Sentencia Contencioso-Administrativo Nº 254/2018, Tribunal Superior de Justicia de Galicia, Sala de lo Contencioso, Sección 2, Rec 4329/2017 de 31 de Mayo de 2018

Encabezamiento

T.S.X.GALICIA CON/AD SEC.2

A CORUÑA

SENTENCIA: 00254/2018

RECURSO NUMERO:PROCEDEMENTO ORDINARIO 4329/2017

RECORRENTE:GRANITOS MARTÍNEZ SA

ADMINISTRACION DEMANDADA:CONFEDERACION HIDROGRÁFICA DO MIÑO-SIL

NO NOME DE EL-REI

A Sección 002 da Sala do Contencioso-Administrativo do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia pronunciou a

SENTENZA

Ilmos./as. Sres./as. D./Dª

MARIA AZUCENA RECIO GONZÁLEZ-PTE

JULIO DIAZ CASALES

FERNANDO FERNANDEZ LEICEAGA (R )

CARMEN NÚÑEZ FIAÑO ( R )

A CORUÑA, a trinta e un de maio de dous mil dezaoito.

No recurso contencioso-administrativo que, co número 4329/2017, presentado por GRANITOS MARTÍNEZ SA SA, representado polo procurador Sra. Rodríguez González , dirixido polo letrado Dº Iglesias Álvarez, contra o acordo de 25.04.2017 da Confederación Hidrográfica Miño-Sil . É parte a Administración demandada a CONFEDERACIÓN HIDROGRAFICA MIÑO-SIL , representado polo letrado do Estado

É relator o Ilmo. Sr. D. FERNANDO FERNANDEZ LEICEAGA.

Antecedentes

PRIMEIRO. -Admitiuse a trámite o recurso, e practicáronse as dilixencias oportunas, presentado o recorrente a súa demanda, na que solicitou que se acollera integramente o recurso.

SEGUNDO. -Conferido traslado á parte demandada, solicitouse a desestimación do recurso, de conformidade cos feitos e fundamentos de dereito consignados na contestación da demanda.

TERCEIRO.- Recibíndose o asunto a proba e declarado concluso o debate escrito, quedaron as actuacións sobre a mesa para resolver.

CUARTO. -Na sustanciación do recurso observáronse as prescricións legais, sendo a súa contía 12.321,69 EUROS .

Fundamentos

PRIMEIRO.-O acto que se recorre é o acordo de 25.04.2017 da Confederacion Hidrográfica Miño-Sil que sanciona á empresa GRANITOS MARTÍNEZ SA por realizar verquidos no rio Louro sen autorizacion e con danos no dominio público hidráulico.

Os feitos xurden dunha denuncia de 12.01.2016 da Gardería fluvial - documento 4 do expediente- na que se reflicte que o verquido ten a súa orixe nas balsas de decantación da explotacion; denuncia que se realizou coa presenza do representante da empresa.

Consta tamén informe - croquis- das instalacións e informe de danos.

SEGUNDO.-O recorrente alega que os feitos non están probados, que non existiu culpabilidade na súa conducta e que non se causaron danos.

