Sentencia Contencioso-Administrativo Nº 308/2017, Tribunal Superior de Justicia de Galicia, Sala de lo Contencioso, Sección 4, Rec 15492/2016 de 21 de Junio de 2017

Encabezamiento

T.S.X.GALICIA CON/AD SEC.4

A CORUÑA

SENTENCIA: 00308/2017

-Equipo/usuario: IL

Modelo: N11600

PLAZA GALICIA S/N

N.I.G:15030 33 3 2016 0001281

Procedimiento: PO PROCEDIMIENTO ORDINARIO 0015492 /2016 /

Sobre:HACIENDA AUTONOMICA

De D./ña.MINISTERIO DEL INTERIOR

ABOGADOABOGADO DEL ESTADO

PROCURADORD./Dª.

ContraD./Dª. XUNTA SUPERIOR DE FACENDA

ABOGADOLETRADO COMUNIDAD

PROCURADORD./Dª.

RELATOR: D. FERNANDO FERNÁNDEZ LEICEAGA

NO NOME DE EL-REI

A Sección 004 da Sala do Contencioso-Administrativo do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia pronunciou a

SENTENZA

Ilmos./as. Sres./as. D./Dª

JUAN SELLES FERREIRO

FERNANDO FERNÁNDEZ LEICEAGA

MARIA DEL CARMEN NÚÑEZ FIAÑO

A CORUÑA, vinte e un de xuño de dous mil dezasete.

No recurso contencioso-administrativo que, co número 15492/2016, presentado polo MINISTERIO DO INTERIOR, representado e dirixido polo letrado do Estado, contra o acordo de 22.06.2016 da Xunta Superior de Facenda. É parte a Administración demandada a Xunta Superior de Facenda/SERGAS, representado polo letrado da Xunta.

É relator o Ilmo. Sr. D. FERNANDO FERNÁNDEZ LEICEAGA.

Antecedentes

PRIMEIRO. -Admitiuse a trámite o recurso, e practicáronse as dilixencias oportunas, presentado o recorrente a súa demanda, na que solicitou que se acollera integramente o recurso.

SEGUNDO. -Conferido traslado á parte demandada, solicitouse a desestimación do recurso, de conformidade cos feitos e fundamentos de dereito consignados na contestación da demanda.

TERCEIRO.- Recibíndose o asunto a proba e declarado concluso o debate escrito, quedaron as actuacións sobre a mesa para resolver.

CUARTO. -Na sustanciación do recurso observáronse as prescricións legais, sendo a súa contía 49.889,65 EUROS.

Fundamentos

PRIMEIRO.-O acto que se recorre é o acordó de 22.06.2016 da Xunta Superior de Facenda que acolle, parcialmente, a reclamación económico administrativa contra as liquidacións xiradas por asistenza sanitaria dos internos no Centro Penitenciario a Lama.

Das liquidacións xiradas ó Ministerio do Interior pola asistenza sanitaria a internos no Centro A Lama a Xunta Superior de Facenda acolleu o recurso verbo dos internos que estaban afiliados á Seguridade Social ou tiñan o dereito á asistenza sanitaria gratuita.

O recurso cínguese a tres liquidacións parcialmente anuladas e a 43 xiradas, e exclúe da impugnación as liquidacións por asistenza prestada a internos estranxeiros.

SEGUNDO.-O letrado do Estado sostén que a certificación da BADAS (bases de datos de aseguramento sanitario)- de 17.08.2015- das que partiu a Xunta Superior de Facenda contén erros, que corrixe cunha nova certificación - de 06.07.2016- que acreditaría que os supostos excluidos da estimación cumprían as esixencias impostas pola propia XSFacenda: estaban de alta na Seguridade Social ó tempo da asistenza sanitaria e carecían de ingresos superiores ós 100.000 euros.

O letrado da Xunta opón: a) négalle veracidade á certificación de 06.07.2016 e b) recoñecendo a obriga do SERGAS de prestala asistenza sanitaria requerida considera que é a administración Penitenciaria quen debe asumilos custos.

