Última revisión
01/07/2013
Sentencia Penal Nº 77/2013, Audiencia Provincial de Pontevedra, Sección 2, Rec 234/2013 de 19 de Marzo de 2013
nuevo
GPT Iberley IA
Copiloto jurídico
Texto
Relacionados:
Voces
Jurisprudencia
Prácticos
Formularios
Resoluciones
Temas
Legislación
Tiempo de lectura: 25 min
Orden: Penal
Fecha: 19 de Marzo de 2013
Tribunal: AP - Pontevedra
Nº de sentencia: 77/2013
Núm. Cendoj: 36038370022013100075
Resumen:
CALUMNIA
Encabezamiento
Resumen: CALUMNIA Idioma: Gallego AUD.PROVINCIAL SECCION N. 2 PONTEVEDRA SENTENCIA: 00077/2013 AUD.PROVINCIAL SECCION N. 2 de PONTEVEDRA Domicilio: ROSALIA DE CASTRO NÚM. 5 Telf: 986.80.51.19 Fax: 986.80.51.14 Modelo: 664250 N.I.G.: 36038 43 2 2011 0007101 RP ROLLO: APELACION PROCTO. ABREVIADO 0000234 /2013 J Juzgado procedencia: XDO. DO PENAL N.3 de PONTEVEDRA Procedimiento de origen: PROCEDIMIENTO ABREVIADO 0000306 /2011 RECURRENTE: Teodosio Procurador/a: PEDRO ANTONIO LÓPEZ LÓPEZ Letrado/a: CARLOS JORGE LUIS PALADINO PADIA RECURRIDO/A: Remedios Procurador/a: CARLOS VILA CRESPO Letrado/a: SONIA GULIAS TORREIRO SENTENZA NÚM. 77 MAXISTRADOS/AS: Ilmo. Sr. don José Juan Barreiro Prado, presidente Ilma. Sra. dona Rosa del Carmen Collazo Lugo Ilma. Sra. dona Rosario Cimadevila Cea PONTEVEDRA, dezanove de marzo de dous mil trece Visto pola Sección Segunda desta Audiencia Provincial, na causa instruída co número 306/11, o recurso de apelación interposto por Cesareo , representado polo procurador PEDRO A. LÓPEZ LÓPEZ e defendido polo letrado CARLOS PALADINO PADIA, contra a sentenza ditada polo Xulgado do Penal núm. 3 de Pontevedra. Constituíronse como partes o mencionado recorrente (acusado), e como apelado (acusación particular) Remedios , representada polo procurador CARLOS VILA CRESPO, e defendida pola letrada SONIA GULÍAS TORREIRO. Foi parte no procedimento, como responsable civil, LEREZ EDICIONES SL. Actuou como relator o maxistrado don José Juan Barreiro Prado.Antecedentes
Primeiro.- No acto do xuízo oral de referencia ditouse unha sentenza con data do cuxa parte dispositiva é do teor literal seguinte: 'Que debo CONDENAR Y CONDENO a Cesareo como autor penalmente responsable de un DELITO DE CALUMNIAS ya definido, sin la concurrencia de circunstancias modificativas de la responsabilidad criminal, a la pena de doce meses multa con una cuota diaria de seis euros con la responsabilidad personal subsidiaria del art. 53 del Código Penal en caso de impago, y a que en concepto de responsabilidad civil indemnice solidariamente con el Diario de Pontevedra a Remedios en 3.000 euros por los daños morales causados a la misma. Con imposición de costas'.E, como feitos probados , recóllense expresamente os da sentenza contra a que se apela: 'Probado y así se declara que el acusado Cesareo , mayor de edad, del que no constan antecedentes penales, con fecha ocho de marzo de dos mil siete interpuso querella contra su ex esposa, Remedios por maltrato a sus dos hijos, decretándose por el Juzgado el sobresimiento de la causa.
