Sentencia Civil 46/2025 , Rec. 1501/2022 de 23 de enero del 2025

Primeiro. Obxecto e posicións das partes. Artigo 216 da LAC.O obxecto do presente proceso, sometido a consideración xudicial, é o exercicio da acción de reclamación de cantidade por responsabilidade extra contractual. Sustenta a parte demandante a súa pretensión no disposto no artigo 9 da LPH e subsidiariamente no disposto no artigo 1902 do CC, solicitando o abono do importe dos danos.

Alega a parte demandante que como consecuencia da caída importante de auga, e a consecuencia do deficiente estado de limpeza e mantemento do sistema de evacuación de pluviais da terraza anexa á vivenda do piso DIRECCION000, vivenda inmediatamente superior ó local da entidade demandante, produciuse a acumulación de grandes cantidades de auga de choiva, producíndose unha inundación no baixo dereita, propiedade da demandante. A terraza cuxo atasco é causante das filtracións é un elemento común de uso e goce privativo, tal e como se desprende das escrituras de división horizontal. Achega un informe pericial, asinado pola perito Sra. Eloisa que fixa a causa dos danos na filtración de auga procedente da parte superior do local, e valora o importe dos danos.

A parte demandada oponse á reclamación formalizada na súa contra, por falta de lexitimación pasiva, ó ser a CCPP a titular da terraza e non existir proba da falta de limpeza ou mantemento alegado de contrario, xa que a perito non puido comprobar ó seu estado. Tamén se opón ó importe dos danos reclamados.

Atendidas as posturas, non se discute a lexitimación activa da parte demandante. Consta achegado o título de arrendo do local afectado, doc.1 da demanda. Non se discute tampouco, unha vez desistida a acción contra a que no Rexistro da Propiedade, doc.3 da demanda, tamén figuraba como titular, que o demandado é propietario do 50% da vivenda DIRECCION000, A Coruña, e ostenta o usufruto vitalicio da outra parte, en virtude de disposición testamentaria.

Tampouco se discute que a terraza da que fai uso o demandado, anexa á súa vivenda, é un elemento común pero de uso privado, doc.2 da demanda.

O que se discute é, en consecuencia, a causa e por tanto responsabilidade dos danos reclamados e o seu importe. Á parte demandante corresponde probar causa, danos e importe, artigo 217 da LAC.

Segundo. Acción exercitada.Exercítase unha acción de reclamación de cantidade tanto conforme ó disposto no artigo 9 da Lei de Propiedade Horizontal, e tamén conforme ó disposto no artigo 1902 do CC responsabilidade extra contractual, como consecuencia dos danos sufridos na vivenda propiedade da demandante, consistentes en filtracións de auga, procedentes da vivenda que lle fai de teito á demandante.

En efecto, dispón o artigo 9 da Lei de Propiedade Horizontal no seu apartado 1º que son obrigacións de cada propietario:

b) Manter en bo estado de conservación de propio piso ou local e instalacións privativas, en termos que non prexudiquen á comunidade ou ós outros propietarios, resarcindo os danos que ocasione polo seu descoido ou o das persoas por quen deba responder.

Pola súa banda, o artigo 1902 do CC esixe para a súa prosperabilidade, a concorrencia de tres requisitos, fixados por Doutrina xurisprudencial plenamente consolidada, que son: en primeiro lugar,unha acción ou omisión neglixente ou culposa imputable á persoa ou entidade a quen se reclama a indemnización, executada por ela, ou por quen se deba responder -de acordo do artigo 1903 CC-, sendo a culpa ou neglixencia -como sinalou a sentenza do TS de 9 de abril de 1963 (RX 1963\1964)- a omisión da dilixencia exixible no tráfico, mediante cuxo emprego podería terse evitado un resultado non querido, isto é, a realización non querida do suposto de feito legal, podendo revestir a conduta culposa, a forma de culpa consciente que se da cando, aínda recoñecendo que a propia conduta pode conducir a un certo resultado danoso, o axente ten, sen embargo, a esperanza de que nas circunstancias dadas aquel non se ha de producir, e a culpa inconsciente, na cal non se recoñece a posibilidade do resultado, por ignorar o axente que ten lugar o suposto de feito legal, podendo ter evitado a infracción mediante a dilixencia esixible no tráfico, sendo bastante nas dúas hipóteses que o resultado fora previsto como posible, ou que tivera que ser previsto, verosimilitude do resultado que non pode ser tan pequena que incluso á persoa que obre conforme ós seus deberes, non lle houbera feito desistir da acción. A previsibilidade do resultado é o presuposto lóxico e psicolóxico da evitabilidade do mesmo, cuxo aspecto obxectivo radica na dilixencia que poida esperarse de toda persoa en atención ós efectos dos seus actos ou omisións, e o subxectivo, na posibilidade dada a un suxeito determinado de prever as circunstancias na situación do caso concreto, debendo determinarse, en principio, a dilixencia esixible, segundo a clase de actividade de que se trate e da que poida e deba esperarse dunha persoa normalmente razoable e sensata, pertencente á esfera técnica do caso.

