Sentencia Contencioso-Administrativo Nº 98/2018, Tribunal Superior de Justicia de Galicia, Sala de lo Contencioso, Sección 4, Rec 15422/2017 de 07 de Marzo de 2018

Encabezamiento

T.S.X.GALICIA CON/AD SEC.4

A CORUÑA

SENTENCIA: 00098/2018

-Equipo/usuario: IL

Modelo: N11600

PLAZA GALICIA S/N

N.I.G:15030 33 3 2017 0001075

Procedimiento: PO PROCEDIMIENTO ORDINARIO 0015422 /2017 /

Sobre:ADMINISTRACION TRIBUTARIA Y FINANCIERA

De D./ña.ALUMINIOS CORTIZO SA

ABOGADOENRIQUE JOSE PANTIN ALVAREZ

PROCURADORD./Dª. MARIA PILAR CASTRO REY

ContraD./Dª. XUNTA SUPERIOR DE FACENDA

ABOGADOLETRADO DE LA COMUNIDAD

PROCURADOR D./Dª.

RELATOR: D. FERNANDO FERNÁNDEZ LEICEAGA

NO NOME DE EL-REI

A Sección 004 da Sala do Contencioso-Administrativo do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia pronunciou a

SENTENZA

Ilmos./as. Sres./as. D./Dª

JOSE MARIA GOMEZ E DIAZ CASTROVERDE-PTE

JUAN SELLES FERREIRO

FERNANDO FERNÁNDEZ LEICEAGA

MARIA DEL CARMEN NÚÑEZ FIAÑO

A CORUÑA, sete de marzo de dous mil dezaoito.

No recurso contencioso-administrativo que, co número 15422/2017, presentado por ALUMINIOS CORTIZO SA, representado polo procurador Sra. Castro Rey, dirixido polo letrado Dº. Pantín Álvarez, contra o acordo de 02.05.2017 da Xunta Superior de Facenda . É parte a Administración demandada a XUNTA SUPERIOR DE FACENDA, representado polo letrado da Xunta.

É relator o Ilmo. Sr. D. FERNANDO FERNÁNDEZ LEICEAGA.

Antecedentes

PRIMEIRO. -Admitiuse a trámite o recurso, e practicáronse as dilixencias oportunas, presentado o recorrente a súa demanda, na que solicitou que se acollera integramente o recurso.

SEGUNDO. -Conferido traslado á parte demandada, solicitouse a desestimación do recurso, de conformidade cos feitos e fundamentos de dereito consignados na contestación da demanda.

TERCEIRO.- Recibíndose o asunto a proba e declarado concluso o debate escrito, quedaron as actuacións sobre a mesa para resolver.

CUARTO. -Na sustanciación do recurso observáronse as prescricións legais, sendo a súa contía 7.751,10 EUROS.

Fundamentos

PRIMEIRO.-O acto que se recorre é o acordo de 02.05.2017 da Xunta Superior de facenda que rexeita a reclamación económico administrativa contra a resolucion 06/001/3 de determinación do canon de saneamento.

SEGUNDO.-O recurso baséase no incumprimento do trámite de audiencia para determinalo canon de saneamento, ben coma causa de nulidade de pleno dereito ou como causa de anulabilidade, e por infracción do art. 65 Lei 09/2010 .

O letrado da administración sostén que non se precisaba do trámite de audiencia ó tratarse da aplicación da DT2ª da lei 09/2010 e do Decreto 136/2012 e partir dos mesmo datos que deran lugar o antigo canon de saneamento.

Con carácter xeral podemos dicir que o principio audi alteram partem constitúe un principio xeral do Dereito presente na maioría dos ordenamentos xurídicos da nosa contorna. Proba innegable da súa transcendencia é o recoñecemento tanto europeo como internacional do que é acredor. No ámbito europeo, o artigo 41 da Carta dos Dereitos Fundamentais da Unión Europea consagra o dereito para ser oído como unha esixencia esencial para a consecución dunha boa administración. De feito, esta asunción impregnaba xa a actuación das institucións europeas mesmo con anterioridade, como demostra a Sentenza do Tribunal de Xustiza da Unión Europea ( TJUE) do 21 de novembro de 1991 ( TJCE 1991, 298) , na que o Tribunal cualificou expresamente o dereito para ser oído como unha manifestación específica do dereito a unha boa administración, referíndose a aquel como unha esixencia en virtude da cal a parte interesada pode «definir a súa postura e manifestar eficazmente o seu punto de vista sobre a importancia dos feitos».

Apoia esta concepción, igualmente, a Sentenza do TJUE do 6 de decembro de 1994, na que se sinalaba que «segundo xurisprudencia reiterada, o respecto do dereito de defensa en todo procedemento incoado contra unha persoa e que poida terminar nun acto que lle sexa lesivo constitúe un principio fundamental do Dereito comunitario e debe garantirse aínda cando non exista unha normativa relativa ao procedemento de que se trate (...). Devandito principio esixe que calquera persoa contra a que poida adoptarse unha decisión lesiva teña a posibilidade de expresar efectivamente o seu punto de vista sobre os elementos que a Comisión formule na súa contra para fundamentar a decisión controvertida».

