Sentencia CIVIL Nº 155/2018, Audiencia Provincial de Pontevedra, Sección 6, Rec 947/2017 de 25 de Mayo de 2018

Encabezamiento

AUD.PROVINCIAL SECCION N. 6

PONTEVEDRA

SENTENCIA: 00155/2018

N10250

C/LALÍN, NÚM. 4 - PRIMERA PLANTA - VIGO

-

Tfno.: 986817388-986817389 Fax: 986817387

BN

N.I.G.36057 42 1 2016 0003485

ROLLO: RPL RECURSO DE APELACION (LECN) 0000947 /2017

Juzgado de procedencia:XDO. PRIMEIRA INSTANCIA N. 5 de VIGO

Procedimiento de origen:DIVORCIO CONTENCIOSO 0000353 /2016

Recurrente: Felisa

Procurador: MARIA PIÑEIRO PEÑA

Abogado: MARIA TERESA CARCELLER CARCELLER

Recurrido: Desiderio

Procurador: JOSE VICENTE GIL TRANCHEZ

Abogado: CELIA MARIA TIELAS AMIL

A Sección Sexta da Audiencia Provincial de Pontevedra con sede en Vigo,composta polos maxistradosD. JAIME CARRERA IBARZÁBAL, Presidente, D. JUAN MANUEL ALFAYA OCAMPO e Dª MAGDALENA FERNÁNDEZ SOTO,pronunciou

NO NOME DO REI

a seguinte

S E N T E N Z A Nº 155/18

Vigo, vinte e cinco de maio de dous mil dezaoito.

VISTOS en grao de apelación, ante a Sección Sexta da Audiencia Provincial de Pontevedra, os autos do xuízo Divorcio contencioso 353/17 procedentes do Xulgado de 1ª Instancia Núm. 5 de Vigo ós que correspondeu o rolo 947/17, nos que aparece como parteapelante e demandante D./D.ª Felisa , representada polo/a procurador/a D./D.ª MARÍA PIÑEIRO PEÑA e asistida do/da letrado/a D./D.ª TERESA CARCELLER CARCELLER,e comoparte contra da que se apela e demandada D./D.ª Desiderio , representada polo/a procurador/a D./D.ª JOSÉ VICENTE GIL TRÁNCHEZ e asistida do/da letrado/a D./D.ª CEMLIA MARÍA TIELAS AMIL.

É o maxistradorelatorD. JUAN MANUEL ALFAYA OCAMPO, quen expresa o parecer da Sala.

Antecedentes

Primeiro:O Xulgado de 1.ª Instancia Núm. 5 de Vigo, con data do 21 de setembro de 2017, ditou unha sentenza coa seguinte parte dispositiva:

'En la demanda interpuesta por la Procuradora de los Tribunales Sra. Piñeiro Peña, en nombre y representación de Dña. Felisa , contra D. Desiderio , representado por el Procurador de los Tribunales Sr. Gil Tránchez, DECLARO DISUELTO, por divorcio, el matrimonio formado los referidos cónyuges, con todos los efectos legales inherentes a dicha declaración.

No procede reconocer pensión compensatoria a favor de la Sra. Felisa con cargo al Sr. Desiderio .

No se hace expresa imposición de costas.'

Segundo:Contra a dita sentenza o/a procurador/a D./D.ª MARÍA PIÑEIRO PEÑA, en representación de D./D.ª Felisa , presentou un recurso de apelación, que foi admitido en ámbolos efectos, consonte o disposto no artigo 455 da Lei de axuizamento civil (LAC).

Logo de cumpri-los trámites legais, eleváronse as presentes actuacións á Audiencia Provincial de Pontevedra e correspondéronlle por quenda de reparto a esta Sección Sexta con sede en Vigo. Sinálase para a deliberación do presente recurso o día 24 de maio de 2018

Fundamentos

Primeiro: A única controversia que suscítese nesta alzada é a relativa á pensión compensatoria, que a demandante solicita ao seu favor, e a cargo do seu excónxuxe, na suma de 2000 euros ao mes, pretensión que foi integramente rexeitada pola sentenza ditada en primeira instancia, ao estimar que o divorcio decretado non lle producía á primeira, agora apelante, ningún desequlibrio económico, que implicara un empeoramento da súa situación económica comparativamente coa do seu marido.

A cuestión lévamos a facer dúas consideracións. Unha primeira, sobre a natureza, requisitos e alcance da pensión compensatoria. E a segunda, se partindo da normativa reguladora da pensión compensatria, e das diversas probanzas que obran na lite, tería dereito e recibila a agora apelante.