Verbo da 1ª cuestión; é de sobras coñecida a doutrina legal verbo da presunción de veracidade dos feitos que reflicten os axentes de autoridade nas actas que levantan; Consonte indica a STSX Andalucía 2017/2013: En canto á alegada vulneración do dereito á presunción de inocencia, baseada na insuficiencia da proba de cargo empregada pola Administración e, máis concretamente, da denuncia do Servizo de Vixilancia de Costas, o recurso tampouco pode prosperar. Toda sanción administrativa «Adóptese a través dun procedemento que respecte os principios esenciais reflectidos no art. 24 da Constitución » como dixese a STC 125/1983 , fundamento xurídico 3º, con ocasión das primeiras ocasións que a cuestión foi sometida á consideración do TC. Por iso, a actividade probatoria de cargo despregada pola Administración debe ser suficiente para enervar a presunción de inocencia e tramitada nun procedemento en legalmente tramitado con respecto do esencial principio de audiencia. Ten reiteradamente establecido o TC (e igualmente o Tribunal de Dereitos Humanos, sentenzas de 8 xuño 1976 -asunto Engel e outros-, de 21 febreiro 1984 - asunto Oztürk , de 28 xuño 1984 -asunto Cambell e Fell -, de 22 maio 1990 - asunto Weber -, de 27 agosto 1991 - asunto Demicoli -, de 24 febreiro 1994 - asunto Bendenoum -) que os principios e garantías constitucionais da orde penal e do proceso penal han de observarse, con certos matices, no procedemento administrativo sancionador e, así o dereito á presunción de inocencia ( SSTC 13/1982 e 37/1985 , 42/1989 , 76/1990 , e 138/1990 ), que foi incorporado polo lexislador á normativa reguladora do procedemento administrativo común (Título IX da Lei 30/1992 de 26 novembro ( RCL 1992, 2512 , 2775 e RCL 1993, 246) ), rexe sen excepcións no ordenamento sancionador e ha de ser respectada na imposición de calquera sancións, sexan penais, sexan administrativas pois o exercicio do ius puniendi, nas súas diversas manifestacións está condicionado polo art. 24.2 da Constitución ao xogo da proba e a un procedemento contraditorio no que poidan defenderse as propias posicións. En tal sentido, o dereito á presunción de inocencia, expresamente recollido na Lei 30/92, artigo 137 , comporta: que a sanción estea baseada en actos ou medios probatorios de cargo ou incriminadores da conduta reprochada; que a carga da proba ( onus probandi)corresponda a quen acusa, sen que ninguén estea obrigado a probar a súa propia inocencia; e que calquera insuficiencia no resultado das probas practicadas, libremente valorado polo órgano sancionador, debe traducirse nun pronunciamiento absolutorio. Iso sen prexuízo, por unha lado, da validez da proba indiciaria, debido a que como di a STS, Salga 3ª, do 5 de abril de 2006 lembra a doutrina constitucional sobre a adecuación da proba indiciara ao dereito fundamental á presunción de inocencia. Sinálase, así, que 'o dereito á presunción de inocencia non se opón a que a convicción xudicial poida formarse sobre a base dunha proba indiciaria; pero para que esta proba poida desvirtuar dita presunción debe satisfacer as seguintes esixencias constitucionais: os indicios han de estar plenamente probados-non pode tratarse de meras sospeitas-e débese explicitar o razoamento en virtude do cal, partindo dos indicios probados, chegou á conclusión de que o imputado realizou a conduta infractora; pois, doutro xeito, nin a subsunción estaría fundada en Dereito nin habería maneira de determinar se o produto deductivo é arbitrario, irracional ou absurdo, é dicir, se se vulnerou o dereito á presunción de inocencia ao estimar que a actividade probatoria pode entenderse de cargo. E, doutra banda, de que unha vez achéguese pola Administración proba de cargo bastante pase á parte recorrente a carga de probar o que di, para fundar a súa irresponsabilidade STS 4 marzo 2004 , 4 novembro 2003 e 10 decembro 2002 , Ar. 2116, 8022 e 2465/03 , respectivamente, e STC 129/03 . Ao caso, o recorrente é denunciado por vixiantes de costas, que estenden o boletín de denuncia, plano e dúas fotografías o 16 agosto 2007, unidos no expediente adminstrativo. O recorrente non propuxo nin achegou proba algunha que desdiga ou contradiga a denuncia do Vixiante de Costas, en consecuencia, como entendeu, o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, en Sentenza núm. 520/2004 de 23 xuño , JUR 2005197764, ou o Tribunal Superior de Xustiza de Cataluña en sentenza núm. 1258/2004 de 12 novembro , JUR 20056641, ou o Tribunal Superior de Xustiza de Illas Baleares en sentenza núm. 596/1998 de 30 setembro RJCA 19983010, ha de prevalecer a devandita denuncia con arranxo ao establecido no articulo 137.3 da Lei 30/1992 , así como no articulo 17.5 do Regulamento do procedemento para o exercicio da potestade sancionadora aprobado por Real Decreto 1398/1993 do 4 de agosto ( RCL 1993, 2402 ) , os cales confirman e reforzan ese valor probatorio ' iuris tantum' da constatación plasmada en documento público de funcionarios como os axentes da autoridade que son os Vixiantes de Costas, de modo que se desexa destruírse ese valor probatorio ' iuris tantum' é preciso achegar probas que o desdigan ou contradigan. Pero mesmo, se os Axentes de Costas non fosen funcionarios, a denuncia tería a consideración dunha mera noticia críminis, pero realiza un cidadán cualificado que se encarga precisamente do control costeiro, é un indicio que a falta de proba contraria, non proposta polo recorrente, é bastante par enervar a presunción de inocencia. Así para supostos análogos, como os casos de denuncias por vixiantes de de estacionamento de vehículos, o STS Salga 3 de 6 novembro 2001 sinala que non é admisible o criterio de reputar carente de todo valor a denuncia efectuada por un Controlador de Tráfico para os efectos de acreditar unha infracción deste tipo, como non o sería o privar de valor á denuncia efectuada por calquera particular que observe a comisión da mesma. Con carácter xeral o artigo 75 da Lei de Seguridade Viaria prevé que o procedemento sancionador sobre a materia pode incoarse, tanto de oficio, como a instancia dos axentes da autoridade encargados do servizo de vixilancia do tráfico, ou de calquera outra persoa que teña coñecemento directo dos feitos. A denuncia de quen tiver ese coñecemento será sempre un elemento probatorio a ter en conta, conxugándoo co resto das circunstancias que poidan dar ou negar verosimilitud á mesma e constituíndo elemento de valoración discrecional -aínda que razoablemente apreciada- por parte do órgano administrativo ao que competa sancionar o feito, valoración en todo caso revisable polo Tribunal de instancia na posterior vía xurisdicional. O contido da denuncia dos vixiantes de costas, con esbozos por eles levantado e fotografías achegadas, xunto co boletín ampliatorio de informe, con novo esbozo e máis fotografías -documento 1 do expediente, debe considerarse suficiente para considerar superada aquela presunción de inocencia.

