Sentencia Administrativo ...io de 2015

Última revisión
01/02/2016

Sentencia Administrativo Nº 368/2015, Tribunal Superior de Justicia de Galicia, Sala de lo Contencioso, Sección 4, Rec 15641/2014 de 16 de Julio de 2015

nuevo

GPT Iberley IA

Copiloto jurídico

Relacionados:

Tiempo de lectura: 13 min

Orden: Administrativo

Fecha: 16 de Julio de 2015

Tribunal: TSJ Galicia

Ponente: GOMEZ Y DIAZ-CASTROVERDE, JOSE MARIA

Nº de sentencia: 368/2015

Núm. Cendoj: 15030330042015100342

Resumen:
ADMINISTRACION TRIBUTARIA Y FINANCIERA

Encabezamiento

T.S.X.GALICIA CON/AD SEC.4

A CORUÑA

SENTENCIA: 00368/2015

-N11600

PLAZA GALICIA S/N

N.I.G:15030 33 3 2014 0001508

Procedimiento: PO PROCEDIMIENTO ORDINARIO 0015641 /2014 /

Sobre:ADMINISTRACION TRIBUTARIA Y FINANCIERA

De D./ña.CONSELLERIA DE FACENDA

LETRADOLETRADO COMUNIDAD

PROCURADOR D./Dª.

ContraD./Dª. TRIBUNAL ECONOMICO-ADMINISTRATIVO REGIONAL DE GALICIA, Benita

LETRADOABOGADO DEL ESTADO, RAMON CASTRO RODRIGUEZ

PROCURADORD./Dª. , MARIA LUISA PANDO CARACENA

PONENTE: D. JOSE MARIA GOMEZ Y DIAZ CASTROVERDE

EN NOMBRE DEL REY

La Sección 004 de la Sala de lo Contencioso-Administrativo del Tribunal Superior de Justicia de Galicia ha pronunciado la

SENTENCIA

Ilmos./as. Sres./as. D./Dª

JOSE MARIA GOMEZ Y DIAZ CASTROVERDE

FERNANDO FERNANDEZ LEICEAGA

MARIA DOLORES RIVERA FRADE

MARIA DEL CARMEN NUÑEZ FIAÑO

A CORUÑA, dieciséis de julio de dos mil quince.

En el recurso contencioso-administrativo que, con el número 15641/2014, pende de resolución ante esta Sala, interpuesto por CONSELLERIA DE FACENDA, representada por el letrado COMUNIDAD (SERVICIO PROVINCIAL), contra ACUERDO DEL TRIBUNAL ECONOMICO- ADMINISTRATIVO REGIONAL DE GALICIA DE FECHA 30/9/14.IMPUESTO SUCESIONES Y DONACIONES EXPEDIENTE NUM000 . Es parte la Administración demandada el TRIBUNAL ECONOMICO-ADMINISTRATIVO REGIONAL DE GALICIA, representado por el ABOGADO DEL ESTADO y la codemandada Benita representada por la procuradora Mª LUISA PANDO CARACENA dirigida por el letrado RAMON CASTRO RODRIGUEZ.

Es ponente el Ilmo. Sr. D. JOSE MARIA GOMEZ Y DIAZ CASTROVERDE.

Antecedentes

PRIMERO.-Admitido a trámite el presente recurso contencioso-administrativo, se practicaron las diligencias oportunas y, recibido el expediente, se dio traslado del mismo a la parte recurrente para deducir la oportuna demanda, lo que se hizo a medio de escrito en el que, en síntesis, tras exponer los hechos y fundamentos de Derecho que se estimaron pertinentes, se acabó suplicando que se dictase sentencia declarando no ajustada a Derecho la resolución impugnada en este procedimiento.

SEGUNDO.-Conferido traslado a la parte demandada, se solicitó la desestimación del recurso, de conformidad con los hechos y fundamentos de Derecho consignados en la contestación de la demanda.

TERCERO.-No habiéndose recibido el asunto a prueba y declarado concluso el debate escrito, quedaron las actuaciones sobre la mesa para resolver.

CUARTO.-En la sustanciación del recurso se han observado las prescripciones legales, siendo la cuantía del mismo de 3.249,86 euros.