Con fecha veintiuno de noviembre de dos mil diez, el periódico Diario de Pontevedra publica en su portada el siguiente titular 'un Pontevedrés pedirá ayuda a Estraburgo para recuperar a sus hijos'. Dicha noticia venía ilustrada con una foto del acusado y su hijo menor de espaldas.
En las páginas dos y tres del mencionado periódico se publicaba una entrevista con el acusado en la que se señalaba 'nuevo caso de maltrato en el ámbito familiar'. En dicho reportaje se reflejaban afirmaciones tales como 'su madre les maltrataba desde que tenían dos años', 'en el Juzgado se falsearon las edades', 'pienso que la justicia en la ciudad ha actuado en connivencia con la maadre', 'los malos tratos físicos y psicológicos se han repetido durante todo este tiempo', 'les golpea siempre en la cara', 'le dio tres bofetadas a mi hijo, lo arrastró y sin siquiera limpiarle la sangre lo subió al autobús', 'se hizo con los ahorros y rompió el compromiso escrito de su puño y letra para vender el piso en el que viviamos, aparte de cuernos que tengo documentados'.
Además dicha entrevista se ilustra con un 'supuesto' dibujo hecho por su hijo en el que aparece la figura de un tiburón, explicando el acusado que representa a su ex mujer'.
Segundo.- Contra a devandita sentenza, a representación procesual do recorrente interpuxo un recurso de apelación, que formalizou expondo as alegacións que constan no seu escrito, o cal está unido ás actuacións.
Terceiro.- Logo de trasladarlle o escrito de formalización do recurso presentouse pola acusación particular escrito de impugnación baseándose en que a sentenza obxecto de recurso se axusta plenamente a dereito e solicitouse a súa confirmación.
Cuarto.- O xulgado do penal referido anteriormente remitiu a este Tribunal os autos orixinais con todos os escritos presentados para a sustanciación do recurso.
FEITOS PROBADOS Aceptamos e damos por reproducidos os feitos que se declaran probados na sentenza obxecto de recurso.
Fundamentos
Primeiro.- O acusado Cesareo foi condenado na instancia como autor responsable dun delito de calumnias, previsto e penado nos artigos 205 , 206 e 211 do Código penal . No recurso de apelación que formula contra a sentenza de instancia alega, ao abeiro do artigo 790.2 da Lei de axuizamento criminal , a vulneración do dereito á presunción de inocencia e a un proceso xusto sen dilacións indebidas con cita do artigo 24 da Constitución española . A acusación particular exercida por Remedios oponse a que acollamos a impugnación.Segundo.- Lembra o apelante que xa ao comezo da vista oral celebrada na instancia o día 8 de outubro de 2012 alegou a violación de dereitos fundamentais e, en primeiro lugar, o dereito a un debido proceso. O motivo era que o auto de apertura do xuízo oral do día 20 de outubro de 2011 se limitaba a remitirse ao que figuraba publicado no xornal Diario de Pontevedra . Porén, non é así.
O auto do 20 de outubro de 2011, pronunciado polo maxistrado xuíz do Xulgado de Instrución número 2 de Pontevedra , non se remite ao publicado no Diario de Pontevedra . Logo das correspondentes cualificacións da acusación particular e da fiscala ao abeiro dos artigos 780 e 781 da Lei de axuizamento criminal , o maxistrado xuíz procedeu do xeito indicado no artigo 783 do mesmo texto legal . Polo tanto, declarou a apertura do xuízo oral; tivo por formulada a acusación contra Cesareo polos delitos de calumnias e inxurias; ratificou a liberdade provisional do así acusado; requiriuno para a prestación dunha fianza por importe de 16000 ?; declarou como órgano competente o xulgado do penal de Pontevedra que corresponda por quenda; e acordou o seguimento dos trámites previstos no artigo 784.1 da Lei de axuizamento criminal . Así se fixo, e no escrito da representación e defensa do acusado no que se contestaban as acusacións formuladas (se se quere, no escrito de conclusións provisionais) tampouco consta a máis mínima alusión á suposta omisión das normas do procedemento, quebrantamento de forma, indefensión, etc.