En segundo termo,a produción dun dano de índole material ou moral, que, en todo caso, ha de estar acreditado na súa realidade e existencia. Así a sentenza do TS de 29 de setembro de 1986, RX 1986\4922, sinalou que para o resarcimento dos danos é necesaria a proba deles de forma categórica, sen que sexan suficientes meras hipóteses ou probabilidades, pois os prexuízos reais e efectivos han de ser acreditados con precisión, de modo que só debe ser resarcido o prexuízo causado.

Finalmente,require a adecuada relación de causalidade entre a acción ou omisión culposa, e o dano ou prexuízo reclamado, establecendo neste tema a xurisprudencia, a doutrina da "causación adecuada", que esixe a necesidade de que os resultados danosos poidan imputarse causalmente ó axente, sendo consecuencia natural, adecuada e suficiente da determinación da vontade debendo entenderse por consecuencia natural, aquela que propicia, entre o acto inicial e o resultado danoso, unha relación de necesidade, conforme ós coñecementos normalmente aceptados, e debendo valorarse en cada caso concreto, si o acto antecedente que se presenta como causa ten a virtualidade suficiente para que do mesmo se derive, como consecuencia necesaria, o efecto lesivo producido, non sendo suficientes as simples conxeturas ou a existencia de datos fácticos que, por mera coincidencia, induzan a pensar nunha posible interrelación destes acontecementos, senón que é precisa a existencia dunha proba determinante relativa ó nexo entre a conduta do axente e a produción do dano, de tal forma que faga patente a culpabilidade que obriga a reparalo.

Terceiro. Valoración da pretensión.Expostas as posicións das partes, así como a base normativa en virtude da cal se acciona, debemos valorar a proba practicada, conforme ás regras que prevé o artigo 217 da LAC.

Cobra, sen dúbida, importancia relevante o informe pericial. Artigo 348 da LAC. Só se achega un informe pericial, o emitido a instancia da parte demandante, sometido a crítica no acto da vista. Comeza o informe pericial describindo o obxecto da súa pericia; describe o local, e sobre da base da visita xirada o día 4/10/2021, vai efectuando unha descrición das estancias. Incluso sinala a perito que se auxiliou das fotografías e vídeos amosados por persoal do baixo do momento da entrada de auga, e que lle permiten a perito corroborar a entrada de auga, punto de entrada de auga, e punto de caída, o que se conforma cos danos que observa. Toda a descrición vaina acompañando a perito de fotos da estancia e dos puntos nos que observa o dano, ó tempo que o explica. Así di informe:

Se trata de un bajo comercial que se desarrolla en planta baja de un edificio plurifamiliar. Construcción sólida con materiales estándar, calidad media, en núcleo urbano. Tiene una superficie construida de 69 m2, destinados en su totalidad a uso comercial (local para lavado de mascotas). El local data de 1994 (según referencia catastral NUM007).

Según informa el propietario, sufrieron una inundación debido a filtraciones procedentes del piso superior, coincidiendo con un episodio de lluvias intensas.

El objeto de este informe es establecer los daños y posible origen.

Los daños se localizan en falso techo, pintura de paramentos y pavimento.

Se gira visita de inspección el pasado 4 de Octubre de 2021, siendo recibida por los encargados del local.

Nos indican que el día 13/09/2021, coincidiendo con un episodio de lluvia intensa, sufrieron una inundación parcial en su local debida a la entrada de agua a través del techo. El local se sitúa en la planta baja; sobre él se encuentra el DIRECCION000.

