Última revisión
10/07/2025
Sentencia Penal 89/2025 Audiencia Provincial Penal de Pontevedra nº 5, Rec. 169/2025 de 07 de marzo del 2025
GPT Iberley IA
Copiloto jurídico
Relacionados:
Tiempo de lectura: 37 min
Orden: Penal
Fecha: 07 de Marzo de 2025
Tribunal: Audiencia Provincial Penal nº 5
Ponente: MARCOS DIAZ PETEIRO
Nº de sentencia: 89/2025
Núm. Cendoj: 36057370052025100121
Núm. Ecli: ES:APPO:2025:1026
Núm. Roj: SAP PO 1026:2025
Encabezamiento
C/ PADRE FEIJOO Nº 1, VIGO
Teléfono: 986 817162-63
Correo electrónico: seccion5.ap.pontevedra@xustiza.gal
Equipo/usuario: E01
Modelo: 213100 SENTENCIA MODELO RP
N.I.G.: 36057 43 2 2023 0011162
Juzgado procedencia: XDO. DO PENAL N.2 de VIGO
Procedimiento de origen: PROCEDIMIENTO ABREVIADO 0000285 /2024
Delito: ACOSO LABORAL
Recurrente: Landelino
Procurador/a: D/Dª MARTA RODRIGUEZ COSTAS
Abogado/a: D/Dª ROSALIA NIETO SILVEIRA
Recurrido: MINISTERIO FISCAL, Diego
Procurador/a: D/Dª , JOSE FRANCISCO VAQUERO ALONSO
Abogado/a: D/Dª , FRANCISCO LUIS NOVOA PEREZ
==========================================================
==========================================================
En VIGO, a sete de marzo de dous mil vintecinco.
VISTO, por esta Sección 5 desta Audiencia Provincial na causa arriba referenciada, o recurso de apelación interposto polo Procurador MARTA RODRIGUEZ COSTAS, en representación de Landelino, contra Sentenza ditada no procedemento PA: 285/2024 do JDO. DO PENAL nº: 2; sendo parte nel, como apelante o mencionado recorrente, como apelado o MINISTERIO FISCAL, Diego, representado éste último polo Procurador JOSE FRANCISCO VAQUEIRO ALONSO e o Ministerio Fiscal, na representación que lle é propia, actuando como Relatora o/a Maxistrado/a Ilmo/a. Sr./a. MARCOS DIAZ PETEIRO.
Antecedentes
"Que debo ABSOLVER y ABSUELVO al acusado Diego del delito de acoso laboral y de lesiones por los que venía siendo acusado, con todos los pronunciamientos favorables inherentes a tal pronunciamiento, y declarando de oficio las costas."
E como Feitos Probados expresamente recóllense os da sentenza apelada:
"Se dirige la acusación frente a Diego, mayor de edad y de ignorados antecedentes penales, quien, desde noviembre de 2021 hasta la actualidad, viene prestando servicios con la categoría de encargado, para la empresa Vectaslia Mantenimiento, que había sido contratada para realizar en centro comercial Vialia de Vigo, labores de mantenimiento.
En fecha 19.11.2021 comenzó a trabajar Landelino; el acusado, que su encargado, y el denunciante mantuvieron desde el inicio una relación conflictiva.
Diego se dirigió en diferentes ocasiones (ocasiones que no se ha podido concretar) a Landelino utilizando un lenguaje soez, con expresiones tipo "me tienes hasta la polla", diciéndole "subnormal", "no vales para nada", "persona ingrata" e "inútil"
En enero de 2023, en el aparcamiento del centro comercial, se produjo un incidente entre acusado y denunciante, en el cual el encargo agarró al acusado por el pecho.
El 14 de agosto de 2023, cuando el acusado llegó a su puesto de trabajo, se encontró al acusado en un ordenador, discutieron, y se aproximó al rostro de Landelino y le dijo "que cojones haces aquí, me tienes hasta la polla" y pego un golpe en la mesa.
El acusado exige al denunciante que le reporte de forma diaria los trabajos que realiza.
Landelino acudió a su médico de cabecera en septiembre de 2023, que le pautó un antidepresivo y un ansiolítico, estando de baja laboral desde el 25.9.2023 hasta el 27.11.2023. Landelino sufrió trastorno ansioso-depresivo, para cuya sanidad precisó de tratamiento médico, tardando en curar 150 días, sin que se hubiera acreditado que fuere consecuencia de un delito de acoso laboral.