Se cadra, podería considerarse que a alusión do apelante á resolución xudicial da que fala está trabucada. E que, en troques do auto de apertura do xuízo oral do 20 de outubro de 2011, ao que quería facer mención era ao auto do 5 de agosto de 2011, polo que se acorda a continuación das dilixencias polos trámites dos artigos 780 e seguintes da Lei de axuizamento criminal , isto é, o que se vén denominando auto de transformación en procedemento abreviado. Pero, aínda así, tampouco leva razón o apelante.
Pois ben, practicadas sen demora as dilixencias pertinentes, o xuíz adoptará mediante un auto algunha das resolucións previstas no artigo 779.1 da Lei de axuizamento criminal. Unha delas -a 4ª- consiste en que, se o feito constitúe un delito abranguido no artigo 757 do mesmo texto legal , se seguirá o procedemento ordenado no capítulo IV, do título II, do libro IV da Lei de axuizamento criminal. E a referida decisión deberá incluír a determinación dos feitos punibles e a identificación da persoa a quen se lle imputan, e non poderá adoptarse sen antes declarar o imputado nos termos previstos no artigo 775 tamén da LACrim .
Unha ben exhaustiva interpretación do así previsto no artigo 779.1.4ª da LACrim faina a recente STS 94/2010, do 10 de febreiro . Así: Constituye, pues, el hecho justiciable (en terminología de la Ley del Jurado), o los 'hechos punibles', en la dicción de este precepto relativo al ámbito del procedimiento abreviado, una relación sucinta de contenido fáctico -objetivo- y una determinación subjetiva: persona (o personas) imputadas. Desde siempre, este doble acotamiento ha servido para depurar la cosa juzgada en el ámbito del proceso penal, pues, a diferencia del civil, no lo constituye la denominada 'causa petendi', es decir, la calificación delictiva que quieran las partes acusadoras conferir en sus escritos de acusación, sobre la cual mantienen dichas partes acusadoras libertad para su pretendida tipificación, e incluso el Tribunal puede entrar por dicha vía, bien acudiendo al recurso de la homogeneidad del bien jurídico tutelado, sin vulnerar el principio acusatorio, apartándose en consecuencia del título imputado, o bien acudiendo a las previsiones, siempre excepcionales, de lo dispuesto en el art. 733 de la Ley de Enjuiciamiento Criminal .
También de esta forma lo ha entendido la jurisprudencia de esta Sala Casacional, confiriendo tal efecto al auto de transformación de las diligencias previas en abreviado, el cual abre la fase intermedia de este proceso penal. Y es que, como recuerda la STC 134/1986 , 'no hay indefensión si el condenado tuvo ocasión de defenderse de todos y cada uno de los elementos de hecho que componen el tipo de delito señalado en la sentencia'. Con la única limitación de mantener la identidad de hechos y de inculpados, la acusación, tanto la pública como las particulares, son libres de efectuar la traducción jurídico-penal que estimen más adecuada....».
Como dice la STS 1061/2007, de 13 de diciembre , la determinación del objeto del proceso constituye, sin la menor duda, una cuestión esencial del mismo. De ahí la importancia que, en el presente caso, ha de reconocerse a la interpretación de los artículos anteriormente citados, de modo especial al art. 779.1.4ª de la LECrim , en cuanto en el mismo se dispone que la correspondiente decisión del Juez de Instrucción deberá contener 'la determinación de los hechos punibles y la identificación de la persona a la que se le imputan'. Para ello, es fundamental examinar dichos preceptos en su contexto natural, que no es otro que el relativo a la regulación del procedimiento abreviado dentro de la Ley de Enjuiciamiento Criminal.