Segundo: O instituto da pensión compensatoria -que non equivale á pensión alimenticia, xa que esta última, fronte a aquela primeira, responde á idea da necesidade-, ten unha finalidade, en grande medida, resarcitoria, ao tender contrarrestar o prexuizo patrimonial que padece un cónxuxe, en relacion co outro, como conseceucia da ruptura matrimonial. Pero non implica, en cambio, que a través dela o que se pretenda é o equilibrio patrimonial exacto, ou o logro dunha equiparación económica. E todo o seu fundamento xira sobre a idea de que a relación conxugal poido xerar nun cónxuxe unha merma significada da súa actividade laboral inicial, antes do matrimonio, coas conseguintes repercusións económicas negativas para el, ou se estase preferir, unha perda da súa capacidade para xerar riqueza e obter beneficios propios, e todo iso orixinado, en fin, pola dedicación que tivo que realizar ao nucleo familiar, entendido por tal o integrado co seu cónxuxe e fillos. De tal xeito, xa que logo, que se os cónxuxes continuaron desenvolver a súa capacidade produtiva dentro dunha certa normalidade durante a vixencia da relación conxugal, non procederá establecer a pensión.

En efecto, e como lembraba a sentenza do Pleno do Tribunal Supremo de 19 de xaneiro de 2010 'la pensión compensatoria pretende evitar que el perjuicio que puede producir la convivencia recaiga exclusivamente sobre uno de los cónyuges y para ello habrá que tenerse en consideración lo que ha ocurrido durante la vida matrimonial y básicamente, la dedicación a la familia y la colaboración con las actividades del otro cónyuge; el régimen de bienes a que han estado sujetos los cónyuges en tanto que va a compensar determinados desequilibrios, e incluso, su situación anterior al matrimonio para poder determinar si éste ha producido un desequilibrio que genere posibilidades de compensación'.

Por outra banda, ainda que o patrimonio e ingresos de cada cónxuxe sexa un factor a considerar, de conformidade coa circunstancia oitava do artigo 97 do CC , existen outros datos (non só os relacionados nas outras circunstancias dese precepto), que son determinantes para o nacimento e extensión, contitativa e temporal, da pensión compensatoria.

Sobre estes extremos resulta de interese a sentenza de 20 de febreiro de 2014 , a que realiza dúas puntualizacións. A primeira, que a pensión compensatoriaa non pretende 'perpetuar el nivel de vida que venían disfrutando o lograr equiparar económicamente los patrimonios, porque no significa paridad o igualdad absoluta entre estos'. E a segunda, que 'el desequilibrio que debe compensarse debe tener su origen en la pérdida de derechos económicos o legítimas expectativas por parte del cónyuge más desfavorecido por la ruptura, a consecuencia de su mayor dedicación al cuidado de la familia'.

Por último, e como dispón a sentenza do mesmo tribunal de 13 de setembro 2017 'una de las circunstancias que el artículo 97 exige tener en cuenta es el caudal y medios económicos y necesidades de cada uno de los cónyuges... cuando hay otras. La cuantía del patrimonio no es determinante por si sola para justificar un eventual derecho a la pensión ni resulta directa y obligadamente del matrimonio. Lo esencial es tener en cuenta lo que ha ocurrido durante la vida matrimonial y, entre otras cosas, pues a ninguna más se refiere la sentencia, el cuidado y atención de los hijos... el uso de la vivienda familiar...y el régimen de bienes a que han estado sujetos los cónyuges en el que podrán canalizarse esas disposiciones que se dicen hechas por el esposo, y que en el caso es el de gananciales en el que los mayores ingresos del esposo durante el matrimonio se podrán de manifiesto en el momento de la liquidación de la sociedad'.

E ilústranos esa resolución cando engade que ' cierto es que el matrimonio no impidió trabajar a la esposa ni le privó de expectativas laborales, hasta su jubilación, como reconoce la sentencia, y lo que tampoco se ha probado es que la diferencia de ingresos entre los cónyuges traiga causa directa del sacrificio asumido por la esposa durante el matrimonio por su mayor dedicación a la familia y en concreto por el cuidado de los dos primeros hijos, ni que este sacrificio se encuentre en relación directa con el progresivo incremento de los ingresos del esposo por su trabajo durante el tiempo que duró el matrimonio, pues nada se dice en la sentencia'.

Derradeiramente, e polo que para nós ten interese, proclama que 'el matrimonio, en suma, no ha supuesto ningún perjuicio a la esposa, no solo por la situación económica de ambos esposos, sino porque esta posible diferencia salarial queda desdibujada desde el momento en que es a la esposa a la que se atribuye el uso de la vivienda y se la exonera de cualquier gasto de los hijos, y la situación de cada uno al término de su relación más tiene que ver con su enfermedad, que no tuvo incidencia en el matrimonio, salvo en un periodo muy próximo a la ruptura, que con la pérdida de su capacidad laboral o el sacrificio que hubiera tenido que asumir en beneficio del otro'.