Fundamentos

PRIMERO.-El presente recurso jurisdiccional lo dirige la representación procesal de la XUNTA DE GALICIA (CONSELLERÍA DE FACENDA) contra el acuerdo del Tribunal Económico-Administrativo Regional de Galicia de fecha 30 de septiembre de 2014, dictado en la reclamación NUM000 , sobre liquidación en concepto de Impuesto sobre Sucesiones y Donaciones, estimatorio de la reclamación deducida por Dª Benita .

Ante la liquidación de referencia se alzó la hoy codemandada, quien había recibido por donación de su abuela una cantidad en metálico y la nuda propiedad de la mitad indivisa de una vivienda y una plaza de garaje, significando que 18.000 euros del valor de estas últimas se conceptuaba como mejora. Al autoliquidar el impuesto liquida separadamente la mejora y la donación, lo que no es admitido por la oficina gestora, que acumula las donaciones al pacto de mejora a efectos de determinar el tipo medio de gravamen.

El TEAR estimó la reclamación de la codemandada, atribuyendo al pacto de mejora la condición de transmisión mortis causay, por tanto, rechazando la acumulación a las donaciones al no ser aplicable lo dispuesto en el artículo 30 de la Ley 29/1987, de 28 de diciembre, del Impuesto sobre Sucesiones y Donaciones (LISD).

El recurso se plantea por la Administración demandante en relación con tal acumulación, y a ello es a lo que habremos de referirnos, sin tomar en consideración otros aspectos que suscita la codemandada, por pertenecer a un acuerdo consentido por ésta.

SEGUNDO.-Dispone el artículo 30 LISD lo siguiente:

1. Las donaciones y demás transmisiones «inter vivos» equiparables que se otorguen por un mismo donante a un mismo donatario dentro del plazo de tres años, a contar desde la fecha de cada una, se considerarán como una sola transmisión a los efectos de la liquidación del impuesto. Para determinar la cuota tributaria se aplicará a la base liquidable de la actual adquisición el tipo medio correspondiente a la base liquidable teórica del total de las adquisiciones acumuladas.

2. Lo dispuesto en el apartado anterior, a efectos de la determinación de la cuota tributaria, será igualmente aplicable a las donaciones y demás transmisiones «inter vivos» equiparables acumulables a la sucesión que se cause por el donante a favor del donatario, siempre que el plazo que medie entre ésta y aquéllas no exceda de cuatro años.

3. A estos efectos, se entenderá por base liquidable teórica del total de las adquisiciones acumuladas la suma de las bases liquidables de las donaciones y demás transmisiones «inter vivos» equiparables anteriores y la de la adquisición actual'.

Por lo tanto, y en los términos planteados por el acuerdo recurrido, la cuestión litigiosa se reduce a resolver sobre la naturaleza de transmisión 'inter vivos' del pacto de mejora, que la recurrente sostiene al objeto de que tenga cabida en el sistema de acumulación que ampara el artículo transcrito.

En nuestra sentencia de 26/3/14 (recurso 15631/13 ), entre otras, hemos recordado lo siguiente:

"Sobre la tributación como ganancia patrimonial para el transmitente en los pactos de mejora existe ya una consolidada doctrina de esta Sala y Sección de la que son exponente, entre otras, las sentencias de 22/7/13, recurso 15182/12 y 20/11/13, recurso 15152/13 . Decíamos en esta última lo siguiente:

"E doutrina reiterada deste Tribunal que os pactos de mellora participan da natureza das disposicións mortis causa e, en consecuencia, deben aplicarselle as previsións do art. 20 Lei 29/1987 .

Consonte coa Lei 02/2006 de Dereito Civil de Galiza, os pactos de mellora ( e asemade a apartación ) regúlase dentro do TÍTULO X ( DA SUCESIÓN POR CAUSA DE MORTE ), establecéndose no seu artigo 181 que a sucesión defírese, en todo ou en parte: a) por testamento, b) por calquera pacto sucesorio admisible consonte ó dereito, e c) por disposición da Lei; os pactos sucesorios os prevé o artito 209, e na sección 2ª ( art. 214 e ss ) regúlase o pacto de mellora .