Dado, pues, que el artículo 779 pertenece a la fase de instrucción del proceso, a la que viene a dar término, parece oportuno poner de relieve que una de las funciones esenciales de dicha fase es la de determinar la legitimación pasiva en el proceso que debe llevarse a cabo mediante la previa imputación judicial (v. arts. 118 y 775 LECrim ); en efecto, desde la perspectiva del derecho fundamental de defensa, la jurisprudencia del Tribunal Constitucional ha puesto de manifiesto la necesidad de que, para que pueda acusarse a una persona en el proceso penal abreviado, es preciso que previamente, en la fase de instrucción, haya sido declarada judicialmente imputada, otorgándosele la posibilidad de participar en la fase instructora, 'de tal forma que la instrucción judicial ha de seguir asumiendo su clásica función de determinar la legitimación pasiva en el proceso penal( art. 299 LECrim )', y que, 'como consecuencia de lo anterior, nadie puede ser acusado por unos determinados, sin haber sido oído previamente sobre ellos por el Juez de Instrucción con anterioridad a la conclusión de las denominadas diligencias previas' (v. SSTC 135/1989 , 186/1990 y 128/1993 ).
En el mismo sentido, la jurisprudencia de la Sala Penal del Tribunal Supremo ha declarado que 'la información al sujeto pasivo del procedimiento penal acerca del objeto del mismo, en lo que pueda afectarle, constituye un elemento esencial para el ejercicio del derecho de defensa, tanto durante la instrucción como en el juicio, pero precisamente por ello tiene sus propios momentos y trámites procesales sobre la resolución que acuerda la conclusión de la instrucción y apertura de la fase intermedia. Dichos momentos son: 1º) En fase de instrucción, el traslado judicial de la imputación a la persona afectada, antes o en el momento de recibirle declaración como imputado, instruyéndole de sus derechos y facultándole para intervenir en la instrucción, pudiendo formular las alegaciones que estime oportunas para su defensa y solicitar cuantas diligencias estime pertinentes ( art. 118 LECrim ). Con ello se posibilita el ejercicio pleno del derecho de defensa, respecto de los hechos que han sido objeto de imputación judicial durante la instrucción del procedimiento.
2º) En la fase intermedia -ya en calidad de acusado y no de mero imputado- cuando se le da traslado de la acusación( art. 784 LECrim ), una vez que ha sido formulada ésta por quien debe hacerlo (las partes acusadoras y no el Juez de Instrucción), información que le faculta para ejercitar con plenitud su derecho de defensa cara al juicio oral, formulando su calificación alternativa y planteando los medios de prueba que estime pertinentes (v., por todas, STS de 9 de octubre de 2000 )'.
Y termina señalando, por tanto, hemos de concluir, que cuando el Juez de Instrucción acuerda la conclusión de las diligencias previas y su transformación en procedimiento abreviado, conforme a lo previsto en el art. 779.1.4ª de la LECrim , lo hace en función de los hechos que han sido objeto de imputación, es decir, sobre los que ha girado la instrucción de las diligencias previas, por lo que los mismos son perfectamente conocidos por el inculpado.
Igualmente la STS 179/2007, de 7 de marzo , declara que el auto de transformación vincula a las partes en cuanto a los hechos imputados y en las personas responsables, pero no en las calificaciones jurídicas que el Juez formule, por cuanto el auto de transformación de las diligencias previas en procedimiento abreviado no tiene por finalidad y naturaleza la función acusatoria del Ministerio Fiscal y del resto de las acusaciones de modo que la ausencia de determinación expresa de un delito en dicho auto no impide que pueda ser objeto de acusación, siempre que del hecho estuviese imputado cuando el acusado prestó su declaración y pudiera solicitar las oportunas diligencias sobre el mismo( STS 1532/2000, de 9 de octubre ).