Realizamos inspección visual del local, comenzando por la estancia principal para atención al público (5x8 m2). Los daños se concentran principalmente en la parte trasera, a unos 8m de la fachada, siendo especialmente graves cerca de la esquina izquierda. Los encargados nos indican que la caída de agua fue más intensa en esa zona, aunque se produjeron goteras en múltiples puntos (focos de luz, encuentro de techo con pared del fondo, encuentro de techo con pared derecha). Nos muestran fotografías y vídeos que confirman su relato.

Se observan manchas leves por humedad en varias placas de escayola del falso techo, próximas a los encuentros con la pared. Los daños coinciden con las zonas donde los clientes indican que la caída de agua fue más intensa. Al levantar parcialmente una de las placas, comprobamos que el falso techo dispone de una capa de aislante tipo lana mineral. Entendemos que dicho material ha perdido sus propiedades aislantes tras verse expuesto a grandes cantidades de agua.

...

Accedemos a continuación al cuarto trasero para uso de empleados (5x5 m2). Los encargados nos explican que en esta estancia no se produjeron goteras procedentes del piso superior: los daños se deben a la entrada de agua desde la estancia principal del local, a través de la puerta y los huecos de paso de instalaciones. Se comprueba que los únicos desperfectos se dan en tarima, y que se concentran cerca de la puerta de paso a la estancia principal.

En visita pericial, intentamos acceder a la vivienda situada sobre el local ( DIRECCION000). Pese a no disponer del contacto del vecino, sí conseguimos contactar con la presidenta de la comunidad de propietarios y con la administración de fincas (gestoría S2M - 981650938); ellos contactaron con varios vecinos de la DIRECCION003, para solicitarles que nos permitieran acceso a sus viviendas.

El propietario del DIRECCION000 no reside allí desde hace varios meses, por lo que no es posible visitar esta vivienda. Sin embargo, sí conseguimos acceder al DIRECCION005. Pese a que esta vivienda no se sitúa sobre el local afectado, es simétrica respecto al DIRECCION000; lo cual nos permite entender la distribución de este piso.

Ante a imposibilidade de acceder á vivenda DIRECCION000, segundo indica a perito porque lle indican que non viven nela, visita a vivenda DIRECCION005 de idéntica disposición de estancias. Desta visita extrae a disposición da vivenda DIRECCION000, que unido ó punto de caída de auga no local, lle permite concluír:

Se efectúan mediciones en el DIRECCION005, tanto de la vivienda como de su terraza. Tras extrapolar estas medidas al DIRECCION000, concluimos que los puntos de filtración de agua al local se sitúan en el interior de la vivienda, cerca del encuentro con la terraza; pero no en la propia terraza.

Finalmente, a perito, tendo en consideración ó observado no local valorado. A disposición do piso DIRECCION005, idéntica á do DIRECCION000, e por tanto, a disposición deste piso e terraza sobre do local da demandante, unido ás manifestacións da propietaria DIRECCION005, lévalle a concluír que se trata dun feito puntual, que non ten explicación na construción da terraza nin no sistema de evacuación, xa que de ser así o episodio de filtración non sería puntual como foi, e por tanto, por vía de descarte, conclúe que a entrada de auga ten lugar dende a terraza á vivenda e de aí ó local inferior, considerando que se produce a entrada como explicación polo atasco do desaugue da terraza:

Se revisa la terraza del DIRECCION005, encontrándola en un buen estado general. El diseño del sistema de evacuación de aguas y el desagüe son, en apariencia, adecuados. Se pregunta a la propietaria del piso si ha tenido algún problema con el desagüe de las lluvias: nos indica que no, ni siquiera durante episodios de lluvia intensa.

Visto que el incidente se produjo de forma puntual, coincidiendo con un episodio de lluvia intensa, concluimos que la causa reside en el sistema de evacuación de aguas pluviales.

Durante la visita observamos un colector de pluviales que discurre por el falso techo del local. Se descarta que el origen de los daños sea una rotura del mismo: la entrada de agua se hubiera repetido en días de lluvia posteriores, lo cual no ha sucedido.

Asimismo, se descarta un fallo en la impermeabilización de la terraza del DIRECCION000, ya que los puntos de entrada de agua al local no se sitúan bajo la misma.