Terceiro: Se aplicamos as pautas anteriores ao suposto de lite temos que afirmar, en coincidencia coa xulgadora de primeiro grao, que o divorcio non produce á hoxe apelante un desequilibrio económico en contra, en comparación co seu exconsorte, que fágalle merecente do establecimento dunha pensión. Diversos factores impiden acoller a pretensión.

Así, e primeiramente, a demandante dispuxo dun traballo por conta allea estable durante practicamente toda a relación conxugal, con case 16.000 dias traballados. En definitiva, a recurrente non tivo que por fin a súa vida laboral, nin total nin parcialmente, ata que acadou hoxe á idade de xubilación, ao igual que o demandado.

En segundo lugar, e ainda a duración do matrimonio e da relación conxugal (case 40 anos), e habendo, por outra banda, do matrimonio dous fillos, hoxe maiores de idade (36 e 32 anos), a prestación de traballo estable por conta allea da apelante presupón loxicamente que non houbo unha dedicación plena e exclusiva á familia.

Cómpre lembrar, en terceiro lugar, que entre os cónxuxes rexíu o sistema da sociedade de gananciais, pertecendo a ambos dous pisos nesta cidade de Vigo, que en unión do restante activo ganancial deberá repartirse entre eles ao tempo da liquidación da sociedade.

Certo é, en cuarto lugar, que os ingresos do demandado son moi superiores aos da demandante. En efecto, mentres que esta última recibe unha pensión de xubilación, que en unión de dous plans de pensións, lle supoñen unhas percepcións mensuais líquidas en torno aos 3.200 euros, así como o aluguer dunha das vivendas do matrimonio por importe de 490 euros ao mes, as ganancias obtidas polo demandado (ademáis da pensión de xubilación, as percepcións procedentes das empresas Grudestec S. L., Kinarca SAU , Cofrin S. L. e Coto da Moura S.L., das que é socio, nuns casos único, e representante a administrador) foron moi superiores, podéndose reseñar en non menos de 9.000 euros líquidos, ao mes igualmente.

Pero non é menos certo, en quinto e último lugar, que o demandado asume exclusivamente uns gastos, que sería comúns a ambos, como son, dunha parte, os derivados da estancia dun dos fillos en Madrid, onde estuda, que supoñen uns desembolsos non inferiores a 1.300 euros ao mes, e doutra parte, que o apelado fai fronte ao préstamo hipotecario, satisfacendo por este concepto arredor de 800 euros mensuais.

Pois ben, a consideración conxunta de todas esas circunstancias condúcenmos pensar que non hai para a recurrente un auténtico desequilibrio patrimonial por mor do divorcio.

O motivo da apelación non se estima.

Cuarto: Non apreciamos que concurra algunha circunstancia de excepción que fágamos prescindir do criterio xeral do vencimento obxectivo, que para as custas procesuais desta alzada establece o artigo 398 da L. A. C..

Por todo o exposto, e pola autoridade que a este Tribunal lle outorgan a Constitución e o pobo español,

Fallo

Que desestimamos o recurso de apelación promovido por Dª Felisa representada pola Procuradora Sra. Piñeiro Peña contra a sentenza ditada polo Xulgado de 1ª Instancia nº 5 de Vigo o día 21 de setembro de 2017, con expresa imposición das custas procesuais desta alzada á recurrente.

Esta é a nosa sentenza, que asinamos, e que se redacta en galego consonte o establecido no art. 3.2 e 3 da Constitución española ; no art. 5.1 , 2 e 3 do Estatuto de autonomía para Galicia, aprobado pola Lei orgánica 1/1981, do 6 de abril ; e nos arts. 1 , 2 , 6.3 , e 7.2 e 3 da Lei 3/1983 , do 15 de xuño, da Comunidade Autónoma de Galicia, de normalización lingüística.

Notifíqueselles ás partes a presente resolución.

MODO DE IMPUGNACIÓN: Contra a presente sentenza cabe interpoñer recurso de casación por tratarse dun proceso que presenta interese casacional, sobre a base do establecido no art.º 477 da LEC , debendo interpoñer dentro dos vinte días seguintes á súa notificación na forma establecida no art.º 479 da LEC . Asímesmo cabe interpoñer recurso extraordinario por Infracción Procesual sobre a base do establecido no art.º 468 da LAC, debendo interponer dentro dos vinte días seguintes a súa notificación na forma establecido no artº 479 da LAC.

Devólvanselle os autos orixinais ó xulgado do que proceden, cun testemuño desta sentenza para o seu coñecemento e cumprimento.