En suma, la expresión 'hechos punibles' ha de tener el contenido fáctico que al expresado precepto (art. 779.1.4ª) ha querido conferir el legislador, y no puede ser otro que una relación sucinta de hechos, al modo cómo el auto de procesamiento configura el ordinario ( art. 384). La interpretación contraria, esto es, partiendo de que el legislador ordena delimitar el objeto del proceso penal mediante una relación sucinta de hechos justiciables, que luego no han de ser respetados por las acusaciones, carecería de cualquier sentido. Y qué duda cabe que tales hechos están bajo el control judicial. Es decir, el objeto del proceso penal no es absolutamente libre para las acusaciones, sino que el juez controla, en nuestro sistema jurídico, aquello que va a ser materia de enjuiciamiento penal, tanto para evitar acusaciones sorpresivas, como para delimitar los aspectos fácticos de las imputaciones que considere procedentes (de ahí, las posibilidades de sobreseimiento que al juez se otorgan). Y tal control judicial, está sujeto al oportuno recurso de apelación, posibilidad abierta al auto de transformación del procedimiento en abreviado, del que carece, sin embargo, el auto de apertura del juicio oral, en aquellos aspectos que impulsan la continuación del mismo. Por lo demás, es razonable que si en el auto de apertura del juicio oral, el juez puede cerrar el proceso a determinados hechos, mediante el expediente del sobreseimiento provisional o definitivo (art. 783.1), con mayor razón en esta fase previa de imputación.
A teor de todo o anterior, a información ao suxeito pasivo do procedemento penal verbo do obxecto do mesmo no que o pode afectar, como algo fundamental para o seu dereito de defensa, cúmprese non só cando o auto de transformación en procedemento abreviado reflicte un pormenorizado relato fáctico dos feitos imputables, senón tamén cando, de seren sinxelos e perfectamente comprensibles polo imputado, se realiza unha remisión (á denuncia, querela, soporte documental, etc.). E este é o caso que nos ocupa, no que o maxistrado xuíz que pronunciou o auto de transformación en procedemento abreviado reflicte como feitos punibles os seguintes: Que Cesareo , realizou declaracións ao xornal Diario de Pontevedra atentatorias contra o honor de Remedios , imputándolle condutas que poderían constituír delito de ter sido certas, remitíndonos en canto ás expresións á totalidade do artigo que publicou ese xornal o día 21 de novembro de 2010 (consta como documento número 11 das actuacións, engadimos nós agora).
Por último, debemos salientar que nin tan sequera daquela a representación e defensa do acusado impugnou, por este ou outro motivo, o referido auto do 5 de agosto de 2011.
Terceiro.- Outra das cuestións que suscita o apelante no seu recurso é que no intento de celebración de xuízo oral que se levou a cabo o 27 de febreiro de 2012 non estivo presente o acusado, malia así facerse constar na correspondente acta. Esta alegación mesmo podería levar implícita a imputación dun ilícito penal á secretaria do Xulgado a quo, do que aquí só nos encargamos de deixar constancia.
En todo caso, comprobamos que na amentada acta do xuízo oral se fan constar como presentes a maxistrada xuíza, a propia secretaria, a fiscala, o acusado Cesareo , representado polo procurador Pedro Antonio López López e asistido pola avogada María Jesús Salgueiro Corrales, e a avogada da acusación particular. Ao remate da acta figuran catro sinaturas e por ningures consta a formulación de rectificacións ( artigo 743 da Lei de axuizamento criminal ).
Na mesma acta tamén consta que a maxistrada xuíza a quo puxo de manifesto que no auto de apertura de xuízo oral non se mencionara o responsable civil Diario de Pontevedra . E en tal proceder semella que o apelante ve unha inxerencia que, por certo, non dá aclarado en que podía prexudicalo. Se a maxistrada xuíza considerou que, no relativo á responsabilidade civil do medio de comunicación que soportaba as manifestacións do acusado, nada se acordara no auto de apertura de xuízo oral, non podía facer outra cousa que poñer de manifesto tal circunstancia ás partes por se querían efectuar algunha manifestación verbo disto.