Resulta evidente que a 2ª cuestión ven condicionada polo resultado da 1ª, dado que, de entender que o certificado de 06.07.2016 é o correcto, a doutrina da Xunta Superior de Facenda (coa que o letrado da Xunta amosa a súa non conformidade ) obrigaría a acollelo recurso, xa que parte de que se o interno no centro ten dereito á asistenza sanitaria gratuita o custo debe asumilo ó SERGAS.

Na proba testemuñal practicada clarificouse o porque dos certificados con datos diferentes, explicándose cales son as diferentes posicións ( situación de encadramento no sistema: traballador, pensionista, perceptor de prestación de desemprego, español con dereito á asistenza .. ) nas que se pode atopar unha persoa no BADAS e que a 1ª certificación realizouse coa última posición e non coa mención do ingreso no sistema.

Non existe razón ningunha para dubidar da declaración da testemuña o que carreta que debamos acollelo recurso xa que, seguindo o razoamento da Xunta Superior de Facenda, as persoas inicialmente excluidas ( é dicir, verbo das que o Ministerio do Interior/Institucións penitenciairas debía asumilo custo da asistenza sanitaria ) estaban dentro do BADAS e gozaban, polo tanto, do dereito á asistenza sanitaria a prestar polo Servizo Público de Saúde.

Esta é a decisión a adoptar dada a debida congruencia co acordado pola Xunta Superior de Facenda ( aínda que esta Sala non considere correcto o acordado como se dirá ).

TERCEIRO.-A maior abastanza; verbo da 2ª cuestión adiantamos que non asumimos os argumentos do letrado do Estado.

É certo que, consonte co artigo 2 do RD 1192/2012 case todo recluso español cumpre coa condición de ser: residente en España e contar con ingresos inferiores a 100.000 euros polo que sería - en condicións de liberdade- merecedor da asistencia sanitaria do sistema nacional de Saúde ( ou sistema autonómico ). O que acontece é que - no caso de internos nun centro penitenciario- á condición de español se suma ( ou mellor dito, se sobrepón ) á relación de suxeición especial coa administración penitenciaria que deriva da orde de ingreso en prisión ( preventivo ou con condena firme ). Relación de suxeición especial que o somete a un réxime especial que limita as súas posibilidades como cidadán.

No que aquí é relevante, carece da posibilidade de elección de médico, non pode optar por un réxime de atención privada, debe someterse á asistencia sanitaria ofrecida pola institución penitenciaria, carecendo da opción de recorrer a unha exterior ou de elexir ó centro penitenciario onde recibila,... é dicir, como e cando recibe a atención sanitaria a determina a institución onde está ingresado, polo que, a súa situación non é equiparable á dun cidadán non privado de liberdade.

Chega coa letura da Carta de Servizos da sanidade penitenciaria da Páxina WEB do Ministerio do Interior para observar que o recurso á SANIDADE PUBLICO o é só para a asistenza especializada e ten coma causa a carencia dun servicio médico penitenciario capacitado para asumir dita función; o únicopersoaló que se remite a unha asistenza pública exterior de carácter xeral é no caso dos menores de 3 anos e ós internos en réximen aberto. Nos demais casos falarmos dunha responsabilidade direta da administración pernitenciaria, a cal, podemos dicir, quesubcontrata( á sanidade Pública ) parte dos servicios e, en consecuencia, debe asumilo custo correspondente.

A institución ( penitenciaria ) , como a indica a STSX Aragon de 565/2016, é a obrigada a velar pola vida, saúde e integridade dos internos.

Tal e coma indica a sentenza citada: Neste sentido o 2 da Lei Xeral da Seguridade Social, aprobada por Real Decreto Lexislativo 1/1994 (RCL 1994, 1825) , consagra os principios de universalidade, unidade, solidariedade e igualdade na acción protectora do sistema da Seguridade Social nas súas modalidades contributiva e non contributiva.