Como di o profesor Reboredo: A supresión da mellora na Lei 2/2006 realmente fai totalmente inadecuado falar de pactos de mellora ou da mellora de labrar e posuír, en canto que todo o percibido por tales pactos sucesorios non ten a calidade de mellora senón precisamente de anticipo de lexítima cando se conveñen con descendentes lexitimarios ( art. 245. 2 ª Lei 2/2006 ), e cando o causante dispoña o contrario ou se realicen con descendentes non lexitimarios simplemente trátase dunha atribución patrimonial imputable sen máis á parte libre tanto respecto de descendentes como de estraños. Agora ben a pesar do inadecuado do nome, as institucións recollidas nos arts. 214 e segs. Lei 2/2006 teñen un contido propio máis alá de non constituír pactos sobre mellora pois, en todo caso, son auténticos pactos sucesorios que supoñen un sistema específico de delación da herdanza ( art. 181. 2 ª Lei 2/2006 ) a título universal ou particular.

En canto ó chamado pacto de mellora , á vista do art. 214 Lei 2/2006 , que establece que son pactos de mellora aqueles polos que se convén a favor dos descendentes a sucesión en bens concretos, non cabe dúbida de que se trata simplemente dun pacto sucesorio polo que se convén, aparentemente con carácter irrevogable ( art. 218 Lei 2/2006 ) - pero con matices moi importantes que desvirtúan tal conclusión e só cando é con entrega de bens ( art. 217. 1 ª Lei 2/2006 ) - a sucesión en bens determinados, que pode supoñer dende xa a adquisición da propiedade polo descendente ( art. 215 Lei 2/2006 ), e que se caracteriza a diferenza do apartamento ( art. 224 Lei 2/2006 ), por non existir renuncia ningunha a dereitos lexitimarios, limitándose esencialmente a Lei 2/2006 a regular precisamente as consecuencias da transmisión do dominio que se pode producir, ou as facultades do ascendente cando a eficacia do pacto sexa mortis causa .

Por outra banda, como se indicou, se o pacto de mellora é realizado con descendente que reúna a condición de lexitimario de abrirse a sucesión no momento en que se formaliza, salvo que especifique o contrario, será anticipo de lexítima ( art. 245.2 Lei 2/2006 ).

Cando o pacto de mellora se realiza con entrega de bens de presente, a adquisición do dominio polo mellorado implica, sen prexuízo de existencia de estipulacións noutro sentido ( art. 216 LDCG ) que pode dispoñer deles inter vivos ou mortis causa . Pero se é sen entrega de bens, en vida do ascendente deben seguir considerándose intransmisibles por actos inter vivos os dereitos que del se derivan. En canto ao pacto de mellora con entrega de bens, a transmisión do dominio ou titularidade do dereito é efectiva dende o pacto, polo que o mellorado será propietario a todos os efectos sen que, como regra xeral, o adxudicante conserve ningunha facultade sobre os bens obxecto do pacto sucesorio.

Esta consideración de ATRIBUCION MORTIS CAUSA aínda que aconteza en vida do causante obriga a entender que lle é de aplicación a rebaixa por adquisición dunha empresa individual do artigo 20.2.c e Lei 03/2002 e non os requisitos previstos para as doazóns ( acto intervivos ), sen que, falemos de aplicación analóxica. Nós engadimos que como tal pacto sucesorio debe recibir entón o trato do sucesorio. Así o considera tamén a Instrución 1/1996 do 28 de febreiro, da Consellería de Economía en Facenda de la Xunta de Galicia.

En efecto, o artigo 3 da Lei 29/1987 , do 18 de decembro, reguladora do Imposto de Sucesións e Doazóns (e o seu correlativo artigo 10 do Regulamento de desenvolvemento, Real Decreto1629/1991 , do 8 de novembro) determina como feito impoñible deste imposto ' a) La adquisición de bens e dereitos por herdanza, legado ou calquera outro título sucesorio'.

É o Regulamento o que no seu artigo 11 nos di que debe entenderse por títulos sucesorios para os efectos deste Imposto, establecendo que 'Entre outros, son títulos sucesorios para os efectos deste Imposto, ademais da herdanza e o legado, os seguintes:

a) A doazón «mortis causa».

b) Os contratos ou pactos sucesorios (...)'.