A tese que suscitou foi se a acusación particular retiraba a súa solicitude de condena solidaria do amentado medio de comunicación escrito e, xa que logo, se seguía co xuízo oral; ou se, pola contra, se devolvía a causa ao Xulgado de Instrución. A acusación particular optou por esta última solución e a maxistrada xuíza a quo así o acordou con remisión das actuacións ao Xulgado de Instrución para que se resolvese verbo da apertura do xuízo oral contra o Diario de Pontevedra como responsable civil. É certo que a defensa do acusado se opuxo á suspensión da vista por tal motivo (sería que entón si que estaba presente o agora apelante); mais, acordada aquela pola maxistrada xuíza a quo, a formalidade da formulación da súa correspondente protesta non consta por ningures. Con todo, e á marxe da demora da celebración da vista oral, non dá explicado o apelante en que máis podería prexudicalo ou causarlle indefensión tal acordo.
O día 14 de marzo de 2012 o maxistrado xuíz do Xulgado de Instrución número 4 de Pontevedra pronunciou un auto polo que tamén se decretaba a apertura do xuízo oral conta o Diario de Pontevedra, na súa condición de responsable civil polos delitos de calumnias e inxurias e os inherentes pronunciamentos relativos á amentada condición. E tamén ataca esta resolución o apelante no seu recurso, cando non era máis que unha consecuencia obrigada do acordado polo devandito organismo encargado do axuizamento dos feitos. Que antes o xulgado de instrución pronunciase outro auto o 10 de marzo de 2012, polo que, ao abeiro do artigo 267 da Lei orgánica do poder xudicial , se anunciase que se ía completar o auto de apertura de xuízo oral para darlle entrada ao referido responsable civil, non fixo máis que introducir máis garantías aínda nun procedemento carente da máis mínima eiva.
Deseguido o apelante menciona no seu recurso as que considera unha serie de infraccións formais (que non materiais con efectiva indefensión). Porén, non tira ningunha consecuencia delas nin solicita a que, entón, sería a lóxica petición da nulidade de actuacións. Con todo, ningunha das cuestións que alega en tal sentido poden prosperar.
Así, o feito de que a acusación particular e a Fiscalía demorasen a presentación dos seus respectivos escritos de acusación podería dar lugar á adopción en tal intre de determinadas medidas ( artigo 781.3 da Lei de axuizamento criminal ), e incluso aproveitar para a defensa logo alegar esta circunstancia como atenuación da súa responsabilidade criminal ( art. 21.6ª do Código penal ), pero nada máis. Os detalles dunha conciliación previa que rematou sen efecto pola non comparecencia do agora apelante, e a nova celebración doutra coa súa intervención e sen avinza, non fan máis que poñer de relevo a corrección do procedemento e a emenda de calquera indicio de indefensión do acusado.
A intervención prevista no artigo 786.2 da Lei de axuizamento criminal que efectuou a defensa do acusado foi contestada en tal intre pola maxistrada xuíza a quo con independencia do desacordo que respecto de tal decisión amosa o apelante. As probas que no mesmo momento achegou despois foron unidas ás actuacións, polo que non albiscamos onde pode situarse a suposta indefensión. E as intervencións que tivo a maxistrada xuíza a quo na dirección do xuízo oral obedecen á súa obrigación de impedir as discusións impertinentes que non conduzan ao esclarecemento da verdade ( artigo 683 da Lei de axuizamento criminal ), á marxe das protestas que a parte que considere vulnerado o seu dereito de defensa pode facer constar.
Cuarto.- A calumnia definíase antes no Código penal como a falsa imputación dun delito dos que daban lugar a un procedemento de oficio ( artigo 453 do Código penal ). Agora, no Código penal vixente, defínese como a imputación dun delito feita con coñecemento da súa falsidade ou temerario desprezo cara á verdade (artigo 205). A descrición típica actual configura o delito de calumnias como unha infracción eminentemente dolosa, xa sexa na forma de dolo directo -coñecemento da falsidade da imputación- ou na modalidade de dolo eventual -temerario desprezo cara á verdade-, que esgota o tipo subxectivo, sen necesidade de esixir un animus difamandi que necesariamente está xa abranguido polo dolo.