O dereito para ser oído constitúe un dos principios máis antigos do Dereito Administrativo. Deste recoñecemento universal ha participado tradicionalmente tanto a nosa doutrina científica ( procesalista, administrativista e tributarista), como a xurisprudencia. Os procesalistas configúrano como un principio xurídico-natural, isto é, como un postulado elemental de xustiza que debe respectarse en todo proceso; en contraste cos principios xurídico-técnicos, que cambian en función de cal sexa o procedemento que se sustancie. Así mesmo, desde o plano administrativista concíbese como un trámite sine qua non , é dicir, sen o cal non cabe afirmar que exista un verdadeiro procedemento en sentido propio. E este carácter esencial, sen fisuras, é o que se proclama igualmente do trámite de audiencia no ordenamento xurídico-tributario.

O que acontece é que estas declaracións xerais teñen matices na súa aplicación practica e, en especial, a xurisprudencia recente do noso TS é reiterada e unánime no sentido de que a falta de audiencia do interesado non comporta a nulidade de pleno dereito do acto administrativo, senón, como moito, a sua anulabilidade.

Así o declara o Alto Tribunal, ao fío, entre outra, da súa Sentenza do 13 de outubro de 2000 ( RJ 2000, 7915) , onde sinala que «a falta dun trámite como o de audiencia, por esencial que poida reputarse, non supón por si mesma que se prescindiu total e absolutamente do procedemento legalmente establecido, (...), polo que non lle afecta, en principio, a causa de nulidade de pleno dereito prevista na letra e) do artigo 62 da Lei 30/1992 ». Antes ao contrario e, de acordo co previsto no artigo 48 da Lei 39/2015 (antigo artigo 63 da Lei 30/1992 ), tal omisión reconducirase pola vía da mera anulabilidad.

E conforme ó artigo 48 da Lei 39/2015 : «1. Son anulables os actos da Administración que incorran en calquera infracción do ordenamento xurídico, incluso a desviación de poder. 2. Con todo, o defecto de forma só determinará a anulabilidad cando o acto careza dos requisitos formais indispensables para alcanzar o seu fin ou dea lugar á indefensión dos interesados».

Polo tanto, a falta de trámite de audiencia unicamente supoñerá a anulabilidad do acto administrativo, basicamente, cando implique indefensión para o interesado. Así o interpretou noso TS de modo constante nos seus recentes pronunciamientos, entre os que cabe citar os recaídos o 26/04/2012 ( RJ 2012, 6287) , o 17/05/2012 ( RJ 2012, 6832) , o 19/11/2012 ( RJ 2013, 289) e o 25/01/2017 ( RJ 2017, 759) .

A indefensión, a súa vez, é interpretada pola xurisprudenza; así de acordo co TC, en procedementos desprovistos de carácter sancionador,«unha indefensión constitucionalmente relevante non ten lugar sempre que se vulneren calquera normas procesuais, senón só cando con esa vulneración aparéllanse consecuencias prácticas consistentes na privación do dereito de defensa e nun prexuízo real e efectivo dos intereses do afectado por ela».Para que exista indefensión determinante da anulabilidad do acto, é preciso que o interesado viuse imposibilitado de aducir en apoio dos seus intereses cantas razóns de feito e de dereito poida considerar pertinentes para iso. Ou o que é igual, a apreciación da indefensión non pivota sobre a pura omisión do trámite de audiencia, senón que é necesario que dese incumprimento orixínese un prexuízo para os dereitos de quen se viu privado de tal garantía; perda de dereitos que abonda con que sexa potencial( , a Sentenza do TS de 17/07/2007. Sala do contencioso- administrativo, Sección 2 .ª. Recurso de casación para a unificación de doutrina 296/2002 ( RJ 1997, 6872). A isto engadimos que é ó recorrente a quen lle corresponde acreditar a situación de indefensión material: a Sentenza do TS de 13/10/2000 ( RJ 2000, 7915) , ao afirmar no seu Fundamento xurídico quinto que:«No presente caso, tanto en vía administrativa (recurso de reposición) como en vía xudicial (demanda e conclusións) o interesado limitouse a esgrimir a falta de audiencia, pero sen nin sequera alegar que iso lle produciu unha indefensión substancial e menos especificar que alegacións ou probas puidese facer entón que non puidese utilizar despois. Como o actor non fixo alegación sobre este dato capital, habemos de concluír que a falta de audiencia constitúe neste caso concreto (...) un mero defecto non invalidante (...), sendo de responsabilidade súa a non utilización posterior das alegacións e probas oportunas, que estiveron plenamente á súa disposición».

Con este datos estarmos en condición de resolvela 1ª pretensión, e o debemos facer en sentido negativo: non concorre a causa de nulidade/anulabilidade pretendida.

Por unha banda é claro que prescindir do trámite de audiencia - segundo a xurisprudenza do TS- non é, en por si, causa de nulidade de pleno dereito.