Vista la situación de los puntos de entrada de agua al local, entendemos que la causa del incidente fue la inundación de la vivienda del DIRECCION000, debido a la entrada de agua de lluvia en la misma. Siendo la causa de esta inundación la incapacidad del sistema de desagüe de la terraza del DIRECCION000 para recibir la gran cantidad de lluvia caída el día 13/09/2021. Dado que la terraza del DIRECCION005, totalmente idéntica en su diseño, no tuvo este problema, se descarta que exista un error en el dimensionado de los conductos de evacuación.

Teniendo en cuenta todo lo anterior, y descartadas otras posibles causas, se concluye que el motivo de los daños en el local fue la inundación del DIRECCION000, causada por un atasco del sistema de desagüe de la terraza de esta vivienda. Dado que no hemos podido acceder a esta terraza, no podemos afirmar si este atasco se debe a un accidente puntual, o tiene su origen en una falta de limpieza y mantenimiento.

Esta mesma conclusión a sostivo no acto da vista. Onde, tras manter a súa consideración técnica e conclusión, aclarou que tivo coñecemento da entrada de auga no ascensor do edificio pero que son causas e motivos diferentes. Sostivo que o seu intento de comunicación coa propiedade do DIRECCION000 non foi directa senón a través da CCPP e da Administradora. E indicou que si é posible a entrada de auga polo forxado dependendo dos materiais de acabado. A preguntas da parte demandada sobre da causa indicou "por eliminación defecto de mantenimiento atasco puntual de la terraza, más allá de ello no puedo decir nada. No pude acceder. No puedo al no haberlo visto, no puedo dar mi opnión por el estado de mantenimiento de la terraza. El informe dice específicamente que la cuausa por sistema de eliminación es el atasco puntual, no va más allá porque sería especular.

Si distingo entre propiedad y conservación y mantenimiento.

...

¿Lluvias intensas, fue un episodio extraordinario incluso para el caso de Galicia, otra causa? Es poco probable, porque lo extraordinario no fue el proceso de lluvia, sino la torrencialidad en un espacio muy breve"

Outro elemento probatorio foron as testemuñas, por escrito e no acto da vista:

*Sobre da testemuña que depuxo no acto da vista, o Secretario Administrador da CCPP, manifestou que non tiña coñecemento de que existise queixa polo estado das terrazas, ou dos danos no baixo. Tampouco que se lle contactara para comunicarse coa propiedade do DIRECCION000. Pero tamén que na oficina hai unha Magdalena, en concreto dúas, e non podía aclarar se existiron chamadas telefónicas (a perito indica o teléfono da Administración co que se contactou), nin o correo electrónico co despacho de avogados Vento.

*O Consorcio de Compensación de Seguros recoñece que abriu o expediente NUM004. En dito expediente, o Consorcio de Compensación de Seguros desestimou a petición de WATERSOAP CAÑIZAS, SL, en atención ó informe Pericial dos servizos colaboradores da entidade. Segundo o devandito informe, rexistráronse filtracións a través do teito (forxado que divide a planta baixa da primeira) asolagando parcialmente o establecemento. Sen inundación exterior nin entrada de auga desde a rúa.

A causa de denegación do expediente NUM004 segundo lle comunicou ó asegurado o Consorcio de Compensación de Seguros:

"Considerar que los daños no se han producido por ninguno de los fenómenos de la naturaleza de carácter extraordinario que debe cubrir el Consorcio de Compensación de Seguros con arreglo a los artículos 6.1 del Estatuto Legal (....) y el artículo 1 del Reglamento del seguro de riesgos extraordinarios, aprobado por Real Decreto 300/2004, de 20 de febrero .....: inundación extraordinaria, terremoto, maremoto, erupción volcánica, tempestad ciclónica atípica, y caída de cuerpos siderales y aerolitos.

No estar incluidos los daños causados por la acción directa de la lluvia, salvo que medie inundación, entre los fenómenos de la naturaleza de carácter extraordinario que debe cubrir el Consorcio de Compensación de Seguros con arreglo al artículo 6.1 de su Estatuto ...

Tamén recoñeceu a existencia de outro expediente que afectou ó ascensor e si atendeu.