Neste mesmo sentido a STS do 12 de decembro de 2012 (ROJ: STS 8727/2012 ) sinala o seguinte: Con la vigencia del CP de 1995, la redacción del art. 205 del CP ('es calumnia la imputación de un delito hecha con conocimiento de su falsedad o temerario desprecio hacia la verdad') ha traído consigo una práctica unanimidad doctrinal que excluye la exigencia de un elemento subjetivo que vaya más allá del dolo exigido por la figura. Y este entendimiento del tipo subjetivo ha tenido también acogida en algunas resoluciones que de forma directa, al enumerar los elementos del delito, excluyen en el análisis del tipo subjetivo el animus difamandi . Es el caso del ATS 9 septiembre 2009 -recaído en la causa especial núm. 67/2004-. En él puede leerse: '...en primer lugar es preciso que se haya realizado la imputación de un delito. Por tal hay que entender acusar, atribuir, achacar o cargar en cuenta de otro la comisión de un hecho delictivo. En segundo lugar, la acusación ha de ser concreta y terminante, de manera que, como ha dicho esta Sala «no bastan atribuciones genéricas, vagas o analógicas, sino que han de recaer sobre un hecho inequívoco, concreto y determinado, preciso en su significación y catalogable criminalmente», añadiendo, «lejos de la simple sospecha o débil conjetura, debiendo contener la falsa asignación los elementos requeridos para la definición del delito atribuido, según su descripción típica, aunque sin necesidad de una calificación jurídica por parte del autor» ( STS núm. 856/1997, 14 de junio ). Y, en tercer lugar, desde el punto de vista subjetivo, la imputación ha de hacerse con conocimiento de su falsedad o con temerario desprecio hacia la verdad'. En la misma línea, aunque de forma implícita, otras resoluciones excluyen en el análisis del tipo subjetivo la exigencia de ese especial propósito de difamar al ofendido (cfr. STS 192/2001, 14 de febrero ).
En atención a esta doutrina e xurisprudencia non cabe dúbida de que os feitos declarados probados pola sentenza contra a que se apela son constitutivos do amentado delito de calumnias.
Despois da formulación por parte do acusado Cesareo dunha querela contra a súa ex-esposa Remedios , por supostos malos tratos aos seus fillos e, logo de constarlle o seu sobresemento e arquivo, o Diario de Pontevedra do 21 de novembro de 2010 publicou unha entrevista co acusado. Na portada do xornal, como pé dunha fotografía do acusado e do seu fillo de costas, reflectíase: 'Un pontevedrés pedirá ayuda en Estrasburgo para recuperar a sus hijos'. E nas seguintes páxinas dúas e tres do xornal reflectíanse expresións do seguinte teor: 'Nuevo caso de maltrato en el ámbito familiar'; 'su madre les maltrata desde que tenían dos años'; 'en el Juzgado se falsearon las edades'; 'pienso que la justicia en la ciudad ha actuado en connivencia con la madre'; 'los malos tratos físicos y psicológicos se han repetido durante este tiempo'; 'les golpea siempre en la cara'; 'le dio tres bofetadas a mi hijo, lo arrastró y sin siquiera limpiarle la sangre lo subió al autobús'; 'se hizo con los ahorros y rompió el compromiso escrito de su puño y letra para vender el piso en el que vivíamos, aparte de cuernos que tengo documentados'. E, como complemento, publicábase un debuxo feito, supostamente, polo fillo do acusado no que aparecía unha quenlla que, segundo o agora apelante, quería representar a súa ex-esposa.