Declarando a Exposición de motivos do Real Decreto 1192/2012 (RCL 2012, 1123) polo que se regula a condición de asegurado e de beneficiario a efectos da asistencia sanitaria en España, con cargo a fondos públicos, a través do Sistema Nacional de Saúde, todos os españois, así como os cidadáns estranxeiros que teñan establecida a súa residencia no territorio nacional, son titulares do dereito á protección da saúde e á atención sanitaria de conformidade co disposto no art . 1.2 da Lei 14/1986, do 25 de abril (RCL 1986, 1316) , Xeneral de Sanidade e preceptos todos eles dos que se desprende o carácter universal do dereito á atención sanitaria en España, xunto co principio de financiamento público.

Ciñéndonos ao ámbito do presente recurso e no que incumbe aos internos en centros penais, a universalidade da prestación sanitaria a través do Sistema Nacional de Saúde, non desaparece, aínda que parece estar suxeita a un carácter de excepción, en tanto que como se desprende do establecido no artigo 31 da Lei Xeral Penal (RCL 1979, 2382) , corresponde á propia Administración Penal velar pola vida, integridade e saúde dos internos, e por tanto en principio sería a esta administración penal e non ao Sistema Nacional de Saúde, a quen se lle atribúe o deber da prestación sanitaria aos internos en Centros Penais.

En canto á normativa específica de aplicación a mesma vén contida no artigo 207 do Real Decreto 190/1996 ,polo que se aproba o Regulamento Penal, e precepto no que, ao regular as prestacións da administración penal, e en concreto nas referidas a asistencia sanitaria e hixiene, asegura a denominada asistencia integral, e para iso establece que a asistencia sanitaria terá carácter integral e estará orientada tanto á prevención, como á curación e a rehabilitación, dos internos, con especial atención á prevención das enfermidades transmisibles.

Que ademais, o deber de prestación de asistencia sanitaria integral por parte da Administración Penal, vén ademais corroborado a través do resto de contido normativo de leste mesmo precepto ao prever a formalización, entre a Administración Penal e as Administracións Sanitarias, de convenios de colaboración en materia de saúde pública e asistencia sanitaria, nos que se definirán os criterios xerais de coordinación, protocolos, plans e procedementos, así como o financiamento a cargo da Administración Penal da asistencia, mediante o pago da parte proporcional, segundo a poboación recluída, dos créditos fixados para estas atencións, para cuxo cálculo se terá en conta o número de internos que estean afiliados á Seguridade Social ou que teñan dereito á asistencia sanitaria gratuíta; sendo ademais que a Administración Penal é a encargada de abonar ás Administracións Sanitarias competentes os gastos orixinados polos investimentos precisos para a adecuación das plantas de hospitalización ou consultas dos Centros Hospitalarios extrapenitenciarios por motivos de seguridade.

E todo iso sen que conste, no ámbito da comunidade valenciana a subscrición dos devanditos convenios de colaboración.

Pola súa banda, o artigo 208 do Regulamento Penal é o precepto que garante a todos os internos sen excepción, unha atención médico-sanitaria equivalente á dispensada ao conxunto da poboación, así como o dereito á prestación farmacéutica e ás prestacións complementarias básicas que se deriven desta atención.

E iso a través dos medios propios da Administración Penal ou alleos concertados pola Administración Penal competente e as Administracións Sanitarias correspondentes.

Finalmente o art. 209 garante o modelo de atención sanitaria integral a todos os internos nos Centros Penais, que se caracteriza, principalmente, pola subtracción do Servizo Nacional de Saúde da prestación sanitaria aos internos, facéndose cargo da mesma, como norma xeral, a propia Administración Penal dentro da denominada Atención Primaria, aínda que establecendo excepcións, en cuxos supostos para a denominada asistencia especializada, acódese aos servizos e medios propios do Sistema Nacional de Saúde. E esta mesma distinción realízase respecto da asistencia farmacéutica.