La empresa inició un expediente sancionador por infracción grave, suspendiendo al acusado de empleo y sueldo durante 21 días. La sanción fue anulada por el Juzgado de lo Social nº1 de Vigo; la sentencia es firme."
Hechos
Acéptanse os feitos probados da sentenza apelada que se dan por reproducidos.
Fundamentos
A representación procesual da acusación particular exercida por Landelino presentou recurso de apelación fronte á sentenza do xulgado do Penal número 2 de Vigo de 15 de outubro de 2024.
Dito recurso fundaméntase en: 1) indebida aplicación do artigo 701 LACRIM, ao permitir ao acusado declarar en último lugar e; 2) erro á hora de valorar practicada, por concorrer todos os elementos do delito de acoso laboral e de lesións.
O Ministerio Fiscal adheriuse ao recurso presentado interesando igualmente a revogación da sentenza e o ditado doutra condenatoria tal e como xa solicitara o Ministerio Fiscal á hora de elevar a definitivas as súas conclusión provisionais.
A defensa do acusados impugnou o recurso ao considerar que a Sentenza recorrida era axeitada a dereito, adheríndose á valoración da proba, así como aos razoamentos que efectuados na resolución xudicial, considerando que os feitos obxecto do xuízo nunca poderían ser considerados como constitutivos dun ilícito penal.
O recorrente alega, como primeiro motivo do seu recurso, que se vulnerou o artigo 701. 4º e 5º da LACRIM ao permitir ao acusado declarar en último lugar.
O motivo debe ser rexeitado.
A LACRIM non establece, en ningún dos seus preceptos a orde exacto en que deban practicarse as probas, a diferencia do que acontece coa Lei de Axuizamento Civil.
O artigo 802 LACRIM remite, para o desenvolvemento da vista, aos artigos 786 a 788 LACRIM. Non obstante, nestes non se establece ningunha orde na práctica da proba. O artigo 786.2 LACRIM unicamente sinala que o xuízo comezará coa lectura dos escritos de acusación e de defensa, e cunha quenda de intervencións para a proposición das cuestiones previas. O artigo 787 regula a conformidade e o 788 o desenvolvemento da vista, pero sen referirse a ningún tipo de orde na práctica dos medios de proba.
Debemos remitirnos ás normas do procedemento ordinario, supletorias consonte o artigo 758 LACRIM. A regulación do acto do xuízo para o procedemento ordinario arranca no artigo 688 LACRIM. Entre este precepto e o artigo 700 LACRIM regúlase a
Pero é máis, dita conformidade regúlase á marxe do propio xuízo. Boa mostra diso é que, no caso de que non exista dita "confesión", o artigo 701 LECRIM prevé que se dea comezo ao xuízo coa presentación do acusado, do feito e coa lectura dos escritos de acusación, para continuar coa práctica da proba. É dicir, a "confesión" regúlase como un engadido previo ao xuízo, pero distinto deste. Iso ten sentido porque a conformidade, precisamente, o que evita é o xuízo.
Agora ben, unha vez iniciado o xuízo, o parágrafo 4º do artigo 701 LACRIM sinala que
E sendo certo que os escritos de acusación adoitan reflexar como primeira proba a declaración do acusado, non cabe descoñecer que ese precepto non se refire nominalmente, máis que ás testemuñas, como proba a practicar. En todo caso, aínda dando por certo que son as partes as que elixen a orde da práctica da proba, non cabe descoñecer o contido do parágrafo 6º do artigo 701 LACRIM, que sinala que:
Agora ben, este precepto debe ter unha lectura constitucional, en termos de garantir o dereito de toda persoa a un xuízo con todas as garantías. Non pode interpretarse
Así, a hipótese que sostén a acusación debe fundarse en todos aqueles medios de proba, lícitos, que foran admitidos. As probas da acusación deben apuntalar o seu relato de feitos. Isto é, as
É certo que o acusado sempre conservaría o dereito á última palabra. O exercicio deste dereito permítelle matizar, explicar ou razoar algunha das cuestións que se dixeron no xuízo e sobre as que non tivo posibilidade de pronunciarse. Pero neste caso, as alegacións que podería levar a cabo quedan notablemente limitadas. Non pode equipararse unha declaración co dereito á última palabra.
En todo caso, ningunha lesión do procedemento nin dos dereitos da acusación se produce porque o acusado pida e declare en último lugar. Máis aínda, incluso se podería cualificar como un dereito que asiste.