Como se pode comprobar, non se trata dunha expresión illada ou irreflexiva, senón toda unha morea de circunstancias das que o lector menos avezado tira dun xeito ben doado que quen as pronuncia se está a referir a que a nai do menor maltrataba, física e psicoloxicamente, o neno. Incluso apunta a amaños e confabulacións na súa contra no relativo ás decisións xudiciais. É dicir, non se limita a referir e relatar feitos por el vividos ou narrados polo seu fillo con maior ou menor constancia documental nas actuacións, senón que, a sabendas de que a querela por el formulada xa fora sobresida e arquivada, adrede lle apón a súa ex-muller a condición de maltratadora do seu propio fillo a través dun medio de comunicación escrita con notoria difusión nesta cidade de Pontevedra e na súa provincia, á marxe do seu acceso actual a través doutras vías. Semella que a satisfacción que non obtivo no eido xudicial quixo compensala do xeito indicado, insinuando, de paso, anomalías no seo da Administración de xustiza no seu concreto caso. Daquela, o acusado non merecía outro reproche penal que o que xa do referido xeito lle foi efectuado na instancia.
Por último, e en canto á cota diaria de doce euros para a pena de multa imposta, non obedece senón a un amplo e consolidado criterio xurisprudencial. O artigo 50.5 do Código penal sinala que os tribunais fixarán na sentenza o importe das cotas diarias tendo en conta para isto exclusivamente a situación económica do reo, deducida do seu patrimonio, ingresos, obrigacións, cargas familiares e demais circunstancias persoais. E a STS 480/2009, do 22 de maio , con cita, entre outras, da anterior do 11 de xullo de 2001, subliñaba: Como señala la sentencia núm. 175/2001, de 12 de febrero , con ello no se quiere significar que los Tribunales deban efectuar una inquisición exhaustiva de todos los factores directos o indirectos que pueden afectar a las disponibilidades económicas del acusado, lo que resulta imposible y es, además, desproporcionado, sino únicamente que deben tomar en consideración aquellos datos esenciales que permitan efectuar una razonable ponderación de la cuantía proporcionada de la multa que haya de imponerse.
La insuficiencia de estos datos no debe llevar automáticamente y con carácter generalizado a la imposición de la pena de multa con una cuota diaria cifrada en su umbral mínimo absoluto (200 ptas.), como pretende el recurrente, a no ser que lo que en realidad se pretenda es vaciar de contenido el sistema de penas establecido por el Poder Legislativo en el Nuevo Código Penal convirtiendo la pena de multa por el sistema legal de días-multa en algo meramente simbólico, en el que el contenido efectivo de las penas impuestas por hechos tipificados en el Código Penal acabe resultando inferior a las sanciones impuestas por infracciones administrativas similares, que tienen menor entidad que las penales, como señalaba la sentencia de esta Sala de 7 de julio de 1999 .
Ha de tenerse en cuenta que el reducido nivel mínimo de la pena de multa en el CP. debe quedar reservado para casos extremos de indigencia o miseria, por lo que en casos ordinarios en que no concurren, dichas circunstancias extremas resulta adecuada la imposición de una cuota prudencial situada en el tramo inferior, como sucede en el caso actual con la cuota diaria de 30 euros (5.000 ptas).
Comprenderase así que a fixación actual por parte dos tribunais de cotas diarias de 6, 10 ou 12 ?, como na presente causa, está totalmente xustificada e, xa que logo, non é susceptible de revisión.
Quinto.- As custas da presente alzada impoñémosllas á parte apelante por mor do rexeitamento do seu recurso.
Vistos os artigos de xeral e pertinente aplicación,
Fallo
Que debemos desestimar o recurso de apelación interposto pola representación procesual de Cesareo , contra a sentenza ditada con data do 8 de outubro de 2012, no procedimento abreviado núm. 306/11, polo Xulgado do Penal núm. 3 de Pontevedra , e confirmar esta sentenza, con imposición das custas desta alzada á parte recorrente.A presente resolución é firme e contra ela non cabe recurso ningún.
Devólvanse as actuacións ao xulgado de procedencia cun testemuño desta resolución.
Así o pronunciamos, mandamos e asinamos, mediante esta sentenza, da que se levará certificación ao rolo de sala e que se anotará nos rexistros correspondentes.
PUBLICACIÓN.- A anterior sentenza foi lida e publicada no día da data, polo maxistrado don José Juan Barreiro Prado, durante a audiencia pública. Dou fe.