A esto engadimos que, para o caso presente, tampouco é causa de anulabilidade ó non producir indefensión material.

Tal e coma, correctamente, indica o letrado da administración, aplicouselle a Aluminios Cortizo a DT 2ª.2 do Decreto 136/2012 .

Disposición transitoria segunda. Aplicación na modalidade de carga contaminante 1. Os suxeitos pasivos que á entrada en vigor deste decreto estean suxeitos ao canon de saneamento en función da contaminación producida poderán solicitar, no prazo de tres meses desde a entrada en vigor deste decreto, acollerse á modalidade de carga contaminante con mantemento das concentracións contaminantes vertidas tomadas como base na resolución vixente do canon de saneamento. Xunto con dita solicitude o contribuínte deberá achegar un informe analítico da vertedura relativo aos parámetros nitróxeno total e fósforo total. 2. Nos supostos do artigo 26.1 do Decreto 8/1999 , que á entrada en vigor deste decreto estean suxeitos ao canon de saneamento en función da contaminación producida, Augas de Galicia aplicará o canon da auga na modalidade de carga contaminante con mantemento das concentracións contaminantes vertidas tomadas como base na resolución vixente do canon de saneamento. Mentres Augas de Galicia non dispoña das concentracións vertidas de nitróxeno total e fósforo total, tomarase o valor de 0 mg/ l para estes parámetros para os efectos de determinar o tipo de gravame. Os importes liquidados serán regularizados por Augas de Galicia unha vez sexan determinadas as concentracións de nitróxeno total e fósforo total.

O recorrente non impugna - por vía indirecta- o Decreto nin nega que estea no suposto do art. 26.1, polo que, o canon de auga previsto determínase cos mesmos parámetros que o que viña satisfacendo Aluminios Cortizo, e para o caso concreto das concentracións de nitróxeno e fosforo partiu a administración do valor 0, polo que no se agravou a situación inicial do recorrente.

Falarmos, polo tanto, da determinación do canon de auga na modalidade de carga contaminante con datos xa coñecidos - e consentidos - polo recorrente, resultando o canon da aplicación destes á fórmula de cálculo polo que ningunha indefensión se lle causou por prescindir do trámite de audiencia.

A esto engadimos que non indica o recorrente en que tería mudado o resultado, é dicir, que datos podería subministrar que determinarían un canón diferente cando, polo demais, indica a propia resolución de Augas de Galiza a normativa prevé un recalculo condicionado á instalación de aparellos de medida (do volumen do auga ), unha medición do fosforo e nitróxeno,....

TERCEIRO.-Verbo da infraccion do art. 65.1 Lei 09/2010 que establece o prazo de un ano para a determinación do canon na modalidade de carga contaminante.

Figura no expediente que a resolución ditouse o 11.02.2013, con notificación de 20.02.2013 do que se deriva que non se incumpriu co prazo do ano antes aludido dado que a determinación do canon dependía do desenvolvemento regulamentario da lei e o Decreto 136/2012 é do mes de maio; en todo caso, o ano é para o desenvolvemento do expediente e neste caso o expediente incíciase e consúmase co ditadodo propio acordo de 11.02.2013.

CUARTO.-Non facemos declaración das custas ó existir dúbidas fundadas en dereito, de conformidade co disposto no artigo 139 da Lei Xurisdicional .

Por todo o exposto, en nome do Rey, pola autoridade que lle confire a Constitución, esta sala decidiu

Fallo

Que REXEITÁMOLO recurso contencioso-administrativo presentado por ALUMINIOS CORTIZO SA contra a resolución de 02.05.2017 da Xunta Superior de Facenda (exped. NUM000 ).

Non facemos declaración das custas.

Notifíquese ás partes e, no seu momento, devólvase o expediente administrativo á súa procedencia, con certificación desta resolución. Contra esta resolución teñen un recurso de casación ante a Sala Terceira do Tribunal Supremo. Devandito recurso haberá de prepararse ante a Sala de instancia no prazo de trinta días, contados desde o seguinte ao da notificación da resolución que se recorre, en escrito no que, dando cumprimento aos requisitos do artigo 89 da Lei Reguladora da Xurisdición Contencioso- Administrativa , tómese en consideración o disposto no punto III do Acordo da Sala de Goberno do Tribunal Supremo de data 20 de abril de 2016, sobre extensión máxima e outras condicións extrínsecas dos escritos procesuais referidos ao recurso de casación (B.Ou.E. do 6 de xullo de 2016).

Así o pronunciamos, mandamos e asinamos.

PUBLICACION. - A sentenza anterior foi lida e publicada o mesmo día da súa data, polo Ilmo. Sr. Maxistrado Relator D. FERNANDO FERNÁNDEZ LEICEAGA ao estar a celebrar audiencia pública a Sección 004 da Sala do Contencioso-Administrativo doTribunal Superior de Xustiza de Galicia. Dou fe. A CORUÑA, sete de marzo dous mil dezaoito.