).

Así o pronunciamos, mandamos e asinamos.