E na sentenza citada desta Sala 455/2017 dixemos : Fúndase igualmente a demanda na falta de fehaciencia dos informes oficiais nun procedemento sancionador. É certo que non se atopan amparados pola presunción de veracidade que se refire á denuncia, pero non se aprecian motivos para poñer en dúbida o que din, aínda que non se amparen na devandita presunción, en tanto a parte demandante non achega proba en contra que desvirtúe o seu contido. Non se pon en dúbida, de acordo coa xurisprudencia constitucional que se cita na demanda, que o denunciado ten que ter a posibilidade de propoñer a proba; pero o certo é que aquí a tivo. En todo caso, ademais, ha de terse en conta o contido do artigo 137.3 da Lei 30/1992 e artigo 94 da Lei de Augas , e neste caso as actas e denuncias subscríbeas un axente ambiental. ..

No caso actual figura no expediente o acta de infracción - documento 4 xunto co informe ( documento 7 )- que é asinada polo propio representante da empresa, polo que existe proba de cargo dabondo para entender probada a existencia de verquidos de auga das balsas de decantación no rio Louro, feito acontecido o 13.01.2016. Aínda que é certo que non é unha denuncia clásica, senon un acta de constancia e toma de mostras, existen datos suficientes para incoalo expediente sancionador.

Verbo da culpabilidade; se ben non se imputa responsabilidade por dolo si que esta lle é imputable por descuido ou neglixencia.

Consonte resulta da documentacion achegada polo letrado do Estado, a autorizacion de verquido que ten a empresa - resolucion de 12.12.2012- está condicionada a: a) realización de cunetas de recollida de augas de escorrentía de interior da actividade para dirixilas ás balsas de decantacion, e estas deben tela capacidade suficiente para recoller tódalas augas en supostos de chuvia, e b) as augas de escorrentía exterior deben interceptarse fora da explotacion cunha pendente e sección suficiente para épocas de chuvia.

É evidente - polo resultado- que, ou ben non se cumpriron con ditas esixencias ou ben as obras realizadas non estan dimensionadas para episodios de fortes chuvias, o que acedita, cando menos, un neglixente actuar que é a causa do verquido, sen que exista proba ninguna que autorice a falarmos de forza maior.