Cuarto. Valoración da pretensión exercitada conforme ó exposto.Consonte co anteriormente exposto, procede acoller a demanda presentada nos seus termos. En primeiro termo, sobre da causa. Se ben é certo que a perito non puido entrar na vivenda DIRECCION000 para comprobar o seu estado, nin a terraza, emite a pericia tras realizar unha comprobación dos danos (con observación incluso de vídeo do momento da caída da auga), a inspección do local; a inspección da vivenda DIRECCION005 de idéntica disposición que a DIRECCION000; as manifestacións dos propietarios do local e da propietaria do DIRECCION000. Da situación da vivenda sobre do local, e do punto de caída das augas que observou, comprobou que no local hai un colector de pluviais que discorre polo falso teito do local. De forma expresa descarta unha rotura deste xa que existiu choiva días posteriores e non houbo caída de auga. Tamén descarta un fallo na impermeabilización da terraza do DIRECCION000, xa que os puntos de entrada de auga ó local non se sitúan baixo a mesma, senón como explicou no acto da vista, e consta no informe, son debaixo da vivenda.

Polo que conclúe que vista a situación dos puntos de entrada de auga ó local, entende que a causa do incidente foi a inundación da vivenda do DIRECCION000, debido á entrada de auga de choiva na mesma. Sendo a causa desta inundación a incapacidade do sistema de desaugadoiro da terraza do DIRECCION000 para recibir a gran cantidade de choiva caída o día 13/09/2021. Dado que a terraza do DIRECCION005, totalmente idéntica no seu deseño, non tivo este problema, descarta que exista un erro na dimensión dos condutos de evacuación.

É certo que fala dun atasco do sistema de desaugadoiro da terraza desta vivenda, e só a modo de hipótese di que por accidente puntual ou ten a súa orixe nunha falta de limpeza e mantemento.

Situada a causa na vivenda da parte demandada, esta parte non achega proba que desacredite nalgunha medida esta conclusión. Como puidera ser acreditar dalgunha forma a falta de entrada de auga á vivenda. Sen dito elemento, o informe pericial da demandante é concluínte na causa, ó que resulta apoiado no criterio de exclusión que permitiu tamén ó Consorcio rexeitar a reclamación. É certo que no informe aludido polo Consorcio fálase de entrada de auga polo forxado como causa.

Non se pode considerar, ó igual que fixo o Consorcio, como un fenómeno extraordinario porque en idéntica situación na vivenda DIRECCION005 non pasou. E a entrada de auga no oco do ascensor, si acollida polo Consorcio, nada ten que ver coa entrada de auga que nos ocupa, ó ter lugar pola vía pública.

Por tanto, aínda que se tratou dun fenómeno de importante choiva, como indicou a perito máis que pola caída en si, polo tempo de duración, non se pode estimar que sexa un fenómeno imprevisible ou extraordinario incluso para Galicia.

Estimo, por tanto, co informe pericial e sen contradición coa proba documental da parte demandada, acreditada a causa dos danos: entrada de auga a través da vivenda da parte demandada e procedente á súa vez da terraza.

En canto ós danos. A parte demandada achaca ó informe pericial a inclusión de danos que non proceden da entrada de auga procedente da vivenda superior. Así critica do informe tanto os metros de pintado do local, como tamén os metros de superficie do parqué e o rodapé. A perito explicou que contemplou o pintado dos paramentos afectados, pero que é certo que incluíu outros por razóns estéticas, para que exista continuidade da pintura. Respecto da tarima, é certo que non comprobou se había tarima igual á existente no mercado, pero que si é precisa a súa substitución. Tanto respecto da pintura como da tarima excluíu outra posible causa dos danos, xa que respecto dos tramos non afectados, puido comprobar o bo estado no que se atopaban. E así preguntada pola actividade do local, lavado de animais, e onde, por tanto, se manipula auga, sostivo que non se trataba de danos en puntos ou zonas, senón coincidentes coa entrada e caída da auga polo episodio do 13 de setembro de 2021.

Novamente, o informe pericial foi sometido a contradición, contén unha valoración conforme a mercado dos danos. Se ben é certo que non consta unha desagregación completa dos metros, a explicación da perito foi clara e non hai outra proba que permita contradicir esa valoración.

A demanda ha de ser acollida nos seus termos.

Quinto. Xuros.Reclama a parte demandante os xuros dos artigos 1100 e 1108 do CC.

Sexto. Custas procesuais.O artigo 394 da Lei de Axuizamento Civil consagra o principio do vencemento obxectivo, han de imporse á parte demandada.

Vistos os preceptos legais aplicados e os demais de xeneral e pertinente aplicación, pola Autoridade outorgada pola Constitución e demais Leis Orgánicas,

no nome da SÚA MAXESTADE, O REI