En concreto o art. 209 dispón:

1. Atención primaria:

1.1 A atención primaria dispensarase con medios propios da Administración Penal ou alleos concertados pola mesma. Os Establecementos penais contarán cun equipo sanitario de atención primaria que estará integrado, polo menos, por un médico xeral, un diplomado en enfermería e un auxiliar de enfermería. Contarase igualmente, de forma periódica, cun psiquiatra e un médico estomatólogo ou odontólogo.

1.2 Os Centros de mulleres dispoñerán ademais dos servizos periódicos dun xinecólogo e, cando convivan nenos coas súas nais, dun pediatra.

Desta doutrina é posible deducir que, unha cousa é quen presta a asistenza sanitaria - a especializada debe facelo o Sistema nacional ou autonómico de saúde- e outra quen debe asumilo custo derivado desta asistenza, e entendemos que é a administración penitenciaria quen debe asumir os custos asistenciais dos internos nos centros penitenciarios, e no caso de non asinalos correspondentes convenios coas administración autonómicas correspondentes está obrigada a asumilo custo de cadansúa asistenza coma se fose un terceiro alleo ó sistema de saúde.

De asumir ata as últimas consecuencias a pretensión de Institucións Penitenciarias, se esta decide (dito como hipótese de laboratorio) desmantelalo sistema de atención sanitaria primaria dos internos, maila regulación legal, o Sistema Público de Saúde estaría obrigado a asistilos internos en todo caso e momento e a asumilo custo correspondente, dado que tamén o fai co resto dos españois que estean comprendidos nos termos do RD 1192/2012, e esto non ten lóxica ningunha. Outro tanto acontece coa atención especializada.

O dito - sen prexuízo de sinalar que non é posible incorrer nunha reformatio in peius polo que non se muda o acordó da Xunta Superior de Facenda neste extremo- obrigaría a rexeitala pretensión subsidiaria da administración estatal de que a asistenza os internos deba asumila ó SERGAS cando se trate de cidadáns españois e con ingresos inferiores a 100.000 euros.

CUARTO.-No facemos declaración das custas ó existir dúbidas fundadas en dereito ( art. 139 LXCA )

Por todo o exposto, en nome do Rey, pola autoridade que lle confire a Constitución, esta sala decidiu

Fallo

Que ACOLLÉMOLO recurso contencioso-administrativo presentado polo MINISTERIO DO INTERIOR contra a resolución de 22.06.2016 da XUNTA SUPERIOR DE FACENDA (Liquidacion Prezo Público-asistenza sanitaria-Centre ALama) anulándoa por contraria a dereito, debendo engadir dentro dos internos con dereito a asistenza sanitaria a asumir polo SERGAS os que resultan da certificación de 06.07.2017.

Non facemos declaración das custas.

Notifíquese ás partes e, no seu momento, devólvase o expediente administrativo á súa procedencia, con certificación desta resolución. Contra esta resolución teñen un recurso de casación ante a Sala Terceira do Tribunal Supremo. Devandito recurso haberá de prepararse ante a Sala de instancia no prazo de trinta días, contados desde o seguinte ao da notificación da resolución que se recorre, en escrito no que, dando cumprimento aos requisitos do artigo 89 da Lei Reguladora da Xurisdición Contencioso-Administrativa , tómese en consideración o disposto no punto III do Acordo da Sala de Goberno do Tribunal Supremo de data 20 de abril de 2016, sobre extensión máxima e outras condicións extrínsecas dos escritos procesuais referidos ao recurso de casación (B.Ou.E. do 6 de xullo de 2016).

Así o pronunciamos, mandamos e asinamos.

PUBLICACION. - A sentenza anterior foi lida e publicada o mesmo día da súa data, polo Ilmo. Sr. Maxistrado Relator D. FERNANDO FERNÁNDEZ LEICEAGA ao estar a celebrar audiencia pública a Sección 004 da Sala do Contencioso-Administrativo doTribunal Superior de Xustiza de Galicia. Dou fe. A CORUÑA, vinte e un de xuño dous mil dezasete.