Neste sentido, a STS 714/2023 establece -obiter dicta-
Esta Sala del Tribunal Supremo en Sentencia 750/2021 de 6 Oct. 2021, Rec. 21019/2019
Así as cousas, ningún dereito da acusación se vulnera porque o acusado declare en último lugar.
A posibilidade de revogar unha sentenza absolutoria por vía do recurso de apelación cando o fundamento deste é a indebida valoración da proba, especialmente tras a reforma operada pola lei 41/2015 é certamente limitada.
Unicamente sería posible no caso de irracionalidade por parte do xulgador na sentenza deste; entendendo irracionalidade non como mera discrepancia do tribunal ad quem, senón como verdadeira separación dos estándares da lóxica ou experiencia humana.
Tal e como dispón a Sentenza do Tribunal Supremo de 18 de maio de 2023,
Así, só baixo estes estándares, se podería analizar a decisión recorrida.
Pro neste caso, nin sequera é posible levar a cabo dita valoración. A única consecuencia de acoller un recurso fundamentado no erro da valoración probatoria non sería máis que a remisión ao xulgado de que ditou a Sentenza, e nunca o cambio da decisión absolutoria por outra de condena.
Tal petición determina, xa de por si, o rexeitamento do recurso.
Así, tras a reforma da LECRIM operada pola Lei 41/2015 de 5 de outubro, o artigo 790.2 in fineLECRIM dispón que
Á súa vez deuse nova redacción ao art. 792.2 LECRIM, que agora establece que
A partir desta reforma legal plasmouse a imposibilidade de modificar pronunciamentos absolutorios cando o fundamento da petición estriba na denuncia de que o xuíz ou Tribunal de instancia incorreu en errores relevantes transcendentes, en materia de apreciación, valoración ou motivación da proba sobre os feitos; o único que cabe por vía de recurso é a anulación da sentenza. Para elo, cómpre expresar no recurso a concorrencia de circunstancias que permitan, non xa a condena en segunda instancia -se o que se alega é a errónea valoración da proba-, senón a anulación da sentencia, e facelo nos termos normativamente previstos no art. 790.2 in fineLECRIM . E así o anuncia o Preámbulo da Lei 41/15 cando di que nesta tesitura o tribunal de apelación verá limitadas as súas facultades para declarar a nulidade da sentencia cando fora procedente.
Neste mesmo sentido pódense citar as SSAP de Tarragona núm. 338/2017 de 16 outubro, de Madrid núm. 723/2017 de 7 novembro, Illas Baleares núm. 127/2018 de 19 marzo ou Valencia núm. 53/2018 de 31 de xaneiro, criterio que xa se barallaba na STS 976/2013 de 30 de decembro e que se reiterou na posterior STS 363/2017 de 19 maio:
Así pois, o recurso debe ser rexeitado sen máis trámite, pois a petición dos recorrente non é o da nulidade senón o da substitución da sentenza absolutoria por outra de signo contrario.
En todo caso, e a maiores, en ningún momento se podería tachar como caprichosa, arbitraria ou contraria ás regras da lóxica ou da experiencia humana a resolución de instancia. Todo o contrario. Tras a lectura da Sentenza non podemos máis que concordar coa valoración efectuada pola xulgadora de instancia, á cal nos remitimos. A Sentenzas de instancia analiza de forma detallada porqué non existiu unha intención inicial de defraudar ou enganar aos querelantes
As fórmulas de valoración probatoria aplicadas polo xulgado do Penal nútrense de elementos de racionalidade socialmente admisibles. Os resultados permitiron á xulgadora descartar calquera tipo de engano no eido penal relevante na venda da finca e construción da vivenda.
A racionalidade acadada na sentenza recorrida impediría todo pronunciamento revisorio baseado nunha nova valoración da proba que reverta a decisión absolutoria.
Por todo o dito,
Fallo
Decláranse de oficio o pagamento das custas causadas nesta alzada.
Notifíquese ás partes facéndolles saber que contra esta Sentenza so caberá
Así por esta nosa Sentenza, a pronunciamos, mandamos e asinamos.
La difusión del texto de esta resolución a partes no interesadas en el proceso en el que ha sido dictada sólo podrá llevarse a cabo previa disociación de los datos de carácter personal que los mismos contuvieran y con pleno respeto al derecho a la intimidad, a los derechos de las personas que requieran un especial deber de tutelar o a la garantía del anonimato de las víctimas o perjudicados, cuando proceda.
Los datos personales incluidos en esta resolución no podrán ser cedidos, ni comunicados con fines contrarios a las leyes.
