Sentencia Social 2292/2025 Tribunal Superior de Justicia de Galicia . Sala de lo Social, Rec. 338/2025 de 25 de abril del 2025

PRIMEIRO. Motivo do art. 193 c) LRXS

A empresa demandada recorre ao abeiro do art. 193 c) LRXS. En tal motivo de recurso, alega a infracción dos artigos 15 e 18 CE. Cita tamén sentenzas de tribunais superiores e de xulgados, que non teñen a consideración de xurisprudencia co art. 1.6 do Código civil.

Alega que non se vulnerou o dereito á integridade física e moral da parte demandante, e tampouco o seu dereito á honra. Recoñece que a traballadora recibiu correos electrónicos estando en incapacidade temporal, ben no seu primeiro día, ou ben con posterioridade, como parte dun fío creado anteriormente e cuxo contido ía dirixido a outras persoas. Ademais manifesta que non se lle pediu unha resposta inmediata aos correos electrónicos.

Por iso solicita a revogación da sentenza de instancia e o rexeitamento da demanda no seu día interposta.

A traballadora demandante e tamén o Ministerio fiscal, nas súas impugnacións, solicitan o rexeitamento do recurso, por non existir a infracción alegada.

Imos acoller só en parte o recurso, consonte os seguintes argumentos:

1. O dereito á desconexión dixital está regulado no art. 88 da LO 3/2018, o cal sinala:

Art. 88 "Derecho a la desconexión digital en el ámbito laboral.

1. Los trabajadores y los empleados públicos tendrán derecho a la desconexión digital a fin de garantizar, fuera del tiempo de trabajo legal o convencionalmente establecido, el respeto de su tiempo de descanso, permisos y vacaciones, así como de su intimidad personal y familiar.

2. Las modalidades de ejercicio de este derecho atenderán a la naturaleza y objeto de la relación laboral, potenciarán el derecho a la conciliación de la actividad laboral y la vida personal y familiar y se sujetarán a lo establecido en la negociación colectiva o, en su defecto, a lo acordado entre la empresa y los representantes de los trabajadores.

3. El empleador, previa audiencia de los representantes de los trabajadores, elaborará una política interna dirigida a trabajadores, incluidos los que ocupen puestos directivos, en la que definirán las modalidades de ejercicio del derecho a la desconexión y las acciones de formación y de sensibilización del personal sobre un uso razonable de las herramientas tecnológicas que evite el riesgo de fatiga informática. En particular, se preservará el derecho a la desconexión digital en los supuestos de realización total o parcial del trabajo a distancia así como en el domicilio del empleado vinculado al uso con fines laborales de herramientas tecnológicas."

2. A sentenza do TSX de Galicia do 4 de marzo de 2024, rec. 5647/2023, sinalou que o dereito á desconexión dixital" está vinculado, no solo al derecho del trabajador a no responder a las comunicaciones del empresario o de terceros, sino también al deber de abstención de la empresa a no ponerse en contacto con el trabajador".

Con outras palabras, o dereito á desconexión dixital esixe que non se reciban comunicacións da empresa fóra do tempo de traballo. Polo tanto, non se cumpre con ese dereito polo feito de que a persoa traballadora non teña a obriga de responder as comunicacións recibidas fóra do tempo de traballo de xeito máis ou menos inmediato.

Neste senso, o dereito á desconexión dixital leva consigo, por regra xeral, unha obriga por parte do empregador, e das persoas dependentes ou vinculadas, de abstención nas comunicacións de orde laboral ou vinculadas coa prestación de servizos fóra do tempo de traballo.

3. No presente caso ademais o dereito á desconexión dixital está vinculado co dereito fundamental á integridade moral, "mediante el cual se protege la inviolabilidad de la persona, no sólo contra ataques dirigidos a lesionar su cuerpo o espíritu, sino también contra toda clase de intervención en esos bienes que carezca del consentimiento de su titular"( SSTC núm. 120/1990 e núm. 207/1996, e art. 15 CE) , pois a persoa traballadora recibiu correos electrónicos por parte de persoal da empresa estando en situación de incapacidade temporal -punto non controvertido, FFPP 7º e 9º, e FX quinto e quinto bis, con valor de feito probado-.