Onde si debemos darlle a razón o recorrente é no relativo a falta de motivación, mais ben, deficiencias dos datos dos que parte a administración para o cálculo dos danos no dominio público.

Consonte coa fórmula aplicada a administración parte dun volume de verquido de 150 m3/hora que, multiplicado por 24 horas da 3.600 m3/día; o que acontece é que o dato dos 150 m3/hora non se corresponde co caudal verquido ( o propio informe indica que non se pode medir in situ ) ; indica que o obten das manifestacións do encargado da empresa que indica que a bomba de extracción de auga pode extraer 150 m3/hora.

Este dato, nembargantes, non ten relacion cos feitos denunciados: verquidos con orixe nas balsas de decantación ( non queda claro se por filtracións ou por superala capacidade das mesmas ). Non se explica porque se calcula o verquido pola potencia teórica da bomba de extracción, nin tampouco porque se imputa o verquido durante as 24 horas ( indica que chove, o que pode sela cusa dos verquidos, mais non o tempo do verquido ) . O lóxico sería medilo verquido que xurde das balsas, o que determinaría, con precisión, o volume do mesmo e a afectación no dominio público hidráulico.

Considermos que non estarmos ante supostos que teñan encaixe no 326 ter.2 RDPH (No caso de non ser posible a medición do caudal calcularase indirectamente a partir de datos de consumo de auga, número de traballadores, tipo de produción ou calquera outros debidamente xustificados, incluídos os títulos administrativos de aproveitamento de auga e autorización de vertedura) , o que obriga a acollelo recurso neste punto ( existen danos mais están mal calculados ).

Tamén debemos acollelo recurso verbo da aplicación de agravante por reiteración na conduta e risco para as persoas e bens.

Verbo do risco, mais aló de expoñelo na resolución sancionadora non se anoa a entidade dos danos, substancia en suspensión, verquido en relacion co caudal do río... coa xeración de riscos reais para bens e persoas, polo que non deixa de ser unha manifestación sen proba. Verbo da reiteración; a existencia dunha sóa sanción, por un feito acontecido no ano 2012 que non parece ser coincidente - nos feitos - coa actualmente axuizado fai que non sexa aplicable a reiteración, polo que a sanción se rebaixa a 3.000 euros.

TERCEIRO.-Non facemos declaración das custas, de conformidade co disposto no artigo 139 da Lei Xurisdicional .

Por todo o exposto, en nome do Rey, pola autoridade que lle confire a Constitución, esta sala decidiu

Fallo

QueACOLLEMOS PARCIALMENTEo recurso contencioso-administrativo presentado por GRANITOS MARTÍNEZ SA contra a resolución de 25.04.2017 da CONFEDERACIÓN HIDROGRÁFICA do Miño-Sil ( exped. s/36/0037/16/V ) rebaixando a sanción a 3.000 euros e deixando sen efecto a determinación da cantidade na que se avalían os danos no dominio público hidráulico.

Non facemos declaración das custas.

Notifíquese ás partes e, no seu momento, devólvase o expediente administrativo á súa procedencia, con certificación desta resolución. Contra esta resolución teñen un recurso de casación ante a Sala Terceira do Tribunal Supremo. Devandito recurso haberá de prepararse ante a Sala de instancia no prazo de trinta días, contados desde o seguinte ao da notificación da resolución que se recorre, en escrito no que, dando cumprimento aos requisitos do artigo 89 da Lei Reguladora da Xurisdición Contencioso-Administrativa , tómese en consideración o disposto no punto III do Acordo da Sala de Goberno do Tribunal Supremo de data 20 de abril de 2016, sobre extensión máxima e outras condicións extrínsecas dos escritos procesuais referidos ao recurso de casación (B.Ou.E. do 6 de xullo de 2016).

Así o pronunciamos, mandamos e asinamos.

PUBLICACION. - A sentenza anterior foi lida e publicada o mesmo día da súa data, polo Ilmo. Sr. Maxistrado RelatorD. FERNANDOFERNANDEZ LEICEAGAao estar a celebrar audiencia pública a Sección 002 da Sala do Contencioso-Administrativo do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, de lo que yo, Letrada de la Administración de Justicia, certifico.