Polo que non ningunha dúbida cabe de que os pactos sucesorios, e entre eles os de mellora con entrega de bens e o de apartación, que como tales aparecen regulados na Lei 2/2006 baixo o Título X que leva como rúbrica 'Da sucesión por causa de morte', se trata de negocios xurídicos mortis causa, ou celebrados por causa de morte, de modo que as transmisións que teñan lugar mediante estes pactos si se entenden amparadas pola exención fiscal, ou excepción de gravame (en palabras da DGT) prevista no artigo 33.3 b) da Lei 35/2006 reguladora do Imposto sobre a renda das persoas físicas, segundo o cal 'se estimará que non existe ganancia ou perda patrimonial nos seguintes supostos: b) Con ocasión de transmisións lucrativas por causa de morte do contribuínte'.

Neste contexto de imposición tributaria é no que se debe determinar a natureza xurídica da apartación, e el sen esquecer que, aínda sendo un negocio xurídico ' sui generis', trátase dun pacto sucesorio, e polo tanto, que aínda cando a entrega de bens ten lugar en vida do causante, esa entrega ou transmisión se fai 'por causa de morte'".

La anterior doctrina, que hemos desarrollado para un supuesto diferente al que nos ocupa, la ganancia patrimonial para el transmitente en el pacto de mejora, es igualmente aplicable al presente caso, por cuanto de lo que se trata en ambos casos es de plasmar la naturaleza 'inter vivos' o 'mortis causa' de la transmisión que el referido pacto sucesorio entraña, siendo nuestro criterio, reiteradamente expuesto, el de que tiene esta última condición, contexto en el cual es inaplicable la acumulación del artículo 30 LISD, al ser solamente viable entre transmisiones 'inter vivos'

TERCERO.-Dispone el artículo 139.1 de la Ley Jurisdiccional , en la redacción dada por la Ley 37/2011, de 11 de octubre, que, en primera o única instancia, el órgano jurisdiccional, al dictar sentencia, impondrá las costas a la parte que haya visto rechazadas todas sus pretensiones, salvo que aprecie y así lo razone, que el caso presentaba serias dudas de hecho o de derecho. A tal efecto, es de tener en cuenta lo dispuesto en el artículo 394.1 de la Ley de Enjuiciamiento Civil , aplicable supletoriamente al presente proceso por imperativo de lo dispuesto en la Disposición Final Primera de la Ley Reguladora conforme al cual para apreciar, a efectos de condena en costas, que el caso era jurídicamente dudoso se tendrá en cuenta la jurisprudencia recaída en casos similares.

No concurriendo en el caso ninguna de las circunstancias contempladas en los artículos citados, procede la imposición de costas a la parte demandante, en la cuantía máxima de mil quinientos euros.

Fallo

Que DESESTIMAMOSel recurso contencioso-administrativo interpuesto por la representación procesal de la XUNTA DE GALICIA (CONSELLERÍA DE FACENDA) contra el acuerdo del Tribunal Económico-Administrativo Regional de Galicia de fecha 30 de septiembre de 2014, dictado en la reclamación NUM000 , sobre liquidación en concepto de Impuesto sobre Sucesiones y Donaciones. Con imposición de las costas procesales a la parte demandante en la cuantía máxima de mil quinientos euros.

Notifíquese a las partes, haciéndole saber que es firmey que, contra ella, sólo se podrá interponer el recurso de casación en interés de Leyestablecido en el artículo 100 de la Ley 29/1998, de 13 de julio , reguladora de la Jurisdicción Contencioso-administrativa, por las personas y entidades a que se refiere dicho precepto, dentro del plazo de los tres mesessiguientes a su notificación. Asimismo podrá interponer contra ella cualquier otro recurso que estime adecuado a la defensa de sus intereses, y en su momento, devuélvase el expediente administrativo a su procedencia, con certificación de esta resolución.

Así lo pronunciamos, mandamos y firmamos.

PUBLICACION.-La sentencia anterior ha sido leída y publicada el mismo día de su fecha, por el Ilmo. Sr. Magistrado Ponente D. JOSE MARIA GOMEZ Y DIAZ CASTROVERDE al estar celebrando audiencia pública la Sección 004 de la Sala de lo Contencioso-Administrativo del Tribunal Superior de Justicia de Galicia. Doy fe. A CORUÑA, dieciséis de julio de dos mil quince.


Fórmate con Colex en esta materia. Ver libros relacionados.