Existen indicios de vulneración da integridade moral da parte, en tanto que a empresa non foi garante do seu dereito á desconexión dixital cando estaba fóra do seu tempo de traballo, posto que o contrato estaba en suspenso pola incapacidade temporal. A maior abastanza a causa da incapacidade temporal era un trastorno de ansiedade (FP 6º), e, polo tanto, unha doenza psíquica, o cal agrava a inxerencia no dereito á integridade moral, á vista da intranquilidade que supón recibir correos da empresa durante esa situación de incapacidade temporal.

Esa actuación da empresa, incumprindo a obriga de desconexión dixital no caso dunha traballadora en situación de incapacidade temporal, atenta contra a integridade moral, pois cousifica á persoa traballadora e atenta contra a súa dignidade, ao pretender a empresa que a traballadora estea ao seu dispor en calquera momento da súa vida, incluída unha situación de incapacidade temporal, para atender ou polo menos recibir as comunicacións da empresa. Todo o cal impide o libre desenvolvemento da personalidade sen inxerencias carentes de xustificación fóra dos estritos límites do tempo de traballo, e dificulta o exercicio do ámbito de intimidade propio da vida persoal e familiar e dos dereitos de conciliación aos que se refire o art. 88 da LO 3/2018.

Existindo indicios da vulneración do art. 15 CE, é á empresa á que lle corresponde a carga de probar unha xustificación para a súa conduta, nos termos dos arts. 181.2 e 96.1 LRXS. Pero a empresa non probou a necesidade desas comunicacións. Amais tampouco probou que non fose posible adoptar medidas técnicas para evitar que a demandante recibise eses correos electrónicos, os cales non se circunscribiron ao momento inicial da incapacidade temporal. Xa que logo, vulnerouse o dereito fundamental á integridade moral da traballadora, pois recibiu correos electrónicos durante a súa incapacidade temporal sen que a empresa respectara o seu dereito á desconexión dixital.

4. Acollemos en parte o recurso, pois se ben a vulneración do dereito á integridade moral é clara de acordo co exposto, non existen indicios da vulneración da integridade física en senso estrito ( art. 15 CE) , nin do dereito á honra ( art. 18.1 CE) , tamén apreciadas na instancia.

En canto ao dereito á integridade física ningunha afectación ou risco significativo consta á vista dos feitos probados. En canto ao dereito á honra, tampouco expresa a sentenza de instancia que existise unha "divulgación de cualesquiera expresiones o hechos concernientes a una persona que la difamen o hagan desmerecer en la consideración ajena o que afecten negativamente a su reputación y buen nombre"( STC núm. 223/1992, en relación co art. 18.1 CE, e co art. 7.3 y 7 LO 1/1982).

5. Polo demais, mantemos a condena ao aboamento da indemnización por danos de 1500 euros, á vista da vulneración do dereito á integridade moral, e dado que os feitos constatados na instancia non foron desvirtuados en suplicación máis ala da concreción dos dereitos fundamentais afectados. Ademais, é importante salientar que o envío dos correos electrónicos foi reiterado, e que o importe da indemnización fixada na instancia é xa dunha contía non moi elevada e non discutida de xeito expreso en suplicación.

SEGUNDO. Custas, depósito e consignación

En canto ao recurso, acollido en parte non procede condenar a parte recorrente ao pagamento das custas -arts. 235.1 LRXS?.

Ademais, co art. 204. 1 e 4 LRXS e acollido en parte o recurso de suplicación, imos devolver o depósito para recorrer, unha vez esta sentenza sexa firme (art. 203.3 LRXS).

Por outra banda, confirmado o pronunciamento de condena acórdase a perda das consignacións ás que se lles dará o destino que corresponda cando esta resolución sexa firme (arts. 203.2 e 204.1 LRXS), pois a condena ao aboamento da indemnización é confirmada en suplicación.